SÖZLÜ SINAV KOMİSYON ÜYELERİ DIŞINDAKİ KİŞİLERE SINAV ÜCRETİ ÖDENMESİ
2015-2016 eğitim öğretim yılında yurt dışı lisansüstü öğrenim bursu almaya hak kazanacakların tespiti için …………. Genel Müdürlüğünce 17/08/2015-26/08/2015 tarihleri arasında …………. Öğretmenevinde düzenlenen sözlü sınav için komisyon üyeleri dışındaki kişilere de sınav ücreti ödendiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, …………. Genel Müdürlüğünce 2015-2016 eğitim öğretim yılında yurt dışı lisansüstü öğrenim bursu almaya hak kazanacakların tespiti için 17/08/2015-26/08/2015 tarihleri arasında …………. Öğretmenevinde sözlü sınav düzenlendiği, sözlü sınavı yürüten sözlü sınav komisyonlarına Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar doğrultusunda ödeme yapıldığı, ancak, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ile sadece sözlü sınav komisyonlarının oluşturulması öngörülmesine rağmen, sınav koordinatörü, sınav koordinatör yardımcısı, koordinatör üye ve sınav görevlisi gibi sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri dışında görev unvanları oluşturulduğu ve bunlara da değişik gösterge rakamları üzerinden sınav ücreti ödendiği tespit olunmuştur.
Yurt dışına lisansüstü öğrenim görmek amacıyla gönderilecek öğrencilere ilişkin olarak, resmî burslu öğrencilerin başvuru, seçme ve yerleştirme işlemleri ile ilgili esasları, öğrenim, istihdam ve tazminata ilişkin esaslar ile öğrenci bursları ile ilgili mali hükümleri, öğrencilikle ilişik kesme gibi her türlü işlemi ayrıntılı olarak düzenleyen temel ve yönlendirici mevzuat olan 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ile Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelikte sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri dışında sınav koordinatörü, sınav koordinatör yardımcısı, koordinatör üye ve diğer sınav görevlileri ile ilgili olarak herhangi bir görev tanımlaması yapılmamıştır.
Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esasların 5’inci maddesinin 7’nci fıkrasına göre hazırlanmış ve 1416 sayılı Kanun Kapsamında …………. Bakanlığı tarafından Lisans ve Lisansüstü Öğrenim Görmek Üzere Yurt Dışına Gönderilecek Öğrencileri Belirlemek Amacıyla Yapılan Sözlü Sınav görevlilerinin görevlendirilme usûl ve esasları, görev, yetki ve sorumlulukları ile sınavlara ilişkin kuralların belirlendiği bir yönerge bulunmadığı gibi, her ne kadar sorumlularca sorgu konusu edilen kişilere 2012/2723 sayılı Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar dahilinde ödeme yapılması için makam oluru alındığı belirtilmiş ise de, 12.08.2015 tarih ve …………. sayılı “Sözlü Sınav” konulu Bakanlık olurunda, Usul ve Esasların 5 inci maddesinin 3’üncü fıkrası kapsamında yapılacak ödemeye ilişkin herhangi bir onayın bulunmadığı görülmüştür.
Öte yandan, sorgu konusu ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan Şubat 2011/2641 tarih ve sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan Bakanlıkça merkezi sistemle yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve merkezi sınavların yürütülmesinde esas alınan Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesinin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından bu Yönerge hükümlerince yapılan sınavların merkezi sistem sınavı olduğu belirtilmektedir. Buna göre, söz konusu sözlü sınav bu Genel Müdürlük tarafından yapılmadığından, merkezi sınav olarak değerlendirilmesi mümkün görülmemektedir.
Ayrıca, gerek Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esasların “Tanımlar” başlıklı 3`üncü maddesinde kapalı dönem, “merkezi sınavlarda her türlü iletişimden izole edilmiş bir ortamda, gerektiğinde soruların hazırlanması ve denetlenmesi, sınav evrakının basımı, paketlenmesi ve nakil araçlarına yüklenmesi gibi süreçleri kapsayan yirmi dört saat esasına göre yürütülen çalışma” gerekse Milli Eğitim Bakanlığı Merkezi Sistem Sınav Yönergesinin “Tanımlar” başlıklı 4`üncü maddesinde kapalı devre çalışması, “merkezi sistem sınavları öncesinde ve sonrasında yirmi dört saat esasına göre yapılan çalışma” olarak ifade edildiğinden, Usul ve Esaslar ile Sınav Yönergesi birlikte değerlendirildiğinde, TEOG örneğinde olduğu gibi yazılı usulde gerçekleştirilen merkezi sistem sınavlarında kapalı devre/kapalı dönem çalışması adı altında bir çalışmanın da yapıldığı anlaşılmaktadır.
Oysa, …………. Genel Müdürlüğünce yapılan sınavda böyle bir dönem olmadığı gibi, yukarıda açıklandığı üzere 1416 sayılı Kanunda, ilgili Yönetmelikte, Merkezi Sistem Sınav Yönergesi ile Usul ve Esaslarda da bu sınavın merkezi sınav olarak değerlendirilmesini mümkün kılan hiçbir ifade bulunmamaktadır.
