Fiyat Farkı
……… maddesiyle tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak
Temyiz Kurulunun ……….. nolu bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca düzenlenen 28.02.2017 tarihli ek raporun aynı Kanununun 49 uncu maddesi gereğince görüşülmesine karar verildi.
……..üncü maddesinde, ……..Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve …………... A.Ş. yükleniminde olan “…………. işinde, sözleşme hükümlerine aykırı olarak 6 ve 7 nolu hakedişlerde fiyat farkı ödendiği gerekçesiyle ………. TL’nin tazminine hükmolunmuştu.
Sorumlulardan, ………… tarafından Temyiz Kurulu'na yapılan başvuru üzerine, Kurul tarafından verilen ……… Kararda, İşin durdurulmasına kadar olan dönemde, işin alt yapısından kaynaklanan ve daha önceden öngörülemeyen birtakım olumsuzluklar nedeniyle projede yapılması gereken değişiklikler için onay ve uygulama talimatı verilmesi ve bazı imalatlar sebebiyle iş artışını gerektirebilecek durumların oluşması gibi nedenlerle yüklenici firmanın iş programının gerisinde kaldığı, revize iş programında yapılan değişiklik uyarınca fiyat farkı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, belirtilerek, İlamın 3 üncü maddesiyle verilen …….. TL’nin tazminine ilişkin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yukarıda tarih ve numaraları yazılı ödeme emri belgesi ile eklerinin incelenmesi neticesinde,
……. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından ihale edilen, ……… işinin, …….. yükleniminde olduğu,
Söz konusu işte yer tesliminin 26.09.2013 tarihinde yapılmasına karşın işe fiilen 09.12.2013 tarihinde başlanması nedeniyle, iş bitim tarihinin 25.08.2014 olarak belirlendiği ve buna göre iş programı ve ödenek dilimlerinin revize edildiği,
İşin devamı sırasında, ihaleye katılan isteklilerden ……….. idari yargı yoluna başvurduğu, Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 26.02.2014 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı verdiği,
…….Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün bu karar doğrultusunda işlem tesis etmek amacıyla 22.04.2014 tarih ve 7108 sayılı yazısıyla yükleniciye tüm faaliyetlerini durdurması yönünde bildirimde bulunduğu, 29.04.2014 tarihinde düzenlenen tutanakla, bu tarih itibariyle şantiyedeki tüm inşaat faaliyetleri durdurulduğu,
Davayı açan ……. 20.06.2014 tarihinde davadan feragat etmesiyle, işin tekrar ……’ye verildiği ve 16.09.2014 tarihinde işe başlama tutanağıyla tekrar işe başlandığı, bu duraklama nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verildiği ve ikinci revize iş programı yapıldığı,
İlk revize iş programına göre işin durdurulduğu 29.04.2014 tarihi itibariyle ……… TL tutarında imalat yapılmış olması gerektiği, ancak Nisan ayı sonuna kadar yapılan imalat tutarının ………. TL olduğu,
İkinci revize iş programı incelendiğinde ise 2014 Nisan sonu itibariyle yapılması gereken imalat seviyesinin, yüklenicinin fiilen yapabildiği ………. TL’lik imalat seviyesine çekildiği,
İşe tekrar başlandıktan sonra düzenlenen 6 ve 7 nolu hakedişlerde fiyat farkı ödemesi yapıldığı,
görülmüştür.
