YABANCI DİL ŞARTINI TAŞIMAYAN SÖZLEŞMELİ TAM ZAMANLI PROGRAMCI ÇALIŞTIRILMASI
…. Belediyesince, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine göre tam zamanlı programcı kadrosunda istihdam edilen ……., ……. ve …….’ın; 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” eki 4 sayılı Cetvel’de, “programcı” kadrosu için gerekli olduğu belirtilen, yabancı dil şartını taşımadığı halde çalıştırılması sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde;
Belediye Meclisi tarafından alınan, 14.01.2019 tarih ve 01 sayılı karar ile programcı kadrosunda sözleşmeli statüsünde tam zamanlı olarak çalışmak üzere; ……., ……. ve ……. ile 01.01.2019-31.12.2019 tarihlerini kapsayan hizmet sözleşmelerinin imzalandığı,
Sözleşme imzalananlardan;
………’ın, … Üniversitesi Yerel Yönetimler bölümünden 25.07.2013 tarihinde mezun olduğu ve programcı belgesini 23.01.2015 tarihinde aldığı,
……’ın, …… Üniversitesi Sinema-Televizyon bölümünden mezun olduğu ve programcı belgesini 07.10.2015 tarihinde aldığı,
…..’ın ise, ….. Üniversitesi Kamu Yönetimi ve …. Üniversitesi Muhasebe ve Vergi Uygulamaları bölümlerinden mezun olduğu ve programcı belgesini 23.01.2015 tarihinde aldığı,
Programcı kadrosunda sözleşmeli olarak çalıştırılmak üzere işe alınan ilgililerin, yabancı dil düzeylerini gösteren bir belge veya sertifikaya sahip olmadıkları,
Hizmet sözleşmesinde, ilgili personel için sözleşme ücretine hak kazanılmasının tek şartı olarak yapacağı hizmetin belirlendiği, başkaca herhangi bir şart aranmadığı,
Belediyece, ilgililerle yapılan hizmet sözleşmelerinin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na gönderildiği ve Bakanlıkça yapılan inceleme neticesinde tüm sözleşmelerin mevzuata uygun bulunduğu,
Tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde;
“…
Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır… Bu fıkra hükümlerine göre çalıştırılacak personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı unvanlar itibarıyla sınırlama getirebilir.
…
Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir…”,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4/B madde hükmünde ise;
“B) Sözleşmeli Personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II- Teknik Hizmetler Sınıfında belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin geçici şartı aranmaz.) Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları (Ek ibare: 27.4.2005 tarihli R.G. ve 5335 sayılı Kanun) ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler ve bu hususlara ilişkin esas ve usûller Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır.”
Denilmektedir.
Yine, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa dayanılarak çıkarılan 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” ile kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak sözleşmeli personel için geçerli olacak hükümler düzenlenmiş olup, söz konusu Esas Eki “4 sayılı: A-Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları İle Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvel”de, “Programcı” unvanı için; “Yükseköğretim kurumlarının bilgisayar programcılığı ile ilgili bölümlerinden en az önlisans düzeyinde mezun olmak veya en az önlisans mezunu olmak koşuluyla bilgisayar programcılığı alanına ilişkin ders aldığını belgelendirmek veya bu alanda Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifika sahibi olmak ve en az D düzeyinde KPDS veya dengi yabancı dil bilgisine sahip olmak.” nitelikleri şart olarak belirlenmiştir.
Görüleceği üzere; kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personel, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde kadro şartı aranmaksızın çalıştırılmakta, bu şekilde özellikli pozisyonlarda çalışacak kişilerin seçimi için de bazı asgari şartlar (eğitim düzeyi, yabancı dil bilgisi gibi) aranmaktadır.
Ancak, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli personel, yukarıda bahsedilen sözleşmeli personelden farklılık arz etmektedir. 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesinde kalkınma planı, yıllık program, önemli iş projesi gibi özellik arz eden ve hususi meslek ve ihtisası gerektiren işlerden bahsedilmeden, belediyelerin çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim, eğitim gibi yerel ve rutin görevlerini yerine getirmek için –bu alanlarda çalışacak memur personeli bulunmadığından veya yeterli gelmediğinden- ihtiyaç duyduğu iş alanlarından bahsedilmektedir.
Yine söz konusu 49’uncu maddede; sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılmayacağı ve bu personelin ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği belirtilmiştir. Buradan hareketle; belediyelerin boş kadrolara ilişkin görevleri yerine getirmek üzere yıllık sözleşme ile çalıştırdığı personelin işe alınması süreci ile ilgili olarak, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesindeki sözleşmeli personelden farklı olarak, kamu kurum ve kuruluşlarınca aynı kadro unvanı ile benzer nitelikteki işleri yürüten memur personel için düzenlenmiş hükümlerin geçerli olacağı değerlendirilmektedir.
Nitekim, Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından 02.01.2020 tarihinde, 2020/2 sayılı Genelge yayımlanmış ve bu Genelge’de; sözleşmeli personelin taşıması gereken nitelikler konusunda, “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara ekli 4 sayılı Cetvel”de aranan niteliklerin veya “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik”te personel kadro unvanları için aranan niteliklerin dikkate alınması gerektiği belirtilmek suretiyle, İdarelere tercihe bağlı bir uygulama için yol gösterilmiştir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te ise, “programcı” kadrosu unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmış ve unvan değişikliği suretiyle “programcı” olarak atanacak memurlar için yabancı dil şartı öngörülmemiştir. Dolayısıyla Belediye Meclisi’nin 14.01.2019 tarih ve 01 sayılı karar ile sözleşmeli personel statüsünde tam zamanlı olarak istihdam edilen programcıların işe alış sürecinde, -İdare tarafından gerekli görülmediği sürece- yabancı dil şartı aranmamasında mevzuata aykırı bir durum söz konusu değildir.
Kaldı ki, adı geçen personel ile yapılan hizmet sözleşmesinde, sözleşme ücretinin ödenmesinin tek şartı olarak hizmetin ifası belirlenmiş olup, başkaca herhangi bir şart aranmamıştır. Dahası yapılan hizmet sözleşmeleri de mevzuat hükmü gereği ilgili Bakanlığa gönderilmiş ve Bakanlıkça yapılan inceleme neticesinde sözleşmeler mevzuata uygun bulunmuştur.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine göre, tam zamanlı programcı kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edilen; ……., ……. ve …….’a hizmet sözleşmesi kapsamında ücret ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından, …… TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle, karar verildi.