DAİMİ İŞÇİLERE ÖDENEN HİZMETE ÖZENDİRME TEŞVİK PRİMİNDEN SOSYAL GÜVENLİK PRİM KESİNTİLERİNİN YAPILMAMASI
Toplu İş Sözleşmesi gereğince daimi işçilere ödenen hizmete özendirme teşvik priminden sosyal güvenlik prim kesintilerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde,
“4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.
a) Prime esas kazançların hesabında,
1) Hak edilen ücretlerin,
2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.
b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.
c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.
…”
Hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranının, sigortalının prime esas kazancının %20’si olduğu ve bunun %9’unun sigortalı hissesi, %11’inin işveren hissesi olduğu ve ayrıca genel sağlık sigortası priminin, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82’nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın %12,5’i olduğu ve bu primin %5’inin sigortalı, %7,5’inin ise işveren hissesi olduğu hükme bağlanmıştır.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde, işsizlik sigortası priminin, sigortalının 5510 sayılı Kanun’un 80 ve 82’nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından %1 sigortalı, %2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinde ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki çeşitli ödemelerin prime esas tutulacağı belirtilmiştir. Kanun’da sayılı istisnalar kapsamında olmayan hizmete özendirme teşvik primi ödemelerinden %14 oranında sosyal güvenlik primi işçi payı ve %1 oranında işsizlik sigortası primi işçi payı kesilmesi gerekmektedir.
………. Belediyesi ile ………. Sendikası arasında imzalanan ve 15.03.2017-14.03.2019 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesi’nin 52’nci maddesi gereğince, 10 hizmet yılını dolduran işçilere 20, 15 hizmet yılını dolduran işçilere 25 ve 20 hizmet yılını dolduran işçilere 30 günlük ücretleri tutarında hizmete özendirme ve teşvik primi adı altında son aldıkları brüt ücret üzerinden ödeme yapıldığı görülmüştür. Yapılan incelemeler neticesinde, işçilere ödenen hizmete özendirme teşvik primlerinden gelir ve damga vergisi kesintilerinin yapıldığı ancak söz konusu ödemelerin 5510 sayılı Kanun kapsamında prime esas kazanca dahil edilmediği ve işçi payı kesintilerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, Toplu İş Sözleşmesi gereğince işçilere ödenen hizmete özendirme teşvik primlerinden sosyal güvenlik prim kesintileri yapılmaması sonucunda ………… TL kamu zararına sebebiyet verilmişse de, tespit edilen kamu zararının tamamının işçilerin ikramiye ve kıdem tazminatı alacaklarından mahsup edildiği anlaşıldığından söz konusu husus hakkında ilişik kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.