Konu: imha gideri
……………… imha gideri ödendiği ancak yapılan bu ödemeyle ilgili olarak imhalık eşyanın sahibine rücu edilmemesi sonucu …………..TL’lik kamu zararına neden olunması ile ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda,
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 66 ncı maddesinin 5 inci fıkrasında, “Tahlilden arta kalan numuneler, tahlil sonuçlarının ilgilisine bildirilmesinden sonra bir ay içinde alınmadığı takdirde gümrüğe terk edilmiş sayılır. ” denilmektedir.
Aynı Kanunun Tasfiye Edilecek Eşyaya İlişkin İşlemler başlıklı 177 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (d) bendine ise, “ tahlilden arta kalan ve ilgilisi tarafından bir ay içerisinde alınmayan numunelik eşya aynı kanunun 178 inci maddesi gereğince “tasfiyeye tabi tutulur.” İfadeleri bulunmaktadır.
5607 sayılı Kayakçılıkla Mücadele Kanununda imha ile ilgili herhangi bir hüküm bulunmamakla birlikte Kanunun 11 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Birinci ve üçüncü fıkralar uyarınca elkonulan her türlü eşya ve taşıma araçlarının muhafazası, depolanması, yüklenmesi, boşaltılması ve nakliyesi gibi nedenlerle yapılan masraflar, gümrük idaresince karşılanır.” ifadeleri yer almaktadır.
Diğer taraftan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiye işlemlerinin nasıl yapılacağı hususlarına, 07.10.2009 tarihli, 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tasfiye Yönetmeliği”nin,
“Amaç başlıklı 1 inci maddesi,
Bu Yönetmeliğin amacı, 27.10.1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu İle 21.3.2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca tasfiyesi öngörülen eşyanın tasfiyesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Tasfiye yolları başlıklı 6 ncı maddesi,
Tasfiyelik hale gelen eşya aşağıda belirtilen usullerle tasfiye edilir:
a) İhale yoluyla satış,
b) Yeniden ihraç amaçlı satış,
c) Perakende satış,
ç) Kamu kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis,
d) Özel yolla,
e) İmha.“ şeklindedir.
İmha edilecek eşyanın belirlenmesi başlıklı 25 inci maddesinin 5 inci fıkrasında ise , “Kaçak eşyanın imha giderleri, eşyayı muhafaza eden işletmeci tarafından karşılanır.”ifadeleri yer almaktadır.
Tasfiye Yönetmeliğinin 25 inci maddesinin 5 inci fıkrasında geçen "işletmeci" kavramı Tasfiye Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinin (e) fıkrasında, “gümrük ve kaçakçılık mevzuatına göre eşya konulan geçici depolama yeri, antrepo ve diğer yerlerin işleticilerini” olarak tanımlanmıştır.
Söz konusu olayda imha giderleri, tahlillerden arta kalan ve ilgilisi tarafından bir ay içerisinde alınmaması nedeniyle 4458 Sayılı Gümrük Kanununun177 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (d) bendine istinaden tasfiyelik hale gelen kimyasal atıkların imhasına ilişkin harcamalar ile 5607 sayılı Kayakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında el konulan mallar için yapılmış giderlerden oluşmaktadır.
Bahsi geçen hükümlere binaen Gümrük Laboratuarlarının giderlerinin Tasfiye İşletme Müdürlüklerince karşılanacağı hususu doğru olmakla birlikte, imha giderlerinin tasfiye işletmeleri bütçesinden yapılması eşya sahibine rücu edilme gerekliliğini ortadan kaldırmamaktadır.
Kaçak eşyanın imha giderleri ile ilgili 5607 sayılı Kanunda el konulan eşya ve taşıma araçlarının imhasına ilişkin herhangi bir ifade bulunmamakla birlikte, bu eşyaların muhafazası, depolanması, yüklenmesi, boşaltılması ve nakliyesi gibi nedenlerle yapılan masrafların, gümrük idaresince karşılanacağı ifade edilmiştir. Kanun maddesinde imha ifadesi yer almamış olsa da Tasfiye Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde tasfiye yollarından biride “imha” olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan Tasfiye Yönetmeliğinde kaçak eşyanın imha giderleri, eşyayı muhafaza eden işletmeci tarafından karşılanacağı belirtilerek, “işletmeci”, gümrük ve kaçakçılık mevzuatına göre eşya konulan geçici depolama yeri, antrepo ve diğer yerlerin işleticilerini olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla tasfiyelik hale gelen kimyasal atıkların imhasına ilişkin giderler ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında el konulan mallar için yapılan ve toplam tutarı …………..-TL imha giderinin genel bütçeden ödenmesi mevcut yasal düzenlemelere uygun olmakla birlikte, kaçakçılık faaliyetinin Türk Ceza Kanuna göre suç teşkil eden ve Borçlar Kanunu açısından haksız fiil niteliğinde bir faaliyet olduğu ve laboratuar giderlerinin müsebbibi şahıslar olan ve kamunun yüklenmesi gererken bir harcama olmadığı açıktır.
Uygulamada ise kaçakçılık suçunun yargılanması sırasında mahkemeler kamu idarelerine “Kamu Zararı Tespit Talep Formu” göndermekte ve kaçakçılık filinden kaynaklanan zararların mahkeme harç ve giderlerine eklenmek üzere bildirilmesini talep etmelerine rağmen savunmalarda bu yönde bir işlem yapıldığı da bildirilmemiştir.
Sonuç olarak yapılan imha giderleri mevcut yasal düzenlemelere uygun olmakla birlikte söz konusu harcamalar üçüncü şahısların kusurlu faaliyetleri sonucunda doğmuş olması ve doğrudan kamunun yüklenmesi gereken bir külfet olmaması nedeniyle sebep olanlardan rücu yoluyla tahsilinin sağlanması amacıyla ……………… yazılamasına oybirliğiyle,