Sorumluların savunmalarından, yüklenici firmanın işe başlama tarihi olan 09.12.2013 tarihi ile işin yargı kararıyla durdurulduğu tarih olan 29.04.2014 tarihleri arasında açıklığa kavuşturulması gereken ve iş artışıyla beraber süre uzatımını gerektiren hususlarla ilgili olarak İdareye birçok başvurusu olduğu anlaşılmıştır. Bu başvuruların,
1-Mevcut lojman blokları ile yeni yapılacak olan lojman bloklarının subasman kotlarının farklı olması,
2-Mevcut binalarda 1 inci kısım iş kapsamında yapılmış olması gereken ve taahhütleri dışında olan eksik imalatlar ve 1 inci kısım iş kapsamında tamamlanmış ama taraflarına yapılan yer teslimine kadar bozulmuş olan imalatlar hakkında yapılacak işlemler,
3- 1 inci kısım iş kapsamında yapımı tamamlanan yapıların 2 nci kısım taahhütleri kapsamında yapılacak olan işlerle koordineli olarak yapılabilmesi için 1 inci kısım elektrik ve mekanik projelerinin taraflarına verilmesi,
4- Altyapı galeri su yalıtım imalatının ne şekilde ve yapılacağının belirlenmesi,
5- Altyapı ve kanalizasyon projelerinin revize edilmesi,
6- Trafo jeneratör yerleşimlerinin revize edilmesi,
7- Okul Komutanlık Sosyal Tesisindeki (Cl ve C2 Blok) 1 inci kısım iş kapsamında yapılan betonarme imalatlarda tespit edilen problemli durumlar hakkında yapılması gereken işlemler,
hususlarına ilişkin olduğu görülmüştür.
Yukarıda sıralanan nedenlerle yüklenicinin ihtiyaç duyduğu bilgi, imalat onayı, revize proje ve talimatların İdare tarafından hazırlanarak, yükleniciye iletilmesinde yaşanan süreçler ve gecikmeler nedeniyle yüklenici firmanın kendi kusuru olmaksızın bazı kısımlarda işe hiç başlayamadığı, bazılarında ise işi durdurmak zorunda kaldığı bu nedenle 1 inci revize iş programın gerisinde kaldığı, ayrıca iş artışını ve süre uzatımını gerektiren sebeplerin de ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "İşin süresi ve sürenin uzatılması" başlıklı 29 uncu maddesinde aynen:
….
(4) İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
(5) Öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olduğu hallerde ilave işin gerektirdiği ek süre Yükleniciye verilir.
…..”
Denilmek suretiyle yapım işlerinde süre uzatım şartları açıklığa kavuşturulmuştur.
İdare ve Yüklenici arasında akdedilen sözleşmenin 14 üncü maddesinde de,
“Mücbir sebepler veya İdarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, ilan/davet tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı esasları uyarınca fiyat farkı ödenir.”
Denilmektedir.
Diğer bir deyişle sözleşmeye göre fiyat farkı verilebilmesi için iş programındaki gecikmenin mücbir sebepten veyahut idarenin kusurundan kaynaklanıyor olması gerekmektedir.
İdare ile Yüklenici arasında yapılan yazışmalardan görüleceği üzere, işin durdurulmasına kadar olan dönemde, işin alt yapısından kaynaklanan ve daha önceden öngörülemeyen birtakım olumsuzluklar nedeniyle projede yapılması gereken değişiklikler için onay ve uygulama talimatı verilmesi ve iş artışını gerektirebilecek durumların oluşması gibi nedenlerle yüklenici firma kendi kusuru olmaksızın iş programının gerisinde kalmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29 uncu maddesine göre, sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi nedeniyle işin gerektirdiği ek sürenin yükleniciye verileceği ve sözleşmenin 14 üncü maddesinde yer alan “mücbir sebepler veya İdarenin kusuru nedeniyle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, ilan/davet tarihinde yürürlükte bulunan fiyat farkı esasları uyarınca fiyat farkı ödeneceği” hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İdare tarafından alınan süre uzatımı kararları ve yapılan ödenek aktarmalarına istinaden yeniden düzenlenmiş bulunan iş programlarına göre gerçekleştirilmiş bulunan imalat bedelleri için fiyat farkı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ………. yapım işinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29 uncu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 14 üncü maddeleri uyarınca, iş programında yapılan değişiklikler doğrultusunda fiyat farkı ödenmesi hususu mevzuatına uygun olduğundan, kamu zararı oluşmayan ………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Oybirliği ile,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca altmış gün içinde temyiz ve 56 ıncı maddesi uyarınca beş yıl içinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere,
30.03.2017 tarihinde karar verildiği Sayıştay 4. Dairede saklı ….. sayılı tutanakta yazılı bulunmakla bu ek ilam düzenlendi.