HAKEDİŞ ÖDEMESİ
…………. İş Ortaklığı yüklenimindeki …………. İşinde,
a) Fiyat farkı hesaplamalarının resmi olmayan endeks üzerinden yapılması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespitine ilişkin yapılan incelemede,
31/12/2002 tarihli ve 24980/3 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım, İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların, “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“Yukarıdaki indekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen indekse eşdeğer yeni bir indeks belirlenir ise bu indeks, yeni bir indeks belirlenmez ise, Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından aylık yayımlanan (1994=100) bazlı Tablo- 2: Toptan Eşya Fiyatları İndeks Sayıları Tablosunun “Genel” satırındaki sayı, esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.”
Hükmü yer almaktadır.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 27/1/2014 tarihinde yaptığı açıklamada Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) olarak kullanılan endekslerin yerine Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinin (Yİ-ÜFE) kullanılacağını, 1/1/2014 tarihinden sonra yapılacak fiyat farkı hesaplamasında, sözleşmesinde atıfta bulunulan ilgili endekse karşılık gelen Yİ-ÜFE endeks sayıları üzerinden hesap yapılması gerektiğini belirtmiştir.
Kamu İhale Kurumu da 11.06.2014 tarih ve 2014/DK.D-61.1 sayılı “TEFE ve ÜFE Endekslerinin Kaldırılarak Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinin (Yİ-ÜFE) Yürürlüğe Girmesi Sonucunda Fiyat Farkının Ne Şekilde Hesaplanacağı Hakkında Düzenleyici Kurul Kararı”nda TEFE ve ÜFE’nin 1/1/2014 tarihinden itibaren yayımlanmayacağı ve bu endeksler yerine Yİ-ÜFE’nin yayımlanacağı dikkate alınması gerektiğini hüküm altına almıştır.
Söz konusu işte 01.01.2014 tarihinden sonra gerçekleşen imalatlara ilişkin hakedişlerde, fiyat farkı tutarları yürüklükte kaldırılan TEFE ( 1994=100) endeksleri kullanılarak hesap edilmiştir.
Bu itibarla, Denetçi tarafından her ne kadar yargılamaya esas raporda, savunma ekinde yapılan kesintiye ilişkin belge bulunmaması nedeniyle kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmesi istenilmişse de, Sorumlularca, 7,8,9,10 ve 11 nolu hakedişlerde eski fiyat farkı endeksleri kullanıldığını, söz konusu hatanın işe ait 21 nolu hakedişte yeni fiyat endeksleri üzerinden yeniden hesaplama yapılarak düzeltileceği belirtilmiş ve sonrasında gönderilen düzeltmeye ilişkin belgeler yargılama aşamasında, Denetçi tarafından Dairemize sunulmuştur.
Söz konusu düzeltmenin yapıldığı …………. tarih ve …………. yevmiye nolu ödeme emrine ekli 21 nolu hakediş incelendiğinde, yeni fiyat farkı endeksleri üzerinden yeniden hesaplama yapılmak suretiyle kamu zararının giderildiği görüldüğünden, Denetçi tarafından işe ait 14 nolu hakediş itibariyle hesap edilen …………. TL kamu zararı için ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
b) Hatalı yeni fiyat hesaplanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespitine ilişkin yapılan incelemede,
Söz konusu işte keşifte yer almayan H2-W3-B “Köprü Koruyucu Oto Korkuluk İmali Ve Montajı (Malzeme Ve Nakliye Dahil (Kimyasal İle Ankral Ekilmesi Dahil) İmalatı” için yeni fiyat tespit edilmiştir. Fiyatın tespitinde üreticilerden fiyat teklifleri alınmıştır. Alınan bu teklifler sonucunda …………. A.Ş nin teklifi olan …………. TL uygun bulunmuş ve buna %15 yüklenici karı eklenmek suretiyle söz konusu imalatın fiyatı …………. TL olarak tespit edilmiş ve yeni fiyat tutanağı 05.05.2014 tarihinde imzalanmıştır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Uygulama Esasları” başlıklı 7 nci maddesinin h bendinde,
“Birim fiyat sözleşmelerde, sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve yapılması idarece istenen bir iş kalemi için işin devamı sırasında yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, hazırlandığı uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek bulunan fiyatı, iş kaleminin miktarı ile çarpılır ve bulunan tutar hakedişteki sözleşme birim fiyatları ile yapılan işler sütununa dahil edilerek yeni iş kaleminin sözleşme bazında bedeli yükleniciye ödenir. Bu iş kalemine ait fiyat farkı ise, uygulama ayının indeksleri üzerinden hesaplanarak bulunur.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm doğrultusunda, sözleşmesinde fiyatı bulunmayan ve yapılması idarece istenen iş kaleminin fiyatının tespitinde, söz konusu rayiç, uygulama ayının rayici ise ihale tarihine indirgenmek amacı ile (Pn) katsayısına bölünmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, Denetçi tarafından her ne kadar yargılamaya esas raporda, savunma ekinde yapılan kesintiye ilişkin belge bulunmaması nedeniyle kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmesi istenilmişse de, Sorumlularca, H2-W3-B poz nolu imalat için yeni fiyatın …………. TL olarak tespit edildiği, bu iş kalemine ait düzeltmenin 21 nolu hakedişte yapılacağı belirtilmiş ve sonrasında gönderilen düzeltmeye ilişkin belgeler yargılama aşamasında, Denetçi tarafından Dairemize sunulmuştur.
