AYLIK ÖDEMESİ
…………. Üniversitesinde Genel Sekreterlik kadrosunda bulunan, Personel Daire Başkanlığı görevini vekaleten yürüten ………….’ya genel sekreterlik kadrosunun özlük hakları üzerinden ödemede bulunulması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Genel sekreterlik görevini tedviren yürüten …………. ‘un 26.04.2017 tarihinde görevinden ayrılma talebinde bulunması üzerine, aynı gün Personel Daire Başkanı ………….’nın Genel Sekreterlik görevine atandığı ve aynı zamanda Personel Dairesi Başkanlığı görevini de vekaleten yürütmek üzere görevlendirildiği anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Kanun’un rektörün görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının dördüncü bendinde,
“Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” rektöre verilen yetkiler arasında sayılmaktadır.
Mezkur Kanun’un “Atama esasları” başlıklı 52’nci maddesinin (a) ve (b) fıkralarında ise,
“Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı, üniversitelerde ise yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. … .
Üst kuruluşların ve üniversitelerin genel sekreterlerinin üniversite lisans diplomasına, fakülte sekreterleri ile enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olmaları şarttır.” hükümleri yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükümleri gereğince, genel sekreterin üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanması ve yükseköğretim diplomasına sahip olma şartının aranması gerekmektedir. İlgili şahsın atamasının da bu koşulları sağladığı görülmektedir.
Her ne kadar sorguda, ………….’nın genel sekreterliğe ait hak ve menfaatlerden yararlandırılması için muvazaalı bir işlemin gerçekleştirildiği iddia edilmiş ise de, ilgili kişinin genel sekreter kadrosuna atanabilmesini ve bulunduğu kadronun maaşının ödenmesini engelleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.
Bu itibarla, …………. Üniversitesinde Genel Sekreterlik kadrosunda bulunan, Personel Daire Başkanlığı görevini vekaleten yürüten ………….’ya genel sekreterlik kadrosunun özlük hakları üzerinden ödemede bulunulması sonucu ………….TL kamu zararına neden olunduğu ileri sürülmekte ise de, rektörün takdir yetkisini kullanarak yapmış olduğu atama ve görevlendirme sonucunda ilgili kişinin bulunduğu kadroya ait özlük hakları üzerinden ödemede bulunulması kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceğinden, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla,
Karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye …………. ve Üye ………….’in karşı oy gerekçeleri,
“…………. Üniversitesinde Genel Sekreterlik kadrosunda bulunan ve Personel Daire Başkanlığı görevini vekaleten yürüten ………….’ya genel sekreter kadrosunun maaşının ödenmesi ile ilgili olarak,
Atamaya dayanak olarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13’üncü maddesi gösterilmektedir. 2547 sayılı Kanun’un 13/b maddesine göre,
“Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek” rektörün görev ve yetkileri arasındadır.
Yükseköğretim kurumlarında 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na tabi akademik personel ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi idari personel istihdam edilmektedir. Akademik personele ilişkin yapılan idari işlemlerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu yanında 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerini de dikkate almak, Yükseköğretim kurumlarında idari personel olarak istihdam edilenler için ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerini de esas almak gerekmektedir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Genel Sekreterlik” başlıklı 27’nci maddesinin ikinci fıkrasında genel sekreterin, üniversite idari teşkilatının başı olduğu ve bu teşkilatın çalışmasından rektöre karşı sorumlu olduğu belirtilmiştir. İdari teşkilatta önemli bir konumda olan genel sekreterlik görevinin evvel emirde tedviren yürütülmesinin Kanun’un vaaz amacıyla örtüşmediği, bu kadronun asaleten atama şartlarını taşıyan personel tarafından yürütülmesi gerektiği aşikardır.
Görevlendirmenin yapıldığı tarihten itibaren, savunmalarda iddia edildiği gibi üniversitede genel sekreterlik veya personel daire başkanlığı görevlerini gerçekleştirebilecek bir kişinin bulunamaması da gerçekçi görülmemektedir.
