FİYAT FARKI ÖDEMELERİNDEN EK KESİN TEMİNAT ALINMAMASI
… Bakanlığı … İl Müdürlüğünce ihale edilen “… İnşaatı Yapım İşi”ne ilişkin fiyat farkı ödemelerinden alınması ve güncellenerek gelir kaydedilmesi gereken ek kesin teminatın alınmaması sonucu idarenin gelir kaybına uğraması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
… tarihinde … Bakanlığı … İl Müdürlüğü ile yüklenici …Şti. arasında … TL üzerinden imzalanan söz konusu sözleşme için … TL bedelli teminat mektubu verildiği,
Sözleşmeye göre işin bitim tarihi … iken, Süre Uzatım ve Ödenek Aktarım Komisyonunun … tarihli Kararı ile … gün süre uzatımı verildiği ve … TL’lik ek sözleşme yapıldığı, söz konusu ek sözleşmeye ilişkin … TL’lik ek kesin teminatın 2016 yılındaki … no’lu hakedişten kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği,
İnşaat %37,65 oranında iken yüklenicinin … tarihli dilekçesi ile … tarihli dava duruşmasında mahkemenin iflas erteleme kararını kaldırması akabinde mali acze düştüğünü yazılı olarak beyan etmesi üzerine … tarihinde sözleşmenin feshedildiği,
Ancak, fiyat farkı ödemelerinden kaynaklanan ek kesin teminatların hakediş üzerinden kesinti yoluyla alınmadığı gibi, sözleşmenin feshinden sonra da güncellenerek tahsil edilmediği, bu nedenle idarenin toplam … TL tutarında gelir kaybına uğradığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İlale Sözleşmeleri Kanununun “Kesin teminat” başlıklı 12’nci maddesinde, fiyat farkı ödenmesi öngörülerek ihale edilen işlerde fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceği,
“İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinin (a) bendinde, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği,
“Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 22’nci maddesinde ise,
19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceği, güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceği,
Belirtilmektedir.
Ayrıca, 04.03.2009 tarihli ve 27159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhale Uygulama Yönetmeliğinin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınacağı, hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden,
- Teklif fiyatının sınır değerin altında olması halinde yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınması gerektiği,
- Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabileceği,
- Sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenerek tahsil edilmesi gerektiği,
Buna göre, fiyat farkından alınacak ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılması hususunda ilgililere bir tercih hakkı sunulmakta ve her ne kadar öncelikle olması gerekenin fesih sonrasında kesinti yapılması olduğu anlaşılmakta ise de, fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminatın hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilmesi mümkün olduğundan, hesaplamaların bu şekilde yapılmasında herhangi bir sakınca olmadığı,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, kesin teminatın ve ek kesin teminatın %6 oranında alınması gerektiği ve teminat fazlalığının olduğu belirtilmişse de, teklif fiyatının sınır değerin altında olması nedeniyle kesin teminat oranının %9 üzerinden hesaplanması gerektiği, bu nedenle başlangıçta alınan kesin teminat ve iş artışından alınan %6 oranındaki ek kesin teminat dışında, fiyat farkları üzerinden alınması ve güncellenerek gelir kaydedilmesi gereken %6 oranındaki ek kesin teminatların hakediş raporlarında hesaplanmadığı ve hakediş tutarından kesilmediği,
Anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, … Bakanlığı … İl Müdürlüğünce ihale edilen “… İnşaatı Yapım İşi”ne ilişkin fiyat farkı ödemelerinden alınması ve güncellenerek gelir kaydedilmesi gereken ek kesin teminatın alınmaması sonucu … TL kamu zararına neden olunduğu tespiti yapılmış ise de, yeniden yapılan hesaplamada kamu zararının … TL olduğu anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, … TL’nin mevzuatına uygun ödendiği anlaşıldığından, bu tutar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,
… TL tutarındaki kamu zararının ise,
- … TL’sinin, Harcama Yetkilisi … (İl Müdürü) ile Gerçekleştirme Görevlileri … (Müdür Yardımcısı), … (İnşaat Yüksek Mühendisi), … (Şube Müdürü) ve …’e (İnşaat Mühendisi),
- … TL’sinin, Harcama Yetkilisi … (İl Müdürü) ile Gerçekleştirme Görevlileri … (İnşaat Yüksek Mühendisi), … (Şube Müdürü), … (Müdür Yardımcısı) ve …’e (İnşaat Mühendisi),
- … TL’sinin, Harcama Yetkilisi … (Müdür Yardımcısı) ile Gerçekleştirme Görevlileri … (İnşaat Yüksek Mühendisi), … (Şube Müdürü), … (İnşaat Mühendisi) ve …’e (Müdür Yardımcısı),
- … TL’sinin, Harcama Yetkilisi … (İl Müdürü) ile Gerçekleştirme Görevlileri … (Müdür Yardımcısı), … (İnşaat Mühendisi), … (Şube Müdürü) ve …’e (İnşaat Yüksek Mühendisi),
Ortaklaşa ve zincirleme,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.