Söz konusu düzeltmenin yapıldığı …………. tarih ve …………. yevmiye nolu ödeme emrine ekli 21 nolu hakediş incelendiğinde, H2-W3-B poz nolu imalat için yeni fiyatın …………. TL olarak tespit edilmesi suretiyle kamu zararının giderildiği görüldüğünden, Denetçi tarafından işe ait 14 nolu hakediş itibariyle hesap edilen …………. TL kamu zararı için ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
c) İşe ilişkin bazı imalatlara revize birim fiyat uygulanmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespitine ilişkin yapılan incelemede,
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin (Teklif Birim Fiyatlı İşler İçin) “İş Kalemi Miktarlarının Değişmesi” başlıklı 29 uncu maddesinde,
“Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 – (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli ( TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ….) ”
hükmü yer almaktadır.
Bununla birlikte söz konusu işte, “Kamu Zararı Tablosu”nda ayrıntısı verilen imalatlardaki artış miktarı % 20‘yi aştığı ve bu artışın tutarı sözleşme tutarının % 1’ ini geçtiği halde fiyatlar revize edilmemiştir.
Bu itibarla, Denetçi tarafından her ne kadar yargılamaya esas raporda, savunma ekinde yapılan kesintiye ilişkin belge bulunmaması nedeniyle kamu zararının sorumlularından tazminine hükmedilmesi istenilmişse de, Sorumlularca, revize fiyatların 06.02.2015 tarihinde yapılan 16. hakedişte düzeltildiği belirtilmiş ve sonrasında gönderilen düzeltmeye ilişkin belgeler yargılama aşamasında, Denetçi tarafından Dairemize sunulmuştur.
Söz konusu düzeltmenin yapıldığı …………. tarih ve …………. yevmiye nolu ödeme emrine ekli 16 nolu hakediş incelendiğinde, yargılamaya esas raporda belirtilen imalatlar için revize birim fiyat tespiti yapılması suretiyle kamu zararının giderildiği görüldüğünden, Denetçi tarafından işe ait 14 nolu hakediş itibariyle hesap edilen …………. TL kamu zararı için ilişilecek husus kalmadığına, oy birliğiyle karar verildi.
d) İşe ilişkin fiyat farkı ödemelerinin iş programına uygun ödenmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede,
Söz konusu işe ilişkin sözleşme 30.07.2012 tarihinde imzalanmış, 2012 yılı iş programı 11.12.2012 tarihinde yüklenici ve idare tarafından onaylanarak yürürlüğe girmiştir.
Her ne kadar, bu iş programında 2012 Kasım ayı itibariyle toplam …………. TL imalat öngörülmüşse de, yapılan savunmalardan, ilgili işe ait "Uygulama Projesi" yükleniciye teslim edilemediğinden, 08.02.2013 tarihinde …………. sayılı "Olur" ile ödenek aktarımı yapılarak, 2012 yılı Kasım ayına ait tutarın 2013 yılına aktarıldığı anlaşılmaktadır.
Bu ödenek dilimleri esas alınarak, 28.03.2013 tarihinde hazırlanan revize iş programına göre fiyat farkı ödemeleri yapıldığından, Denetçi düşüncesi doğrultusunda, …………. TL için ilişilecek husus bulunmadığına oy birliği ile karar verildi.
e) ………….