FİYAT FARKI
…………. İl Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve yüklenicisi …………. A.Ş. olan …………. İnşaatı İşinde, sözleşme hükümlerine aykırı olarak 6 ve 7 nolu hakedişlerde fiyat farkı ödendiği görülmüştür.
İdare ve Yüklenici arasında akdedilen sözleşmenin 14’üncü maddesinde,
“Yükleniciye fiyat farkı verilmeyecektir. Ancak mücbir sebepler veya İdarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, ilan/davet tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı esasları uyarınca fiyat farkı ödenir.”
Denilmektedir.
Söz konusu işte yer teslimi 26.09.2013 tarihinde yapılmasına karşın işe fiilen başlama tarihi 09.12.2013 olduğu için, bu tarihe, işin toplam süresi olan 260 gün eklendiğinde iş bitim tarihi 25.08.2014 olarak belirlenmiş ve buna göre iş programı ve ödenek dilimleri revize edilmiştir.
İşin devamı sırasında, ihaleye katılan isteklilerden …………., ihaleyle ilgili olarak Kamu İhale Kurumu’nun almış olduğu karara karşı idari yargı yoluna başvurmuştur. Ankara 3. İdare Mahkemesi 13.02.2014 tarihinde bu başvuru ile ilgili red kararı vermiş olsa da, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 26.02.2014 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Kamu İhale Kurumu da, 02.04.2014 tarih ve 2014/139-MK-139 sayılı kararıyla işin durdurulmasına karar vermiştir. …………. İl Müdürlüğü bu karar doğrultuda işlem tesis etmek amacıyla 22.04.2014 tarih ve 7108 sayılı yazısıyla yükleniciye tüm faaliyetlerini durdurması yönünde bildirimde bulunmuştur. Söz konusu yazı 28.04.2014 tarihinde Yükleniciye tebliğ edilmiş olup, 29.04.2014 tarihinde düzenlenen tutanakla, bu tarih itibariyle şantiyedeki tüm inşaat faaliyetleri durdurulmuştur. Ancak davayı açan ………….’nın 20.06.2014 tarihinde davadan feragat etmesiyle, iş tekrar …………. A.Ş.’ye verilmiş ve 16.09.2014 tarihinde işe başlama tutanağıyla tekrar işe başlanmış ancak aradaki duraklama nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiştir.
İlk revize iş programı incelendiğinde, işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihi itibariyle …………. TL tutarında imalat yapılmış olması gerektiği, ancak o tarihe en yakın olan 06.05.2014 tarihli 4 nolu hakedişten Nisan sonuna kadar yapılan imalat tutarının …………. TL olduğu anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle yüklenici işin durdurulduğu tarih itibariyle, kendi kusuruyla iş programının oldukça gerisinde kalmıştır.
İkinci revize iş programı incelendiğinde ise, 2014 Nisan sonu itibariyle yapılması gereken imalat seviyesinin, yüklenicinin fiilen yapabildiği …………. TL’lik imalat seviyesine çekildiği, bu tarih itibariyle ilk revize iş programına göre yapması gereken …………. TL’lik imalat miktarının ise Eylül–Aralık 2014 dönemine aktarıldığı görülmektedir.
İşe tekrar başlandıktan sonra düzenlenen 5, 6 ve 7 nolu hakedişler incelendiğinde, 6 ve 7 nolu hakedişlerde fiyat farkı ödemesi yapıldığı görülmüştür. Oysaki İdare ve Yüklenici arasında akdedilen sözleşmenin 14 üncü maddesinde fiyat farkı ödenmeyeceği açıkça belirtilmektedir. Aynı maddede mücbir sebepler veya idareden kaynaklı sebeplerle iş bitim tarihi uzatılırsa fiyat farkı ödenebileceği de belirtilmiştir. Söz konusu işte, Kamu İhale Kurumunun kararıyla inşaat 29.04.2014 tarihinde durdurulmuş ve 16.09.2014 tarihinde tekrar işe başlanmıştır. Dolayısıyla ilk revize iş programına göre işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihinden sonraki dönemde yapılması gereken imalatlar, yani ilk revize iş programına göre …………. TL’lik imalat yapıldıktan sonraki imalat tutarları için fiyat farkı ödenmesi mevzuata uygun olacaktır. Ancak işin durdurulduğu tarihten önce, geçerli olan ilk revize iş programına göre, tamamlanması gerektiği halde tamamlanmayan imalatlar için fiyat farkı ödenmesi mümkün görülmemektedir.
Sorumluların savunmalarında, işin devamı sırasında yürüyen mahkeme süreci ve KİK kararları üzerinde durulmuş, bu süreçteki olumsuzluklar dikkate alındığında iş programının uygulanabilirliğinin olmadığı iddia edilmiştir. Bu nedenle birinci revize iş programında, işin durdurulduğu Nisan 2014 sonu itibariyle …………. TL olarak belirlenen imalat miktarının, ikinci revize iş programında, bu tarih itibariyle fiilen gerçekleştirilen tutar olan …………. TL’ye indirildiği, buna ilave olarak işe tekrar başlandıktan sonra düzenlenen hakedişlerde de, …………. TL’lik imalat yapıldıktan sonraki imalat tutarları için fiyat farkı verilmeye başlandığı, ifade edilmiştir.
