Bazı Mal ve Hizmet Alımlarının Herhangi Bir İhale Usulü veya Doğrudan Temin Yöntemi Kullanılmadan ve Mevzuatında Belirtilen Kanıtlayıcı Evraka Yer Verilmeden Yapılması
Belediye tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarının herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan ve mevzuatında belirtilen kanıtlayıcı evraka yer verilmeden yapılması sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun; “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
…”,
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. …
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…” denilmiş olup giderin çeşidine göre aranacak gerçekleştirme belgelerinin şekil ve türlerinin yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.
15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Taahhüt dosyası” başlıklı 5 inci maddesinde; ihale veya doğrudan teminle yapılacak her türlü mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödemelerde; onay belgesi, ihale komisyonu kararı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesine göre doğrudan teminle ihale komisyonu kurulmadan yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması tutanağı veya söz konusu maddenin (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında tek kaynaktan yapılan alımlara ilişkin olarak ihale mevzuatında belirlenen standart form, sözleşme yapılması halinde sözleşme gibi belgelerin muhasebe yetkilisine verileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak alımlar” başlıklı 49 uncu maddesinde ise bu alımlarda ödeme emrine eklenmesi gereken belgeler aşağıdaki şekilde belirtilmiştir;
a) Onay Belgesi,
b) Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağı veya ihale komisyonu kararı,
c) Düzenlenmesi gerekli görülmüş ise sözleşme,
ç) Fatura,
d) Muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,
e) Mal ve malzeme alımlarında, taşınır işlem fişi.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ilişikli ödeme emirlerinin ve eklerinin incelenmesinde; ekler arasında herhangi bir onay belgesi veya harcama talimatının bulunmadığı, alım konusu işin niteliği, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulün de yine ekler arasında belirtilmediği tespit edilmiştir.
Bahsi geçen alımlarla ilgili örnekler incelendiğinde;
-………. tarih ve ………. numaralı, ………. tarihli ve ………. numaralı ödeme emri belgelerinin ekinde çeşitli spor ayakkabıların alındığına dair ……….’da bulunan bir spor mağazasına ait faturanın bulunduğu, bu alım hakkında mevzuatın gerektirdiği herhangi bir bilgi ve belgenin ödeme emri ekine eklenmediği,
- ………. tarih ve ………. numaralı ödeme emri ekinde; Belediyeye ait olmayan kredi kartıyla ödemesi yapılan ve birbiriyle ilgisi bulunmayan birçok faturanın bulunduğu, ………. tarihli ve ………. numaralı, ………. tarihli ve ………. numaralı ödeme emri belgelerinin ekinde bulunan faturaların diş ipi, bayan parfümü gibi alımlara ait olduğu, bu ödemelere dayanak oluşturan herhangi bir belgenin ise eklenmediği,
Anlaşılmıştır.
Herhangi bir onay belgesi veya harcama talimatı bulunmayan, alım konusu işin niteliği, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulün belirtilmediği bu alımlar sonucunda da, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması ” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Oluşan kamu zararından,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği alım konusu işin niteliği, miktarı gibi belirlemeler ile harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu bulunan ancak bu belirlemeleri yapmayan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,
Yine aynı Kanunun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61 inci maddesinde yer alan;
“…
Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;
…
b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,
…
kontrol etmekle yükümlüdür.
… Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.” hükmüne göre, eksik belgelerle ödeme yapılmasına sebep olan Muhasebe yetkililerinin
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle, kamu zararı tutarı olan toplam ………. TL ile ilgili hüküm dışı kararının kaldırılmasına,
………. TL kamu zararının;
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………., Muhasebe Yetkilisi (……….) ……….,
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………. ile hem Gerçekleştirme Görevlisi hem de Muhasebe Yetkilisi (……….) ……….’ya,
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………., Muhasebe Yetkilisi (……….) ……….’ya,
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………., Muhasebe Yetkilisi (……….) ……….’ya,
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………., Muhasebe Yetkilisi (……….) ……….’ya,
………. TL’sinin Harcama Yetkilisi (……….) ………., Gerçekleştirme Görevlisi (……….) ………., Muhasebe Yetkilisi (……….) ……….’ya,
Müştereken ve ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutarın
………. tarih ve ………. sayılı muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiği görülmüş olduğundan konu ile ilgili ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy