GEÇİCİ PERSONELE YAPILAN SOSYAL DENGE TAZMİNATI ÖDEMESİ
….. Belediyesi ile …… Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi ile başka kurumlardan Belediye’de çalışmak üzere geçici olarak görevlendirilen personele sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
…. Belediyesi ile …… Sendikası arasında farklı zamanlarda 3 adet toplu iş sözleşmesinin imzalandığı,
Yürürlükteki sözleşmenin, “Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları” başlıklı 4 üncü maddesinin (d) bendinde;
“Diğer kamu kurulularından Belediyeye geçici görevle görevlendirilen kamu görevlileri; göreve başladıkları tarih itibari ile …. TL sözleşme aidatı kesintisi yapılmak sureti ile yararlandırılacaktır.”
Denildiği,
Belediyece, söz konusu sözleşme hükmüne dayanılarak, kadrosu başka kurumda olup geçici görevle ….. Belediyesi’nde görevlendirilen personele toplam ….. TL sosyal denge tazminatı ödendiği,
Tespit edilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci maddesinde;
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.”
hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm incelendiğinde; toplu iş sözleşmesi ile personele sosyal denge tazminatı ödemesi yapılabilmesi için, personelin belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin, “kadro ve pozisyonlarında” istihdam edilmesi hususunun kanuni şart olduğu, sosyal denge tazminatının ancak bu kanuni şartı taşıyanlara yapılabileceği, sosyal denge tazminatı ödemesinin dayanağı olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’de, belediyelerde bu istihdam şekli dışında çalıştırılan personele, sosyal denge tazminatı ödenebileceği şeklinde bir düzenlenmenin bulunmadığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci madde hükmü çerçevesinde, belediyelerin sadece “kadro ve pozisyonlarında” istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilmesi imkânının sağlandığı açıktır. Belediyenin kadro ve pozisyonunda istihdam edilmeyen, kadrosu başka kurumlarda olup geçici görevli olarak belediyede görevlendirilen personele sosyal denge tazminatı ödenmesi mevzuata uygun değildir.
Diğer taraftan, savunmalarda söz konusu ödemenin, Belediye ile yetkili sendika olan …… arasında yapılan, “Toplu İş Sözleşmesi”nde yer alan; “Diğer kamu kurumlarında belediyeye geçici görevle görevlendirilen kamu görevlileri, göreve başladıkları tarih itibariyle ….. TL sözleşme aidatı kesintisi yapılmak suretiyle yararlandırılacaktır."
Hükmüne istinaden yapıldığı belirtilmiş ise de; toplu sözleşmelerin kanun hükümlerine aykırı olması mümkün değildir.
Kanun hükmü ile kanuna aykırı toplu sözleşme yapma hakkının verileceği düşünülemeyeceğinden, toplu sözleşmenin kanuna aykırı olması halinde, kanuna aykırı toplu sözleşme hükümlerinin hükümsüzlüğü söz konusu olur.
Bu nedenle söz konusu savunmanın kabulü mümkün değildir.
Ayrıca savunmalarda …. adlı personelin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinin 6 ıncı fıkrasına göre görevlendirilmiş olması dolayısıyla kendisine sosyal denge tazminatı ödendiği belirtilmiş ise de, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde; Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, belediye başkanının talebi, kendilerinin ve kurumlarının muvafakatiyle, belediyelerin birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarında geçici olarak görevlendirilebilirler” denilmiş olup, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci maddesi kapsamında yapılan sosyal denge tazminatı ödemelerinde belediyenin “kadro ve pozisyonlarında” istihdam edilmenin kanuni şart olması, sosyal denge tazminatının ancak bu kanuni şartı taşıyanlara yapılabilmesi ve de söz konusu Kanun Hükmünde Kararname’de, belediyelerde bu istihdam şekli dışında çalıştırılan personele, sosyal denge tazminatı ödenebileceği yönünde bir hükmün bulunmaması nedenleriyle geçici görevlendirmenin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinin 6 ıncı fıkrasına göre yapılmasının bir önemi bulunmamaktadır.
Bu nedenle söz konusu savunmanın da kabulü mümkün değildir.
Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde; ….. Belediyesi ile ….. Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi ile başka kurumlardan Belediyeye geçici olarak görevlendirilen personele mevzuata aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödenmesi suretiyle oluşan ….. TL kamu zararının;
….. TL’sinin, Harcama Yetkilisi ….. (Daire Başkanı) ile Gerçekleştirme Görevlisi …..’a (Şube Müdürü),
….. TL’sinin, Harcama Yetkilisi ….. (Daire Başkanı) ile Gerçekleştirme Görevlisi …..’e (Şube Müdür V.),
….. ise, Harcama Yetkilisi ….. (Daire Başkan V.) ile Gerçekleştirme Görevlisi …..’a (Şube Müdürü),
Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla, karar verildi.
Azınlık Görüşü:
……. karşı oy gerekçesi:
“375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15 inci maddesinde;
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.”
Hükmü yer almaktadır.
375 sayılı KHK’nın yukarıda anılan Ek 15 inci maddesi incelendiğinde;
Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin, kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen tüm kamu görevlilerine, sosyal denge tazminatı ödenebileceği,
Daimi/geçici personel ayrımı yapılmadığı,
Dolayısıyla, sosyal denge tazminatı ödenmesinde, daimi personel olarak çalışma şartının bulunmadığı,
Anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan, sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin toplu iş sözleşmesinde de, geçici görevli personele sosyal denge tazminat ödenmesi imkânı verilmiştir.
Bu nedenlerle, yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğuna karar verilmesi gerekir.”