Hakediş Tutarının Hatalı Hesaplanması
“.......... İşi”ne ilişkin 4 nolu kesin hakediş ödemesine ekli iş artışı icmalinde, MSB.322/A poz numaralı “Beton Kaplama Yapılması (C30/37 Hazır Beton Kullanılarak)” iş kalemine ilişkin imalat miktarının 580 m³ artırılması suretiyle .......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Yüklenici .......... Ltd. Şti. ile ………. tarihinde, anahtar teslim götürü bedel usulü ile akdedilen, ………. TL bedelli sözleşme kapsamında yürütülen, “.......... İşi”ne ilişkin ………. tarihli Yaklaşık Maliyet Cetvelinin “İnşaat İmalatları” içerisinde yer alan “01.07- Stad Şev, Kanal, Beton Yol” bölümünde;
- “Beton Kaplama Yapılması (C30/37 Hazır Beton Kullanılarak)” tanımlı ve MSB.322/A poz numaralı imalat miktarı 666,22 m³ olarak,
- “8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması” tanımlı ve 17.155/MK poz numaralı imalat miktarı 296 m² olarak,
- “8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Her renk ve ebatta)” tanımlı ve 17.155/MK-ÖZ poz numaralı imalat miktarı ise 985 m² olarak,
belirlendiği görülmüştür.
Söz konusu yapım işinin devamı sırasında görülen lüzum üzerine, .......... Daire Başkanlığı tarafından verilen ………. tarihli iş artışı olurunda; “Stad önü parke taşı” mahalline ilişkin parke taşı imalatlarının iptal edilmesine ve yerine beton kaplama yapılmasına karar verildiği, ayrıca 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde, anılan iş artışı tutarının sözleşme bedelinin % 10'una denk gelen tutarı da aşmadığı ifade edilmiştir.
Söz konusu iş artışının, 05.01.2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde yer alan;
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslim götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
…” hükmü çerçevesinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle zorunlu olarak gerçekleştirildiği ve anahtar teslim götürü bedel olarak ihale edilen anılan işe ilişkin toplam iş artışı tutarının sözleşme bedelinin % 10'u olarak belirlenen sınırı aşmadığı, bu itibarla iş artışı hususunda herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı görülmüştür.
Ancak yapım işine ilişkin Sözleşme uyarınca gerçekleştirilmesi öngörülen imalat miktarları ile yukarıda bahsi geçen iş artışı onayından sonra gerçekleştirilen imalatların karşılaştırılması neticesinde düzenlenen ………. tarihli ve 4 no’lu kesin hakediş evrakına ekli “01-İnşaat İmalatları (İş Artışında Yapılmayan İmalatlar)” Tablosunda, yapımından vazgeçilen parke taşı imalatlarının tümünün gösterilmesi ve bu imalatlara denk gelen tutarların kesin hakedişten düşülmesi gerekir iken, söz konusu tabloda;
-296 m²’lik imalat öngörülen 17.155/MK pozuna ilişkin herhangi bir kesinti yapılmamış,
-985 m²’lik imalat öngörülen 17.155/MK-ÖZ pozuna ilişkin olarak ise sadece 339 m²’lik bir kesinti yapılmış,
Eksik yapılan söz konusu kesintiler sonucunda da kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Her ne kadar Denetçi Raporunun sonuç kısmında; yapımından vazgeçilen “beton parke taşı ile döşeme kaplama yapılması” imalatlarının, kesin hakediş tutarından düşülmemesi suretiyle ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiş ise de söz konusu kamu zararının; 17.155/MK-ÖZ poz numaralı imalat için yapılan 339 m²’lik kesinti dikkate alınmadan ve her iki pozun yaklaşık maliyetteki tutarlarının (miktar x birim fiyat) esas alınarak hesaplanmasından kaynaklandığı görülmüştür.
Söz konusu iş anahtar teslim götürü bedel ihale usulü/götürü bedel sözleşmeye göre yapıldığından, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesine göre tarafların mutabık kaldıkları birim fiyatlara göre hesaplanan, yapımından vazgeçilen “beton parke taşı ile döşeme kaplama yapılması” imalatlarının, kesin hakediş tutarından düşülmemesi nedeniyle oluşan kamu zararı ………. TL’ dir.
Sorumluluğa ilişkin olarak;
Raporda; Peyzaj Mimarı olarak kontrol görevi yapan ………. sorumlu tutulmuş ise de, kamu zararı inşaat işlerindeki eksikliklerden kaynaklandığından, peyzaj işlerinin kontrollüğünü yapan ilgilinin eylemi ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunmamaktadır. Bu nedenle anılan kamu görevlisinin sorumluluktan çıkarılmasına,
Azınlık Görüşü:
Üye ……….’nin karşı oy gerekçesi;
“.......... Ltd. Şti. yüklenimindeki “.......... İşi”ne ilişkin hakediş icmali kapsamında vazgeçilen parke taşı imalatlarına ilişkin toplam bedelin, kesin hakediş ödemesi sırasında düşülmemesi sonucu oluşan kamu zararından, ilgili rapor maddesinde adı geçen diğer sorumlular ile birlikte hakediş icmalinde imzası bulunan ve kontrollük görevi yapan Peyzaj Mimarı ……….’in de sorumlu tutulması gerektiğine ve bu itibarla ………. TL tutarında kamu zararının; Harcama Yetkilisi ………. (.......... Daire Başkanı), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (İnşaat Teknikeri) ve Diğer Sorumlular ………. (Peyzaj Mimarı) ile ……….’e (Mimar) müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine, karar verilmesi gerekir.”
şeklindeki azınlık görüşüne karşı oyçokluğu ile,
Esasa ilişkin olarak;
Raporda tazmini istenen .......... TL’nin yukarıda yazılı gerekçelerle mevzuata uygun olduğu anlaşılan ………. TL’lik kısmı için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle,
İmalat miktarları ve birim fiyatların hatalı alınması sonucu oluşan ………. TL tutarındaki kamu zararının; Harcama Yetkilisi ………. (.......... Daire Başkanı), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (İnşaat Teknikeri) ve Hakedişi Düzenleyen ……….’e (Mimar) müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.