Sorumluların savunmalarda belirttiği bir diğer nokta ise, sözlü sınava ilişkin ödemelerin yapılması amacıyla Bakanlık tarafından “1416 sayılı Kanun Kapsamında Millî Eğitim Bakanlığı Tarafından Lisans ve Lisansüstü Öğrenim Görmek Üzere Yurt Dışına Gönderilecek Öğrencileri Belirlemek Amacıyla Yapılan Yazılı ve Sözlü Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı” hazırlandığı, Maliye Bakanlığının konuya ilişkin görüşünde ise, yapılan sözlü sınavın 6114 sayılı Kanunun 6`ncı maddesinin on üçüncü fıkrasında yer alan “Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan merkezi sınavlar” kapsamında yer alması nedeniyle bu sınavlarda görev alan ilgili personele ödenecek sınav ücretleri hakkında da 6114 sayılı Kanunun anılan maddesi uyarınca 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümlerinin uygulanması gerektiğinin ifade edildiğidir.
Maliye Bakanlığının Taslakla ilgili görüşünde…………. Bakanlığının Yurt dışına gönderilen öğrencilerin belirlenmesi amacıyla yapılan yazılı ve sözlü sınavlarda görev alan personele ödenecek sınav ücretlerine ilişkin olarak usul ve esas belirleme yetkisinin bulunmadığı, sadece bu konuda sınav ücretlerinin Bakanlık döner sermaye hesabından ödenmesine ilişkin usul ve esas tespit etme konusunda yetkisinin olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar söz konusu görüşte yapılan sınavın 6114 sayılı Kanunun 6`ncı maddesinin on üçüncü fıkrasındaki “Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan merkezi sınavlar” kapsamında yer aldığı belirtilmiş ise de, bu görüşe dayanak teşkil edecek hiçbir mevzuat bulunmamaktadır.
Öte yandan, Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esasların “Sınavın hazırlanması, değerlendirilmesi ve denetimine doğrudan katılanlar” başlıklı 9`uncu maddesinin 2’nci fıkrasında, “8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Kanun uyarınca Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan sözlü sınavlarda görev alan sınav komisyonu üyelerine, her bir sınav günü için 4.000 göstergeyi ve her sınavda toplam 16.000 göstergeyi geçmemek üzere sınav ücreti ödenebilir.” denilmek suretiyle, 1416 sayılı Kanun ile yurtdışına gönderilecek öğrencilerin sözlü sınavlarında görev alan komisyon üyelerine, merkezi sınavlarda görev alan personel gibi bir ödemede bulunulması öngörülmüştür. Yine, bu Usul ve Esasların 10`uncu maddesini takip eden maddelerinde bina sınav sorumlusu ve yardımcısı, bina yöneticisi ve yardımcısı, salon başkanı, gözetmen, kurum temsilcisi, sınav evrakı nakil/koruma görevlisi gibi daha birçok unvana ve ücrete ilişkin düzenlemelere yer verilmişse de, sözlü sınav komisyonu üyeleri dışında yukarıda sayılan görevliler arasından sadece sınav koordinatörü, sınav koordinatör yardımcısı, koordinatör üyeler ile sınav görevlilerine sınav ücreti ödemesinde bulunulmuştur.
Sorumlular savunmalarında son olarak, sınavda görev yapan ve sorgu konusu yapılan ödemelerin muhatabı olan koordinatör, koordinatör yardımcısı, koordinatör üye ve sınav görevlisi gibi kişilerin komisyon üyelerine sınav hizmetlerinde yardımcı olduklarını, mesai sınırlaması olmaksızın akşamları ve hafta sonları çalıştıklarını, söz konusu personelin standart çalışma yeri ve zamanı dışında görev yapmasının personel üzerinde bir hak oluşturduğunu, bu nedenle idarenin bir ücret ödemek zorunda olduğu kanaatine ulaşılarak ödeme yapıldığını belirtmiş iseler de, kişilerin akşam ve hafta sonları çalışmaları nedeniyle bir ücret hak edecekleri kanaatiyle mevzuatta dayanağı olmayan bir ödemenin, yapılması mümkün değildir. Nitekim kurum personelince yerine getirilen sınav sürecinin gözetimi ve denetimi görevinin kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görev olarak tanımlanan kamu görevi niteliğinde bulunduğu açıktır. Dolayısıyla asli görev kapsamında gördürülmesi gereken bu hizmetler nedeniyle ayrıca bir ücret ödenmemesi gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu personel akşamları ve hafta sonları çalışmış ise, mevzuatının öngördüğü şartları taşımaları kaydıyla fazla mesai kapsamında bir ödeme almaları imkan dahilindedir.
Açıklanan gerekçelerle, …………. Genel Müdürlüğünce yapılan sözlü sınavın …………. Bakanlığınca yapılan merkezi sınav niteliğinde olmaması nedeniyle sözlü sınav komisyonu üyeleri dışındaki kişilere yapılan ödemeler mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Merkezi sınav niteliğinde olmayan bu sınavda 2012/2723 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sınav Ücretlerine İlişkin Usul ve Esasların (istisna maddeleri hariç) uygulanması mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar doğrultusunda, 2015-2016 eğitim öğretim yılında yurt dışı lisansüstü öğrenim bursu almaya hak kazanacakların tespiti için …………. Genel Müdürlüğünce 17/08/2015-26/08/2015 tarihleri arasında …………. Öğretmenevinde düzenlenen sözlü sınav için komisyon üyelerinin yanı sıra, sınav koordinatörü, sınav koordinatör yardımcısı, koordinatör üyeler ile sınav görevlilerine de sınav ücreti ödenmesi sonucu neden olunan …………. TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle,
Karar verildi.