CEP TELEFONU KULLANIM BEDELİ
Asıl İlamın 1 inci maddesiyle hüküm dışı bırakılan konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 50 nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince görüşülmesinin devamına karar verildi.
Belediyede görev yapan personelin cep telefonu faturalarının belediye bütçesinden ödenmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesinde, Belediyenin giderleri;
“a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.
b) Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.
c) Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.
d) Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.
e) Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler.
f) Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri.
g) Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.
h) Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri.
i) Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.
j) Dava takip ve icra giderleri.
k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.
l) Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.
m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.
n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
o) Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.
p) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.
r) Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar.
s) İmar düzenleme giderleri.
t) Her türlü proje giderleri.” şeklinde sıralanmıştır.
Söz konusu madde metninde, Belediye personelinin cep telefonu faturalarının belediye bütçesinden ödenebileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.
Sorumluların ortak savunmalarında özetle;
Söz konusu cep telefonu hatlarının; 100.000 nüfuslu, ciddi bir sanayi birikimine sahip ve personel sayısı 500’ün üzerinde olan Belediyede görevli personele (belediye başkanı, belediye başkan yardımcıları, birim müdürleri, şube müdürleri, ilgili birimlerin iletişim kurulması gerekli görevlileri) zimmetle verildiği,
Belediye Başkanı, belediye başkan yardımcıları ve birim müdürleri haricindeki görevlilerde bulunan hatların sadece kısa kodla görüşme yapabilme özelliğine sahip, dış görüşmelere kapalı hatlar olduğu,
Bu giderlerin "haberleşme giderleri" olarak değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla Belediyenin giderleri arasında sayılacağı, nitekim Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Ulaştırma ve haberleşme giderleri” başlıklı 33 üncü maddesi çerçevesinde telefon giderlerinin mahalli idarelerin harcamaları arasında yer aldığının görüleceği, Belediye bütçesinde 01 03 05 02 02 kodlu “Telefon abonelik ve kullanım ücretleri” kalemi başlığı altına Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ödenek konulduğu ve bu tertipten ödeme yapıldığı; söz konusu ödeneğin her yıl belediye meclisince karara bağlanarak mülki idare amirliğine gönderildiği,
Bildirilmiş ise de;
5393 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesi uyarınca resmi ve hizmet gereği kullanılan Belediye tüzel kişiliğine ait telefonların giderlerinin haberleşme giderleri kapsamında ödenmesi mümkünken, belediye personeline yönelik cep telefonu faturalarının ödenmesine müsaade edilmediği açıktır.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, mahalli idarelerde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesinde, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve bunlardan bu Yönetmelik’te düzenlenmesi gerekenlerin şekil ve türlerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in “Ulaştırma ve haberleşme giderleri” başlıklı 33 üncü maddesinde; cep telefonlarına ait faturalara ilişkin ayrıntı listeleri (görüşme yapılan telefon numaraları) ile kullanıcıların beyanına dayalı konuşmaların resmi özel ayırımını gösterir daire amirlerince usulünce onaylanmış listelerin ödeme emri belgesine bağlanması gerektiği belirtilmektedir. Söz konusu hüküm ile haberleşme giderleri ödenirken faturaların ilgili daire amiri tarafından kontrol edilmesi ve yapılan kontrol neticesinde resmi niteliği olmayan telefon görüşme bedellerinin tespit edilerek bunların belediye bütçesinden ödenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Sorumlularca, savunma ekinde yapılan görüşmelerin özel içerik taşımadığı, resmi ve hizmet gerekleri ile ilgili olduğu yönündeki, çok az bir kısmı hariç kullanıcıların tamamı tarafından imzalanmış, kullanıcı beyanlarının bir tablo halinde ve müdürlükler bazında personelin aylık kullanım bedellerini ve toplamını gösterecek şekilde savunma ekinde sunulmuş olduğu ifade edilmiş ise de; söz konusu listelerin daire amirlerince usulünce onaylanmadığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Belediyede görev yapan personelin cep telefonu faturalarının tamamının belediye bütçesinden ödenmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, sorumlularca savunma ekinde, Bağlayıcılık Çerçeve Formu ile Form … adlı belgeler gönderilmiş olup, …... A.Ş. ile ….. Belediyesi arasında akdedilen ve abonelik sözleşmesi eki olarak düzenlenen söz konusu formların Belediye Başkan Yardımcısı ….. tarafından imzalanmış olduğu görülmektedir.
