HAKEDİŞ ÖDEMESİ
Asıl ilamın 25 inci maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.
Asıl ilamın 25 inci maddesinde konu edilen hususların, gerekli inceleme ve soruşturmanın yapılması ve sonucundan Dairemize bilgi verilmesini teminen …………. Bakanlığı’na yazılmasına ve bu nedenle hüküm dışı bırakılmasına, karar verilmişti.
Hüküm dışı bırakılan konuya ilişkin olarak, …………. Bakanlığı Teftiş Kurulunca düzenlenen 16.11.2015 tarih ve 15/1 sayılı “İnceleme Raporu” nda;
“Müfettişliğin 07.10.2015 tarih ve 15/2 sayılı yazısı ile …………. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edilen 28.04.2011 tarihli “İnceleme Raporu”nda;
58+060-58+160, 59+100+59+300, 60+400+60+800, 60+800+60+900, 62+300+62+950, 65+600-65+700, 66+000-66+200, 66+500-66+620 kilometreler arası kesimlerde patlatma yapılarak kazı çalışması yapılmasının, konut ve diğer yapıların sağlığı açısından sakıncalı olabileceği belirtilmiş,
…………. İl Jandarma Komutanlığının 14.03.2011 tarih 906 sayılı yazısında, 66+000-66+200, 66+200,66+500-66+620,58+060-58+160,59+100-59+300,60+400-60+800, 0+900, 62+300-62+950 kilometreler arası güzergahta patlayıcı madde kullanımının genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı olabileceği ifade edilmiş,
…………. İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 58+060-58+160, 59+100+59+300, 60+400+60+800, 60+800+60+900, 62+300+62+900, 66+000-66+200 kilometreler arası kesimlerde patlayıcı madde kullanımına izin verilmemiş olması nedeniyle ortaya çıkan mücbir sebebe bağlı olarak ihale başlangıcındaki koşulların değişmesi,
Yapım İşleri Genel Şartnamesi 12 nci maddesinin 4 üncü fıkrasında yer alan “İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmesinde belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde değişiklikleri yapmaya yetkilidir” şeklinde yer alan düzenleme ile ihalenin başlangıcında öngörülmeyen, ancak işin devamı esnasında ortaya çıkıp işin tamamlanmasını fiilen imkansız hale getiren bir durumun varlığı halinde işin devamlılığını sağlayacak nitelikteki önlemlerin alınabilmesi için idarenin yetkilendirildiği, bu bağlamda patlayıcı madde kullanılarak yapılması öngörülen kazı çalışmalarının yetkili birimler tarafından verilen kısıtlama dolayısıyla işin patlayıcı madde kullanılmadan, kırıcı olarak tabir edilen makine ile yapılmasına karar verilmesi ve sözleşme ve eklerinde bulunmayan bu yeni iş kalemine ilişkin imalat için yeni birim fiyat tespit etmesi şeklindeki eylemin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği,” hususlarına yer verilmiştir.
Müfettişliğin talebi üzerine görevlendirilen teknik elemanlarca düzenlenen 17.08.2015 tarihli “Teknik Rapor”da da;
“2200/T poz nolu birim fiyatın tespitinde patlayıcı madde kullanılması ve ekskavatörle kazı yapılmasının esas alındığı,
2200/T poz tanımında yer alan ‘gerektiğinde kompresör ve patlayıcı madde de kullanılarak’ ifadesinde yer alan “kompresör” ün, deliklerin açılması, doldurulması, patlatılması ve ateşlemede güvenlik karşılığı olarak, yumuşak veya sert kayalarda patlatma yapılabilmesi için patlayıcı malzemenin doldurulduğu deliklerin açılmasının sağlayan makineyi ifade ettiği, dolayısıyla patlayıcı madde kullanılmadan yarma ve yan ariyet kazılarında kullanılan kazı makinesi veya kırıcı anlamına gelmediği,
Yeni birim fiyat oluşturulurken patlayıcı madde yerine ripper ve kompresör (kırıcı) kullanmak suretiyle kayaların parçalanarak sökülmesi ve buna müteakip kazı makinesi (ekskavatör, buldazer) ile yarma kazısının yapılmasının öngörüldüğü,”
Belirtilmiştir.
Sonuç olarak da Teftiş Kurulunun 15/1 sayılı “İnceleme Raporu”nda; “Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39 uncu maddesinin 1 inci fıkrası (a) bendinde yer alan “Sözleşmeye ekli birim fiyat cetvelinde yazılı ve sonradan düzenlenmiş yeni birim fiyatlar ile metrajlarında hesaplanan iş kalemi miktarlarının çarpımı üzerinden hesaplanan tutardan sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde ödenir” hükmü uyarınca, usulüne uygun olarak tespit edilmiş bulunan yeni birim fiyat üzerinden gerçekleştirilen imalata ilişkin hakediş tutarının yüklenici firmaya ödenmesi gerektiği dikkate alınarak, 2200/T poz no.lu imalat için yüklenici teklifi olmasına rağmen yersiz olarak yeni birim fiyat yapıldığı yönündeki görüşe katılma imkanının bulunmadığı, yumuşak kaya ve sert kaya zeminde patlayıcı madde kullanılmadan makine ile yapılan imalata ilişkin ödemenin ihale mevzuatına uygun olarak tespit edilen yeni birim fiyat üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle bir kamu zararı oluşmadığı kanaatine varıldığı”
ifade edilmiştir.
…………. Teftiş Kurulunca düzenlenen 16.11.2015 tarih ve 15/1 sayılı “İnceleme Raporu” nda yer alan gerekçeler ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi 12 nci maddesinin 4 üncü fıkrası hükmü birlikte değerlendirildiğinde;
Yetkili makamlarca, inceleme raporunda belirtilen kilometreler arası kesimlerde patlayıcı madde kullanımına izin verilmemiş olması, 2200/T poz tanımında yer alan ‘gerektiğinde kompresör ve patlayıcı madde de kullanılarak’ ifadesinde yer alan “kompresör” ün patlayıcı madde kullanılmadan yarma ve yan ariyet kazılarında kullanılan kazı makinesi veya kırıcı anlamına gelmediğinin teknik heyet raporunda sabit olması ve bütün bu hususların sonucu olarak, yeni birim fiyat tespitinin, işin tamamlanmasındaki fiili imkansızlık nedeniyle yapıldığı anlaşıldığından,
2200/T poz nolu birim fiyat yerine, 05.09.2011 tarihli yeni fiyat tutanağı ile 2200/T-1 poz nolu yeni birim fiyat tespiti nedeniyle kamu zararı oluşmadığına, bu nedenle konu hakkındaki hüküm dışı kaydının kaldırılarak, …………. TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca altmış gün içinde temyiz ve 56 ncı maddesi uyarınca beş yıl içinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere
Oy birliği ile karar verildi.