İdari Para Cezasının Belediye Bütçesinden Ödenmesine Karşın Ödenen Tutarın İlgili Personele Rücu Edilmemesi
Belediye tarafından 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 11 inci maddesinin altıncı fıkrası ile 85 inci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüklerine uyulmamasından dolayı Sosyal Güvenlik Kurumunca kesilen idari para cezalarının belediye bütçesinden ödenmesine karşın ödenen tutarın ilgili personele rücu edilmemesi sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12 nci maddesinde; devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa bu zararın ilgili memurca ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
13.08.1983 tarihli ve 18134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; ihmal sonucu zarar; memurların sorumlu oldukları işlere gerekli özeni göstermemeleri veya işleri savsaklamaları nedeniyle idare veya kişilerin zarara uğraması hali olarak açıklanmış, 5 inci maddesinde; memurların kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle idarenin uğradığı zararların memurlarca tazmin edileceği, “Amirlerin Sorumlulukları” başlıklı 9 uncu maddesinde; memurlarca verilen zararların miktarının tespiti ve ilgililerden bu yönetmelik veya genel hükümlere göre tahsili konusunda yapılacak işlemlerin zamanında ve eksiksiz yürütülmesinden, zararı veren memurların görevli bulundukları kurum ve kuruluşların o mahaldeki amirlerinin müteselsilen sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin “Zararların Takibi ve Yapılacak Diğer İşlemler” başlıklı 10 uncu maddesinde ise; zararı veren memurun amirlerinin, zararın vuku bulduğu tarihi izleyen 3 gün içinde zararın konusu ile memurun sorumluluğunu belirten tüm bilgi ve belgeleri, o kurum ve kuruluşun en üst yöneticisine iletecekleri, en üst yöneticilerin ise bilgi ve belgelerin kendilerine iletildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ‘‘Zararın ve Miktarın Tespiti’’ başlıklı 7 nci maddede yer alan usul ve esaslar uyarınca zararı tespit edecekleri ve memurun tespit edilen zararı ödemeyi kabul edip etmediği hususunda yazılı beyanını alacakları hüküm altına alınmıştır. Anılan maddede, İdareye verdikleri zararı ödemeyi kabul etmeyen memurlar hakkında genel hükümlere göre takibat yapılacağı ve dava açılmak üzere zarara ait bütün bilgi ve belgeler kurum ve kuruluşun en üst yöneticilerince konuyla ilgili mercilere gönderileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu idarelerinin iş ve işlemlerini yürütmekle sorumlu olan memurların görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmeleri; kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa bu zararın ilgili memurca ödeneceği, ayrıca, ihmal veya kusur ile bir zarar meydana gelmiş ise bu zararların takibine ilişkin olarak ilgili amirlere mevzuat ile belirlenen sorumlulukların yüklendiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu sorumluluğun başka bir deyişle rücu mekanizmasını işletme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde ise idareye ek mali külfet yüklenerek 5018 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (g) bendinde yer alan; “Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi”, hükmüne istinaden kamu zararına neden olunacaktır.
Yapılan incelemede; ………. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ………. Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine dayanılarak; ………. tarihli ………. sayılı ruhsata ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgilerin zamanında verilmemesi nedeniyle ………. tarih ve ………. sayılı yazı ile Belediyeye ………. TL ve ………. sicil numaralı ………. unvanlı işyeri dosyası ile ilgili olarak, ………. tarih ………. sayılı yazıya cevap verilmemesi nedeniyle ………. tarih ve ………. sayılı yazı ile Belediyeye ………. TL idari para cezası kesildiği, anılan idari para cezalarının 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılan indirimlerle ………. TL olarak ödendiği, ancak ödenen tutarların ilgili personele rücu edilmediği tespit edilmiştir.
5510 sayılı Kanununda belirtilen bildirim yükümlülüklerine uyulmamasından dolayı Sosyal Güvenlik Kurumunca kesilen idari para cezalarının belediye bütçesinden ödenmesine karşın ilgili personele rücu işleminin yapılmaması ise 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluşmasına sebebiyet vermiştir.
Ancak ………. TL tutarındaki kamu zararının; ………. tarihli ve ………. numaralı tahsilat makbuzuyla tahsil edilerek, ………. tarih ve ………. yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle muhasebe kayıtlarına alındığı anlaşıldığından söz konusu tutar için ilişilecek husus kalmadığına;
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.