HİZMET ALIMI
………. Bölge Müdürlüğü tarafından ………..Ltd. Şti’ne ihale edilen ………. TL sözleşme bedelli “………. Hizmet Alım İşi”nde;
A- Asgari ücret fiyat farkı hesabı yapılırken asgari ücretin yüzde fazlası üzerinde ücret ödenmesinden kaynaklanan fark ile asgari ücret artışından kaynaklanan fazla mesai, bayram ve tatil günleri ücretlerindeki artışlar için fiyat farkı ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası incelendiğinde;
10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinde "Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir."
07.05.2003 Tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların "Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark (Değişik: 07.05.2004- 25455/ 3 md.)" başlıklı 8 inci maddesinde;
"İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;
Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede Öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren taralından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir" denilmektedir.
Fiyat cetvelinde yerilen teklif, yürürlükteki (teklif tarihinde) asgari ücret baz alınarak verilmiş olup, asgari ücretin artması halinde; esas ücret, fazla mesai, tatil ve bayram ücretlerinin de artan ücrete göre yeniden hesaplanması 4857 sayılı Kanun gereğidir. Asgari ücrette meydana gelecek artışın ödenmesi fazla çalışmanın da normal çalışma saati ücretindeki artışa bağlı olarak ödenmesi zorunluluğu bulunduğu açıktır. Alınan hizmetin bedelinin idarece ödenmesi asıldır. Çalışanların asgari ücret kaynaklı normal ve fazla çalışma ücreti artışlarının idarece karşılanmaması durumunda, yüklenici idareye sunduğu hizmetin karşılığını alamayacak ve dolayısıyla çalışanların mağduriyetine sebebiyet verilebilecektir. İdare yükleniciye asgari ücretin belli bir yüzde fazlasını çalıştırdığı personele ödemesini şart koşarken, asgari ücreti aşan kısım için fiyat farkı ödememesi düşünülemez.
Bu itibarla asgari ücretin yüzde fazlası üzerinde ücret ödenmesinden kaynaklanan fark ile asgari ücret artışından kaynaklanan fazla mesai, bayram ve tatil günleri ücretlerindeki artışlar için fiyat farkı ödenmesinde ilişik bulunmadığına, hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna oy birliği ile karar verildi.
B- İzne ayrılan yüklenici firma işçisi nedeniyle eksik çalıştırılan günler için hakedişlerde herhangi bir kesintinin yapılmadığı iddiası ile ilgili yapılan incelemede,
Kamu İhale Genel Tebliği Madde 78.25 de ‘’İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. İdareler, yıllık ücretli izin haklarının kullanılmasına ilişkin olarak sözleşmenin uygulanması aşamasında 4857 sayılı Kanunun 53, 54 ve 55 inci maddelerinde belirtilen hükümlere uyulup uyulmadığını kontrol edeceklerdir.’’(4857 sayılı kanunun 54 ve 55 inci maddelerinde, “yıllık izine hak kazanılması ve bu sürelerin hesaplanmasına ilişkin hususlar” değerlendirilirken; 53 maddede daha çok “izinin kullanımı ve sürelerine” ait hükümlere ver verilmiştir.) ifadesi doğrultusunda ve 4857 sayılı kanunun madde 2 de ‘’Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” ifadesi doğrultusunda idarenin, yıllık izin hakkı kazanan işçilerin yıllık izinlerinin kullandırılmasından ve takibinden sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği Madde 78.25 de ‘’4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir.’’ İfadesi doğrultusunda yıllık izinli ya da raporlu işçilerin yerine işçi çalıştırılmasının uygun olmayacağı görülmektedir.
Bu itibarla izinli işçi nedeniyle eksik çalıştırılan günlerde personel çalıştırılmadığı ve hakediş ödemelerinde de herhangi bir kesintinin yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak ilişilecek husus bulunmadığına ve hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna, oy birliğiyle karar verildi.