VEKALET AYLIĞI ÖDEMESİ
… Genel Müdürlüğünde İstatistikçi kadrosunda bulunan …’e, asilde aranan şartları taşımadığı halde vekaleten görev yaptığı … Şube Müdürlüğü kadrosunun zam, tazminat ve ek ödeme farkları karşılığı olarak … TL vekalet aylığı ödemesinde bulunulması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“5’inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3)Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak, …”,
Denilmektedir.
Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinde, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu belirtilmektedir.
05.05.2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın (Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar) “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde ise,
“657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara, … vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”,
Denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle söz konusu Yönetmelik’in 7’nci maddesine göre, Yönetmeliğe Ekli (2) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektirmeyen müdürlüklere atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmak gerekmektedir.
Ancak bu kadrolarda iki yıl hizmeti bulunmayan ve dolayısıyla … Şube Müdürlüğü kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan …’e, vekaleten yaptığı bu göreve ait mali hakların ödenmesinin mevzuata uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinde harcama yetkililerinin sorumluluğundan, 33’üncü maddesinde ise gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğundan bahsedilmiştir. Buna göre,
“Harcama talimatı ve sorumluluk başlıklı 32’nci maddede,
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddede ise,
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”,
Denilmektedir.
Söz konusu görevlendirme işlemi … Genel Müdürlüğü üst yönetimi olan Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı Kararı ile gerçekleştirilmiştir. Bu karara istinaden harcama yetkilisi tarafından harcama talimatı verilmiş ve harcama talimatı üzerine gerçekleştirme görevlileri tarafından da ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması sağlanmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, asilde aranan şartları taşımayan …’e vekalet ettiği göreve ait mali hakların ödenmesi işleminde harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin mali sorumlulukları bulunmamakta olup, söz konusu hatalı uygulamadan görevlendirme yazısını imzalayan yönetim kurulu üyelerinin sorumlu tutulması gerekmektedir.
Bu itibarla, … Genel Müdürlüğünde İstatistikçi kadrosunda bulunan …’e, asilde aranan şartları taşımadığı halde vekaleten görev yaptığı … Şube Müdürlüğü kadrosunun zam, tazminat ve ek ödeme farkları karşılığı olarak vekalet aylığı ödemesinde bulunulması sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının,
Söz konusu görevlendirme yazısını imzalayan yönetim kurulu üyelerinden …’ya,
Ortaklaşa ve zincirleme,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla,
Karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye … ve …’nın karşı oy gerekçesi:
“Hukuki olarak müdür kadrosuna vekalet etmek için söz konusu kadro şartlarından olan iki yıl şef kadrosunda görev yapmak gerekmektedir. Her ne kadar belirtilen şart yerine getirilmeden yapılan atama işlemi, söz konusu işlemin yapıldığı tarihteki mevzuat hükümleri uyarınca hatalı olmuş ise de, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile uygulamada yaşanan sorunların giderilmeye çalışıldığı ve yeni uygulamada bu tür vekalet görevine cevaz verildiği görülmüştür.
Bu nedenle, görevlendirme işleminin ihtiyaca binaen yapılmış olduğu ve vekalet görevinin de gerçekleştirilmiş olduğu anlaşıldığından, kamu zararı oluşmayan … TL hakkında ilişik bulunmadığına karar verilmesi uygun olur.”