SOSYAL DENGE TAZMİNATI
… Belediyesince, geçerli bir sosyal denge sözleşmesi olmamasına rağmen memur ve sözleşmeli personele sosyal denge tazminatı ödemesi yapılması hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
375 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname’nin Ek 15 inci maddesinde, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği, sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanun’da öngörülen hükümler çerçevesinde sözleşme yapılabileceği ifade edilmiştir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli Idarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde;
“(Değişik: 4/4/2012-6289/22 md.) 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.
Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz”
Hükmü yer almaktadır.
Mezkûr Kanun’da da ifade edildiği üzere, sosyal denge tazminatı ödemesi hukuken ancak belediye başkanının teklifi üzerine, belediye meclisinin alacağı kararla mümkündür.
Ayrıca, söz konusu mevzuat hükmü uyarınca yapılacak sosyal denge sözleşmesinin geçerlilik süresi hiçbir şekilde mahalli idare seçimlerinin tarihini geçemeyecek olup, sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmamaktadır.
Öte yandan, … Belediyesi ile … Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2018-31.03.2019 tarihleri arasında geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi’nin “Yürürlük ve süre” başlıklı 17 nci maddesinde,
“…Yeni bir sosyal denge sözleşmesi imzalanana kadar süresi sona eren bu sosyal denge sözleşmesindeki tüm maddeler kazanılmış hak olarak devam eder…”
İfadesi yer almakla birlikte, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun yukarıda anılan 32 inci madde hükmü uyarıca, İdare ile adı geçen sendika arasında imzalanan sözleşmede yer verilen, “ödemelerin kazanılmış hak sayılacağına” ilişkin madde hükmü kanuna aykırılık teşkil etmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar neticesinde; Belediye tarafından geçerli bir sosyal denge sözleşmesi olmamasına rağmen, 31.03.2019 tarihinde süresi dolan toplu iş sözleşmesine dayanarak, nisan ayında personele yapılan maaş ödemelerine ilave olarak, sosyal denge tazminatı ödemesinin de yapılması sonucunda, kamu zararı tutarının … TL’si tahsil edildiğinden, tahsil edilen ….TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine,
Kalan 34.908,00 TL kamu zararının ise;
…. TL’sinin, Harcama Yetkilisi …. (Daire Başkanı) ile Gerçekleştirme Görevlisi ….’e (Şube Müdür V.),
…. TL’sinin, Harcama Yetkilisi …. (Daire Başkanı) ile Gerçekleştirme Görevlisi ….’a (Şube Müdür V.),
………,
Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oybirliği ile, karar verildi.