GECİKME CEZASI
…………. A.Ş. yükleniminde yapımı devam eden “…………. İnşaat ve Elektromekanik Sistemleri Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşi” kapsamında yer tesliminden itibaren 60 gün içinde hazır edilip İdare’nin kullanımına sunulması istenen merkez şantiye binalarının belirtilen süre içerisinde İdare’ye teslim edilmemiş olmasına karşın sözleşmesinde belirtilen cezai müeyyidenin uygulanmaması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Söz konusu yapım işine ait Sözleşmenin “İdarenin Tesisleri” başlıklı 33.6’ncı maddesinde,
“Yüklenici, taraflar arasında kararlaştırılacak bir yerde sadece İdare ve Temsilcileri tarafından kullanılması amacıyla geçici şantiye tesisi temin ve iş süresi boyunca muhafaza edecektir. İdare Şantiye Tesisi, aşağıda belirtilen gerekleri sağlayacak yeterli alana ve donanıma sahip olacaktır.
A. Geçici Tesis, Geçici Tesis Sistem ve Gerekleri
- 16 adet 20 m2 büro saha ofisleri (şaftlar, yaklaşım tünelleri ve istasyon bölgelerindeki şantiyelerde bu bürolar, İşveren ve Yapı Denetim Görevlisi tarafından kullanılacaktır.)
- 980 m2 İdare Merkez Şantiye binası (İdarenin onaylayacağı projeye uygun yapılacak ve tefriş edilecektir.)
- Tüm tesislere ait elektrik, ısıtma, su, kanalizasyon, doğalgaz tesisatları ve işletme giderleri
- Tüm çalışma hacimlerine klima cihazı
- 50 kişiye yeterli olacak şekilde planlanmış büro tefrişi
- 2 Toplantı salonu tefrişi
- Çay ocağı donanımı ve tefrişi
- Şoför odası tefrişi
…
Ayrıca 500 m2 mühendislerin kullanımı için Yüklenici tarafından şantiye binası yapılacak, ancak tefrişi ve kullanım giderleri yüklenici tarafından karşılanmayacaktır.
Şantiye Tesisleri, yer teslimini takip eden 60 gün içinde tamamlanacak ve İdare’ye teslim edilecektir. Teslimin gecikmesi halinde, geçecek her gün için …………. EURO/gün ceza uygulanacaktır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşyerinin yükleniciye teslimi” başlıklı 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında da, sözleşme veya eklerinde aksi yazılı olmadıkça iş için gerekli tesislerin kurulmasında ihtiyaç duyulan sahaların İdare tarafından yükleniciye bedelsiz olarak teslim edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Savunmalardan, Yüklenici firmanın 01.06.2015 tarihli yazı ile idare tesislerine ilişkin hazırladığı projeleri idare onayına sunduğu ve sözleşmede belirtilen 60 günlük sürenin söz konusu tesisin yapılacağı yerin taraflarca kararlaştırılması ve kendisine tahsisinin yapılması sonrasında başlatılmasını talep ettiği, bu talebin İdarenin 29.06.2015 tarihli yazısı ile de uygun görüldüğü,
Sonrasında, yüklenicinin, kendisine idare tesislerinin kurulacağı arazinin tahsisi yapılıncaya kadar geçecek süre içerisinde, idare ve müşavirin kullanımı için kendi şantiye tesisleri içerisinde bir alanı tespit ederek idare ve müşavirin kullanımına sunduğu, 2015 yılından idare tesislerinin kurulup idare ve müşavirin bu tesislere taşınmasına kadar geçecek süre zarfında idare, kontrollük ve müşavirlik elemanlarının bu sahayı kullandığı,
Yüklenicinin İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait bir arazinin bedeli karşılığında kendisine kiralanması suretiyle gerekli izni alması sonrasında anılan arazinin kendisine teslimini talep ettiği, merkez şantiye tesislerinin kurulacağı sahanın İdare tarafından yükleniciye 12.01.2016 tarihli yer teslim tutanağı ile teslim edildiği,
Bunun üzerine yüklenicinin idare tesislerinin kurulumuna ilişkin vaziyet planını 18.02.2016 tarihli yazısı ile idare onayına sunduğu, idarenin de anılan planı yazıda belirtilen şartlarla uygulanmak üzere 16.03.2016 tarihli yazısı ile onayladığı, anılan yazının yükleniciye tebliğ tarihinin müşavirlik kayıtlarından anlaşıldığı üzere 22.03.2016 olduğu,
Müşavir firma tarafından …………. Bölge Müdürlüğü’ne hitaben yazılan 15.07.2016 tarih ve …………. sayılı yazıdan da, Yüklenicinin İdare ve Müşavir merkez şantiye tesislerini gerekli revizyonları da tamamlamak suretiyle bir takım tefrişat eksikliklerine rağmen 20.06.2016 tarihinde idare ve müşavirlik elemanlarının kullanımına sunduğu,
Anlaşılmıştır.