İdare ile yüklenici arasında akdedilen sözleşmeye göre, bu işte fiyat farkı ödenmemesi esastır. Bununla birlikte, mücbir sebep veya idarenin bir kusuru nedeniyle işin durması veya uzaması halinde fiyat farkı verilmesi gerekmektedir. Söz konusu iş, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin ve KİK’in kararları nedeniyle 4 aydan uzun bir süre durmuştur. Bu nedenle birinci revize iş programına göre, işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihine kadar tamamlanması gereken …………. TL imalat için fiyat farkı ödenmemesi, bu seviyeden sonra yapılacak imalatlar içinse fiyat farkı ödenmesi gerekmektedir. Zira geçerli iş programına göre bu imalatların işin durdurulduğu tarihe kadar tamamlanması gerekirdi. Yüklenici yükümlülüklerini yerine getirerek iş programına uygun olarak çalışmış olsaydı Nisan ayı sonuna kadar …………. TL tutarındaki imalatı tamamlayacak ve bu imalatlar için fiyat farkı da almayacaktı.
Öte yandan sözleşmeye göre fiyat farkı verilebilmesi için iş programındaki gecikmenin mücbir sebepten veyahut idarenin kusurundan kaynaklanıyor olması gerekmektedir. Yapılan savunmalarda işin devamı sırasında yargı sürecinin devam ettiği ve bu nedenle iş programında gecikme yaşandığı ileri sürülse de, söz konusu yasal sürecin …………. ile KİK arasında geçtiği görülmektedir. İdarenin veyahut Yüklenicinin, bu yasal süreçte işi durdurmasını veya yavaşlatmasını gerektiren bir sebep olmamıştır. İdareyle yüklenici arasında 26.09.2013 tarihinde düzenlenen sözleşme, KİK kararı neticesinde işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihine kadar geçerliliğini korumuştur. Taraflar yargı süreci devam ederken de geçerliliğini koruyan sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmek zorundadır. Buna rağmen yüklenici yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve iş programının oldukça gerisinde kalmıştır.
Savunmada da belirtildiği üzere KİK’in almış olduğu karar neticesinde, idarenin inşaat faaliyetlerin durdurulmasına yönelik yazısı 28.04.2014 tarihinde yükleniciye tebliğ edilmiş ve 29.04.2014 tarihinde düzenlenen tutanakla yüklenicinin şantiyedeki faaliyetlerine son verilmiştir. Bir başka deyişle yüklenici Nisan sonuna kadar şantiyedeki faaliyetlerine devam etmiştir.
Buna ilave olarak, idare, işin devamı sırasında yükleniciye iş programına uymadığı gerekçesiyle, 15.01.2014 tarih ve 914 sayılı ve 18.03.2014 tarih ve 4699 sayılı uyarı yazıları göndermiştir Söz konusu uyarı yazıları da iş programındaki aksamanın yüklenicinin kusurundan kaynaklandığını göstermektedir.
Bu itibarla, yukarda yapılan açıklamalar ve belirtilen gerekçelere göre, birinci revize iş programına göre, işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihine kadar tamamlanması gereken …………. TL imalat için fiyat farkı ödenmemesi, bu seviyeden sonra yapılacak imalatlar içinse fiyat farkı ödenmesi gerekirken, bu tarih itibariyle fiilen gerçekleştirilen …………. TL’lik imalattan itibaren, sözleşme hükümlerine aykırı olarak 6 ve 7 nolu hakedişlerde fiyat farkı ödenmesi sonucu meydana gelen …………. TL kamu zararının, sorumlularına müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
(Daire Başkanı ………….’…, “Söz konusu inşaat işinde, işe fiilen başlama tarihinin 09.12.2013 olduğu, 26.02.2014 tarihinde ise Ankara Bölge İdare Mahkemesinin işle ilgili yürütmeyi durdurma kararı verdiği, Kamu İhale Kurumu’nun, 02.04.2014 tarih ve 2014/139-MK-139 sayılı kararı üzerine, 29.04.2014 tarihinde düzenlenen tutanakla, bu tarih itibariyle şantiyedeki tüm inşaat faaliyetlerinin durdurulduğu, işin devamı sırasında yürüyen mahkeme süreci ve KİK kararları nedeniyle, yaşanan olumsuzluklar dikkate alındığında, sorumluların, birinci revize iş programının uygulanabilirliğinin olmadığı şeklindeki savunmalarının haklı olduğu, idare ve yüklenici arasında akdedilen sözleşmenin 14 üncü maddesinde, mücbir sebepler veya idarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, ilan/davet tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı esasları uyarınca fiyat farkı ödeneceğinin hükme bağlandığı, yürüyen mahkeme sürecinin bu hüküm kapsamında değerlendirilmek suretiyle, işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihine kadar fiilen gerçekleştirilen tutar olan …………. TL’lik imalattan itibaren, revize iş programında yapılan değişiklik uyarınca fiyat farkı ödenmesinin kamu zararına neden olmadığı,” şeklindeki azınlık düşüncesine karşı),
Oyçokluğu ile karar verildi.