YENİ BİRİM FİYAT
…………. Ltd. Şti. + …………. Ltd. Şti. İş Ortaklığı yüklenimindeki “…………. Yapımı” işinde,
Sözleşmede birim fiyatı bulunmayan “Özel TTB” Poz Numaralı “Kutu menfezlerde kuruda ve suda her dozda demirli beton yapılması (c30/37 beton harcı ile) nakliye dahil” iş kalemi için yeni birim fiyat analizi düzenlenirken, Karayolları Genel Müdürlüğünün 2012 yılında yayımladığı benzer analiz esas alınarak bulunan fiyata, %35,91 oranında artırım uygulanması suretiyle olması gerekenden yüksek bir yeni birim fiyat belirlendiği görülmüştür.
Bu oranın uygulanmasına gerekçe olarak; Yüklenici teklifinde yer alan “Özel SYB2” poz numaralı “her türlü inşaatta kuruda ve ya suda her dozda demirli beton” iş kaleminin benzer iş kalemi olarak kabul edildiği; bu iş kaleminin teklif fiyatının yaklaşık maliyet fiyatına oranı esas alınarak %35,91 artırım oranının bulunduğu ve Genel Müdürlüğün İç Genelge’sine göre bu oranın uygulandığı, belirtilmiştir.
Mevcut ihale ve sözleşme mevzuatına göre, sözleşmesinde bulunmayan işlerin fiyatının tespiti Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) 22 nci maddesi doğrultusunda yapılmakta, yeni fiyat tespitinde anlaşmazlık olması halinde, tarafları bağlayacak kesin fiyat Yüksek Fen Kurulu’nca tespit edilmektedir.
Birim fiyatlara ait girdiler esas itibarıyla malzeme, işçilik, makine ve yüklenici kârı ve genel giderlerden oluşmakta olup bu girdiler arasında, gerek YİGŞ’nin 22 nci maddesi hükmünde ve gerekse, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile ikincil mevzuatlarında, yeni iş kalemlerine ait birim fiyatların tespiti sırasında sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyet arasındaki farktan hareketle bulunacak bir orandaki indirim/artırım girdisinin yer aldığına veya yeni fiyatların bu oranda indirime ya da artırıma tabi tutularak tespitine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
Nitekim bu konuyla ilgili olarak Yüksek Fen Kurulu’nun 15 Kasım 2013 tarihli ve 2013/38 sayılı Genelgesinde özetle;
“YİGŞ’ye göre yeni birim fiyatların tespiti sırasında, sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyetten hareketle bulunacak bir oranda fiyatların tenzilata tabi tutulmasına ilişkin hüküm bulunan sözleşmelerde, bu doğrultuda uygulama yapılması, ancak bu Genelgeden sonra ihale edilecek işlerde, bu mahiyette düzenlemelerin yapılmaması, …. uygun olacaktır. Bu şekilde yapılacak uygulamalar ile muhtemel ihtilaflar da önlenmiş olacaktır….”
Denilmek suretiyle, bu husus açıklığa kavuşturulmuştur.
Sorumlular, bu uygulamayı Genel Müdürlüğün 27.09.2016 tarihli ve 2016/E.l 5 sayılı “İç Genelge”sine dayandırmış iseler de; söz konusu İç Genelge’de bu uygulamaya cevaz veren bir hüküm yer almamaktadır. Ayrıca; İç Genelge’nin ikincil mevzuat düzenlemelerine ve Yüksek Fen Kurulu Kararlarına aykırı düzenlenmesi halinde, kabulü mümkün değildir.
Diğer taraftan, savunmalarda; betonarme imalatlarının iki bileşenden oluştuğu, demirli beton iş kaleminde (Özel SYB2) her ne kadar %35,91 oranında zamlı fiyat verilmiş olsa da, betonarme imalatının diğer bileşeni olan donatı çeliğinde de %72,23 oranında tenzilat uygulandığı; dolayısıyla, fiyat değerlendirmesinin de bir bütün olarak yapılması gerektiği iddia edilmişse de, betonarme imalatlarının donatı çeliği ile birlikte değerlendirilmesi; aynı analiz içerisinde tek bir iş kalemi olarak, birlikte yer almaları halinde mümkündür.
Bu gerekçelerle, adı geçen yol yapım işinde; YİGŞ’nin 22 nci maddesi doğrultusunda tespiti yapılan yeni birim fiyata; sözleşme bedeli ve yaklaşık maliyetten hareketle bulunan bir oranda (%3591) artırım uygulanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla; Özel TTB” Poz Numaralı “Kutu menfezlerde kuruda ve suda her dozda demirli beton yapılması (c30/37 beton harcı ile) nakliye dahil” iş kalemi için yeni birim fiyat düzenlenirken, yüklenicinin teklif vermiş olduğu benzer iş kaleminin teklif fiyatının yaklaşık maliyet fiyatına oranı esas alınarak bulunan %35,91 artırım oranının yersiz olarak uygulanması suretiyle meydana gelen …………. TL kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine,
Oy birliğiyle karar verildi.