Savunmalarda, idare şantiye binalarının genel vaziyet planının İdare tarafından 16.03.2016 tarihinde onaylanmış olması nedeniyle söz konusu gecikmede yükleniciye atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle İdare'nin yükleniciye haksız ceza uygulanmaması konusunda takdir hakkını kullandığı belirtilmiş ise de, ne Sözleşmenin “İdare'nin Tesisleri” başlıklı 33.6’ncı maddesinde ne de başkaca bir hükmünde söz konusu şantiye tesislerinin yapımına ilişkin proje onay süreçlerinin nasıl işleyeceğine dair ayrıntılı bir düzenlemeye rastlanmamıştır. Sadece söz konusu İdare merkez şantiye tesislerinin İdare'nin onaylayacağı projeye uygun olarak yapılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla proje onay süreçlerinin nasıl işleyeceğine yönelik sözleşmede özel hükümler bulunmaması nedeniyle genel vaziyet planının İdare onayını beklediği sürede yüklenicinin fiili olarak herhangi bir yapım faaliyeti gerçekleştiremeyeceği de dikkate alındığında, sözleşmenin yukarıda atıf yapılan maddesinde yer tesliminden itibaren başlayacağı belirtilen 60 günlük sürenin, bahse konu proje onayının yükleniciye tebliğ tarihinden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır. Buna göre 23.03.2016 tarihine 60 günlük süre ilave edildiğinde en geç 21.05.2016 tarihinde yüklenicinin belirtilen şantiye tesislerini İdare’ye teslim etmiş olması gerektiği, ancak söz konusu tesislerin 20.06.2016 tarihinde teslim edilmiş olması nedeniyle şantiye binalarının 22.05.2016-20.06.2016 arasındaki 30 günlük bir gecikme ile teslim edilmiş olduğu ortaya çıkmaktadır.
Bununla birlikte, işe ait ödeme evraklarının incelenmesinde Sözleşmenin yukarıda yer verilen hükmü uyarınca şantiye binalarının zamanında İdare’nin kullanımına sunulmaması nedeniyle uygulanması gereken ceza kesintisinin uygulanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, İdare’nin kullanımına sunulması istenen merkez şantiye binalarının belirtilen süre içerisinde İdare’ye teslim edilmemiş olmasına rağmen sözleşmesinde belirtilen günlük …………. Avro ceza üzerinden hesap edilmesi gereken cezai müeyyidenin uygulanmaması sonucu …………. Avro kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de, yukarıda açıklanan gerekçelerle yükleniciden …………. Avro gecikme cezası kesilmemesinde mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek bir husus olmadığına,
Meydana gelen …………. Avro kamu zararının, bahse konu cezanın uygulanması gereken 1 numaralı hakediş ve eklerinde imzaları bulunan sorumlulardan hakedişi onaylayan …………. ile hakedişi düzenleyen ve kontrol eden Gerçekleştirme Görevlileri ………….’e,
Ortaklaşa ve zincirleme,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla,
Karar verildi.
Azınlık Görüşü
Üye ………….’… karşı oy gerekçesi,
“Rapor içeriğinden, yüklenicinin, kendisine idare tesislerinin kurulacağı arazinin tahsisi yapılıncaya kadar geçecek süre içerisinde, idare ve müşavirin kullanımı için kendi şantiye tesisleri içerisinde bir alanı tespit ederek idare ve müşavirin kullanımına sunduğu, 2015 yılından idare tesislerinin kurulup idare ve müşavirin bu tesislere taşınmasına kadar geçecek süre zarfında idare, kontrollük ve müşavirlik elemanlarının bu sahayı kullandığı,
Yüklenicinin İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait bir arazinin bedeli karşılığında kendisine kiralanması suretiyle gerekli izni alması sonrasında anılan arazinin kendisine teslimini talep ettiği, merkez şantiye tesislerinin kurulacağı sahanın İdare tarafından yükleniciye 12.01.2016 tarihli yer teslim tutanağı ile teslim edildiği,
Bunun üzerine yüklenicinin idare tesislerinin kurulumuna ilişkin vaziyet planını 18.02.2016 tarihli yazısı ile idare onayına sunduğu, idarenin de anılan planı yazıda belirtilen şartlarla uygulanmak üzere 16.03.2016 tarihli yazısı ile onayladığı,
Bahse konu onay sonrasında Yüklenicinin sahayı ve tesisleri gerekli revizyonları da tamamlamak suretiyle üç ay gibi bir sürede 20.06.2016 tarihinde idare ve müşavirlik elemanlarının kullanımına sunduğu,
Anlaşılmıştır.
Savunmalarda yer alan açıklamalar uyarınca, yükleniciye atfedilemeyecek gecikme ve aksaklıklar nedeniyle yüklenici süre uzatımına hak kazandığından, bu nedenle süre uzatımına konu işlemler dolayısıyla amacı gelir elde etmek olmayan şantiye tesisi yapımı ile ilgili olarak yükleniciye ceza uygulanmaması gerektiğinden, ayrıca idare tarafından işin aksadığı tespit edilmediği gibi raporda da işin aksadığına yönelik herhangi bir tespit bulunmadığından, idare tesislerinin kurulup idare ve müşavirin bu tesislere taşınmasına kadar geçecek süre zarfında idare, kontrollük ve müşavirlik elemanlarına yer de sunulduğu anlaşıldığından, maddi gerçeklik karşısında konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.”
Azınlık Görüşü
Üye ………….’… karşı oy gerekçesi,
“Proje onay süreçlerinin nasıl işleyeceğine yönelik sözleşmede özel hükümler bulunmaması nedeniyle genel vaziyet planının İdare onayını beklediği 27 günlük sürede yüklenicinin fiili olarak herhangi bir yapım faaliyeti gerçekleştiremeyeceği dikkate alındığında, sorguda hesap edilen toplam 100 günlük gecikme süresinden bahse konu 27 günün düşülmesinin hakkaniyete ve işin mahiyetine daha uygun düşeceği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle, merkez şantiye binalarının belirtilen süre içerisinde İdare’ye teslim edilmemiş olmasına rağmen sözleşmesinde belirtilen günlük …………. Avro ceza üzerinden hesap edilmesi gereken cezai müeyyidenin uygulanmaması sonucu neden olunan …………. Avro kamu zararının raporda belirtilen sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”