Raporda; oluşan kamu zararından harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin yanı sıra ana sözleşmeyi ….. yılında imzalayan yetkili Belediye Başkan Yardımcısı …..’nün sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de; ….. tarihinde imzalanan, ana sözleşme eki dokümanın “….. Mobil Telefon Hizmetleri Kurumsal Tip Abonelik” şartlarını düzenleyen bağımsız bir sözleşme niteliğinde olduğu, İdare adına imza yetkisi bulunan Belediye Başkan Yardımcısınca sözleşme feshedilebileceği gibi sözleşmenin yenilenebilmesinin de mümkün olduğu; hal böyleyken, kamu zararının ….. tarihinde imzalanan bu sözleşmeden kaynaklandığı anlaşıldığından, ….. yılında sözleşmeyi imzalayan Belediye Başkan Yardımcısı …..’nün meydana gelen kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
….. tarihli sözleşmeyi imzalayan yetkili Belediye Başkan Yardımcısı …..’nun ise ödemelere dayanak teşkil eden sözleşmede imzası bulunması nedeniyle kamu zararından sorumlu tutulması gerekmektedir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Buna göre, mevzuatında öngörülmediği halde cep telefonu kullanım bedellerinin belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesi ile “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesi gereğince, ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte ödemeye dayanak teşkil eden ….. tarihli sözleşmede imzası bulunan yetkili Belediye Başkan Yardımcısının sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, konuyla ilgili olarak ….. yılında düzenlenen ana sözleşme ile ödemelere esas ….. tarihli sözleşmeyi imzalayan yetkili Belediye Başkan Yardımcılarına da sorgu tebliğ edilerek savunmalarının alındığı anlaşıldığından, kamu zararı olarak hesaplanan ….. TL’ye ilişkin hüküm dışı kaydının kaldırılmasına,
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar çerçevesinde; ….. Belediyesinde görev yapan personelin cep telefonu faturalarının Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan ….. TL kamu zararının;
….. TL'sinin; harcama yetkilisi ….. (….. Müdürü) ve gerçekleştirme görevlisi ….. ile diğer sorumlu …..’ya (Belediye Başkan Yardımcısı),
….. TL'sinin; harcama yetkilisi ….. (….. Müdürü) ve gerçekleştirme görevlisi ….. ile diğer sorumlu …..’ya (Belediye Başkan Yardımcısı),
….. TL'sinin; harcama yetkilisi ….. (….. Müdürü) ve gerçekleştirme görevlisi ….. ile diğer sorumlu …..’ya (Belediye Başkan Yardımcısı),
….. TL'sinin ise; harcama yetkilisi ….. (….. Müdürü) ve gerçekleştirme görevlisi ….. ile diğer sorumlu …..’ya (Belediye Başkan Yardımcısı),
Müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy çokluğuyla,
Karar verildi.
Azınlık Görüşü
Üye ….. ve Üye ….. ‘… karşı oy gerekçesi;
“Daire kararına esas yönünden iştirak edilmekle birlikte, ….. tarihinde imzalanan Kurumsal Abonelik Tip Sözleşmesi, …. tarihinde imzalanan ana sözleşmenin devamı niteliğindedir ve oluşan kamu zararından ana sözleşmeyi ….. tarihinde imzalayan yetkili Belediye Başkan Yardımcısı …..’nün de sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesi ile “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesi gereğince ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin yanı sıra, Belediye Başkan Yardımcısı …. ve Belediye Başkan Yardımcısı …..’nun da anılan abonelik sözleşmelerinde imzaları bulunması nedeniyle kamu zararından sorumlu tutulmaları gerekir.”
Full & Egal Universal Law Academy