AVUKATLIK VEKALET ÜCRETİ
…………. Üniversitesi Hukuk Müşavirliği’nde kurum avukatlarına mevzuatta öngörülen sınırın üzerinde vekalet ücreti ödendiği görülmüştür.
2 Kasım 2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Karamamenin 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında,
“İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir
a) Vekâlet ücretinin, dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55 ’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.
b) Ödenecek vekâlet ücretinin yıllık tutarı, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının on iki katını geçemez.
c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir. ”
Denilmektedir.
08.07.2012 tarih ve 28347 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde de vekalet ücretinin yıllık tutarının “10.000” gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın on iki katını geçmemek üzere dağıtılacağı ifade edilmiştir.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4’üncü Dönem Toplu Sözleşmenin 22’nci maddesinde de, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen “10.000” gösterge rakamının, “20.000” olarak uygulanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, Üniversite lehine sonuçlanan davalardan tahsil olunan vekalet ücretinin söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen sınır dahilinde ödenmesi gerekmektedir. 2018 yılı için kurum avukatlarına ödenebilecek vekalet ücreti brüt …………. TL (20.000 * 0,117940 (2018 yılı ikinci altı aylık memur aylık katsayısı) * 12) olarak belirlenmiştir. Hesaplanan tutar üzerinden kişinin kümülatif matrahına göre gelir vergisi ve damga vergisi gibi yasal kesintiler yapıldıktan sonra vekalet ücreti ödemesinin yapılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, kurum avukatlarına yapılan vekalet ücreti ödemelerinde mevzuatında brüt olarak belirtilen miktar …………. Üniversitesi Hukuk Müşavirliği tarafından …………. TL net miktar olarak yorumlanmış, bu sebepten gelir vergisi ve damga vergisi tutarları bu rakamın üzerine eklenmiş ve vekalet ücreti mevzuatta öngörülen sınır aşılarak …………. TL olarak ödenmiştir.
6 Ocak 1961 tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61, 94, 103 ve 104’üncü maddelerinde özetle avukatlara yapılacak vekalet ödemelerinin ücret kapsamında değerlendirilerek gelir vergisine tabi tutulacağı, ödemenin yapıldığı ayda ücretlinin bulunduğu kümülatif matraha göre girmiş olduğu vergi dilimi üzerinden tevkifat yapılacağı belirtilmiştir.
Benzer şekilde, 11 Temmuz 1964 tarih ve 11751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun l’inci maddesinde ve aynı Kanun’a ekli (I) sayılı tablonun “IV. Makbuzlar ve Diğer Kağıtlar” başlıklı bölümünün 1/b fıkrasına göre vekalet ödemelerinden damga vergisi tevkifatı yapılacağı anlaşılmaktadır.
İlgili kanun maddeleri avukatlık vekalet ücretlerinin yasal kesintilere tabi olduğunu ortaya koymaktadır.
Sorumlu Harcama Yetkilisi …………., yasal kesintiler yapıldığı takdirde kadro derecesine göre her bir avukatın eline geçecek miktarın farklı olacağından fazla ödeme yapılmadığını ifade ederek aslında bir nevi brüt olarak belirlenen miktarı net olarak alabilmek için üst limiti aştıklarını kabul etmiştir. 659 sayılı Kararname’de hesaplanacak tutarın brüt tutar olduğu açıkça ifade edilmiş olup, yasal kesintilere ilişkin istisnai bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla kadro derecesine göre her bir avukatın eline geçecek miktarın farklılık gösterecek olması ilgili kişileri gelir vergisi ve damga vergisinden muaf kılmamaktadır.
Sorumlu Harcama Yetkilisi …………. savunmasında, sorguda belirtilen miktarda fazla ödeme yapıldığı düşünülse dahi, kamu zararı olarak değerlendirilemeyeceğini, kamu kaynağında artışa veya eksilmeye yol açılmadığını ifade etmiş ise de, Kurum adına, kurumun imkânları kullanılarak kazanılan davalardan elde edilen geliri kamu kaynağı olarak değerlendirmemek mümkün değildir. Nitekim, 659 sayılı KHK’nin 14’üncü maddesi 2/c bendi gereğince, kurum tarafından çeşitli yargı ve icra mercilerinde sonuçlanan dava ve işlemler neticesinde kazanılan ve emanet hesabında toplanan ve üç yılsonunda dağıtımı yapılmayan tutarların kamu kurumunun bütçesine gelir olarak kaydedilmesi gerekmektedir ve dolayısıyla söz konusu tutarların kamu kaynağı olduğu açıktır. Kurum avukatları tarafından ödenmesi gereken gelir vergisi ve damga vergisi tutarlarının üçüncü bütçe yılı sonunda bütçeye gelir kaydedilecek olan kurum emanet hesabından ödenmesi, diğer bir deyişle ilgili personelin vergi yükümlülüklerinin kurumca yerine getirilmesi kamu kaynağındaki azalışı açıkça ortaya koymaktadır.
Bu itibarla, kurum avukatlarına mevzuatta öngörülen sınırın üzerinde vekalet ücreti ödenmesi suretiyle, …………. TL kamu zararının, …………. muhasebe işlem fişi ile kayıtlara alındığı savunma eki belgelerden anlaşıldığından, konu hakkında ilişik kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.