2547 sayılı Kanun’un rektörün görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının dördüncü bendinde yer alan hüküm genel bir düzenleme olup, idari personele ilişkin alınacak atama/görevlendirme kararlarında 657 sayılı Kanun hükümlerini de gözetmek gerekmektedir.
Somut olayın, genel sekreterlik kadrosu …………. tarafından tedviren doldurulmuş olmasına rağmen, adı geçenin 26.04.2017 tarihinde görevinden ayrılması nedeniyle kadronun boşaltılması ve yine aynı gün Personel Daire Başkanı …………. ’nın genel sekreterlik kadrosuna asaleten atanarak kadronun doldurulması, ertesi gün ………….’nın (Genel Sekreter) Personel Daire Başkanlığına vekaleten görevlendirilmesi, ………….’un tekrar tedviren Genel Sekreterlik görevini yürütmesi ile ………….’ya Genel Sekreterliğe ilişkin özlük haklarının ödenmesinden ibaret olduğu görülmektedir.
‘Kadro’ terimi personel mevzuatımızın temel kavramlarından birisidir. 657 sayılı Kanun’un memuriyete başlama ile ilgili düzenlemelerinden olan ‘Atama yapılacak boş kadroların bilidirilmesi’ başlıklı 46 ve ‘Duyurma’ başlıklı 47’nci maddelerinde de görüleceği üzere kadro ile personel sayısı arasında sıkı bir ilişki kurulmuş, her kadro için ancak bir personelin istihdam edilebileceği hususuna Kanun’un çeşitli maddelerinde yer verilmiştir.
Sorgu konusu olayda genel sekreterlik kadrosu için aynı anda iki kişi istihdam edilmekte (tedviren yürüten …………. ile asaleten yürüten …………. ), diğer taraftan da …………. ’ya asaleten genel sekreterlik ve vekaleten personel daire başkanlığı olmak üzere iki ayrı görev verilmektedir.
Dolayısıyla memur ve kadro bağı iki defa koparılmış bulunmaktadır.
Asaleten genel sekreterlik görevini yürüten ………….’ya vekaleten personel daire başkanlığı görevi verilince genel sekreterlik kadrosunun boşalıp boşalmayacağı ve yerine başkasının asaleten/vekaleten/tedviren atamasının yapılıp yapılmayacağı ayrı bir sorundur.
657 sayılı Kanun’a göre kadronun boşalması memurun çekilmesi, istifası veya ölümü sonucu memuriyetin sona ermesi ile memurun başka bir göreve atanması neticesinde vaki olur.
Memurun başka bir göreve vekaleten atanması ise kadronun boşalması anlamına gelmez. Zira Kanunun vekaletle ilgili 86’ncı maddesinde,
“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.” denilmektedir ki bu Kanun’un uygulanmasında sayılı durumlar “dolu kadro” olarak değerlendirilmektedir.
Buna ilaveten, genel hükümlere ve teamüle aykırı olarak “genel sekreterlik” üst kadrosundan “personel daire başkanlığı” alt kadrosuna vekaleten görevlendirme yapılmış olup, vekaleten görevlendirmeler 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde alt kadrolardan üst kadrolara yapılır.
Şu haliyle genel sekreterlik kadrosuna fiilen bu görevi yürütmeyen ………….’ya sadece genel sekreterlik özlük haklarının ödenebilmesi için günü birlik görevlendirme yapılması 657 sayılı Devlet Memurlarının genel düzenlemesine ve kanun koyucunun amacına uygun düşmemektedir. Dolayısıyla bu atamaya ilişkin yapılan ödemeler kamu zararını oluşturmaktadır.
Zira 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesinde yer alan,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.”
Hükümleri sorumluluk açısından değerlendirildiğinde,
………….’ nın hem işlemden yarar sağlayan hem de konunun personel mevzuatı ile ilgili olması yanında onayı hazırlayan ve harcama yetkilisi olması sebebiyle,
………….’ın ise atamayı onaylamak suretiyle kamu zararının oluşmasına emir vermesi sebebiyle,
Ortaklaşa ve zincirleme sorumlu tutulmaları gerektiği düşünülmektedir.”