VADESİZ HESAPTA TUTULAN PARANIN NEMALANDIRILMAMASI
…………. Genel Müdürlüğü tarafından özel hesap mahiyetinde açılan ve/veya yönetilen ve Genel Müdürlük tasarrufunda bulunan kaynakların Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde herhangi bir değerlendirmeye tabi tutulmaması nedeniyle kamu zararına neden olunduğu hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Çevre katkı payı alınması, diğer gelirler ve bütçe ödenekleri” başlıklı 18’inci maddesinde;
“Çevre kirliliğinin önlenmesi, çevrenin iyileştirilmesi ve çevre ile ilgili yatırımların desteklenmesi amacıyla; …çevre katkı payı olarak tahsil edilir. Tahsil edilen bu tutarlar, ilgililerce en geç ertesi ayın onbeşine kadar ilgili mal saymanlıkları hesaplarına aktarılır ve bütçeye gelir kaydedilir. … Atıksu arıtımı, atık bertarafı ve katı atık geri kazanım tesislerinin gözetim, fizibilite, etüt, proje ve inşaat işlerinin kredi veya yardım suretiyle desteklenmesi… çevre kirliliğinin giderilmesi çalışmaları için Bakanlık bütçesine, yılı bütçe gelirleri içerisinde tahmin edilen yukarıdaki gelirler karşılığı ödenek öngörülür. Yukarıda sayılan gelirlerin tahsili ve bütçede öngörülen ödeneklerin kullanımı ile ilgili usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
Denildiği,
Yukarıdaki madde hükmüne dayanılarak hazırlanan Çevre Gelirlerinin Takip ve Tahsili ile Tahsilat Karşılığı Öngörülen Ödeneğin Kullanımı Hakkında Yönetmeliğin “Ödeneğin kullanımı” başlıklı 7’nci maddesinde;
“ …(2) Söz konusu ödenek; a) Atıksu altyapı, atıksu arıtımı, derin deniz deşarjı, atık bertarafı ve katı atık geri kazanım tesislerinin gözetim, fizibilite, etüt, proje ve inşaat işlerinin kredi veya yardım suretiyle desteklenmesinde, …k) Çevre kirliliğinin giderilmesi için yapılan harcamalarda, l) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bunlar tarafından kurulan ve yönetilen hizmet birliklerince ihtiyaç duyulan çöp toplama aracı, vidanjör, arazöz, ilaçlama makinası, yol süpürme aracı ve Bakanlıkça uygun görülecek diğer araç ve ekipmanlara yönelik harcamalarda,
kullanılır.
(3) İkinci fıkrada ifade edilen hususlar kapsamında Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak olan her türlü çevresel faaliyeti gerçekleştirmek üzere; …c) Bakanlıkça ihtiyaç duyulan çevre teknolojileri ve projeleri ile çevre hizmetlerinde kullanılmak üzere her türlü cihaz ve materyal, makine, teçhizat, araç ve ekipmanların satın alınması ve kiralanması bedelleri ile bunların bakım ve onarımına yönelik harcamalarda, …d) Atıksu altyapı, atıksu arıtımı, derin deniz deşarjı, atık bertarafı ve katı atık geri kazanım tesislerinin gözetim, fizibilite, etüt, proje ve inşaat işleri ile bu tesislerin işletilmesi için yapılan harcamalarda, …kullanılır.”
Aynı Yönetmeliğin “Yardım veya kredi ödemeleri” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; “Yardım veya kredilere ilişkin tutarlar; gerekli şartları yerine getiren ve istenilen belgeleri (ihale komisyon kararı veya sözleşme, ihale onay belgesi, fatura, hakediş raporu, serbest bırakma tablosu, araçlar için ruhsat belgesi) sunan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, bunlar tarafından oluşturulan birliklerin, gerçek veya tüzel kişilerin hesaplarına aktarılır.”
Şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Savunmalardan, Bakanlıkça, Çevre Gelirlerinin Takip ve Tahsili ile Tahsilat Karşılığı Öngörülen Ödeneğin Kullanımı Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılan şartlı nakdi yardım ödemelerinde, ödemelerin …….. Saymanlık Müdürlüğünce doğrudan hak sahibinin (Şartlı nakdi yardım yapılacak kamu idaresi) banka hesabına aktarılmadığı,
Şartlı bağışa ilişkin dosyaların tekemmülüne değin, …….. Bankası A.Ş. …….. ile Genel Müdürlüğü arasında ... tarihinde imzalanan protokol hükümleri doğrultusunda ödemelerin; ara bir hesap olarak kullanılan ……… Bankası nezninde açılan “Havuz Hesabına” yapıldığı,
Dosyaların tekemmülü üzerine, yıl içerisinde belli tarihlerde alınan komisyon kararı ve Olur çerçevesinde “Havuz Hesabına” aktarılan tutarların, anılan Genel Müdürlük tarafından önce hak sahibi idareler adına açılan “Ödenek Hesaplarına” blokeli olarak aktarıldığı, sonrasında gerekli belgeleri sunan hak sahibi kamu idarelerinin hesaplarındaki blokelerin, Genel Müdürlüğün talimatıyla kaldırıldığı ve şartlı nakdi yardım mahiyetindeki çevre giderlerinin yapılmış olduğu,
….. Bankası ile İdare arasında yapılan İlgili protokol hükümleri doğrultusunda “hesap, özel hesap, havuz ve benzeri adlarla açılan ve/veya yönetilen” banka hesabı şeklindeki; …….. Genel Müdürlüğü adına ……. Bankasında açılan “Havuz Hesabına” ve hak sahibi idareler adına açılan “Ödenek Hesaplarına” aktarılan tutarların vadesiz mevduat hesaplarında bekletildiği ve Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği çerçevesinde; mali kaynakların vadeli mevduat faiz oranı veya katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranlarından ya da diğer araçlarla değerlendirilmediği,
Görülmüştür.
Diğer taraftan, 08.12.2016 tarihli ve 29912 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin “Uygulama ve kullanılacak araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde;
“Hazine Müsteşarlığı dışında kalan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri;
a) Kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını TCMB veya muhabiri olan bankada açılacak TL cinsi vadesiz hesaplarda tutmakla yükümlüdür.
-------------
c) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince afet nedeniyle toplanan nakdi bağış ve yardımlar ile özel kanunların verdiği yetki çerçevesinde belli bir kamusal amaca özgülenmek suretiyle fon, hesap, özel hesap, havuz ve benzeri adlarla açılan ve/veya yönetilen her türlü banka hesaplarında tutulan kaynaklar bu maddenin ikinci fıkrasında sayılan esaslar çerçevesinde değerlendirilir.
2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı”,
Hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar ile özel kanunların verdiği yetki çerçevesinde belli bir kamusal amaca yönelik olarak fon, hesap, özel hesap, havuz ve benzeri adlarla açılan ve/veya yönetilen her türlü banka hesaplarında tutulan kaynakların kamu sermayeli bankalarda açılacak hesaplarda TL cinsi “vadesiz ve/veya vadeli” mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı, araçlarını kullanarak değerlendirilmesi öngörülmüştür. Görüldüğü üzere Tebliğ ile kurumlara seçimlik hakkı tanımış olup, fon, hesap, özel hesap, havuz ve benzeri adlarla açılan ve/veya yönetilen her türlü banka hesaplarında tutulan kaynakların TL cinsi vadesiz veya vadeli mevduatta değerlendirilme imkanı tanınmıştır.
Bu nedenle; …… Genel Müdürlüğü tarafından özel hesap mahiyetinde açılan ve yönetilen ve Genel Müdürlük tasarrufunda bulunan kaynakların Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde …… Bankası nezdinde açılan vadesiz TL mevduat hesabında tutulmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından, nemalandırılmama nedeniyle hesaplanan ……… TL’nin kamu zararı oluşturmadığına ve konu hakkında ilişik bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle, karar verildi.