HAKEDİŞ ÖDEMESİ
…………. Ortak Girişimi yükleniminde yaptırılan “…………. İnşaatı” İşinde;
Yeni birim fiyat tutanakları arasında teklif birim fiyatlar içinde iş kalemi mevcut olmasına karşılık yeni birim fiyat düzenlenmek suretiyle sözleşme gereği yapılması gereken mevcut birim fiyat revize edilmemiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesinde aynen; “12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir…
…”
Söz konusu işe ait Sözleşmenin “İş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 31 inci maddesinde aynen; “Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 – (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli ( TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ….)” denilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere sözleşme eki teklif birim fiyat cetveli içerisinde yer almayıp sonradan yapımına karar verilen iş kalemleri veya iş grupları için yeni birim fiyat düzenlenmesi gerekmektedir. Önceden öngörülmeyen ancak sonradan yapımına karar verilen imalatlara ilişkin iş kalemleri sözleşme eki teklif cetvelinde yer alıyorsa bu birim fiyatların kullanılması ve ayrıca yukarıda yer alan Sözleşmenin 31 inci maddesindeki şartların gerçekleşmesi halinde de bu birim fiyatların revize edilmesi gerekmektedir.
Mevcut işte Sözleşme eki teklif birim fiyat cetvelinde sanat yapıları iş grubu içinde Tünel başlığının altında T -211/1 poz nolu Donatı Çeliği St III imalatına ilişkin birim fiyat yer almış olmasına karşın sonradan yapımına karar verilen aç –kapa tünelde inşasında kullanılmak üzere aynı analiz, tarif ve fiyat ile AT-104 poz nolu Donatı Çeliği St III imalatına ilişkin yeni birim fiyat tespiti yapılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22 nci maddesinden de anlaşılacağı üzere sözleşme eki teklif birim fiyat cetvelinde yer alan birim fiyatın aynen kullanılması ve ayrıca söz konusu birim fiyatın da Sözleşmenin 31 inci maddesi hükmü gereği revize edilmesi gerekmektedir.
Sorumlularca yapılan aynı mahiyetteki savunmalarda,
“Yeni birim fiyatlar, Aç-Kapa Tünel yapılması İş Grubu içerisinde yer almaktadır. İşin sözleşmesinden sonra, aç-kapa tünel yapılma zarureti ortaya çıktığı için, bu İş Grubu içerisinde yer alan tüm iş kalemlerine ait miktarların da başlangıçta sıfır olduğu düşünülmelidir.
Aç-kapa tünel başlığı altında yer alan imalatların miktarları, başka bir iş grubu bünyesinde yer alan aynı birim fiyat miktarları ile karşılaştırılamaz, İddia edildiği gibi yapılması halinde, keşfin İş Grubu başlıkları ayrı ayrı değerlendirilmez ve tek iş grubu halinde değerlendirilirdi. Oysa işin sözleşmesine bakıldığında İş Grubu İcmalleri ayrı başlıklar halinde toplanmış ve ihale teklifleri de bu şekilde alınmıştır. Bu durumda her İş Grubu bünyesindeki iş kalemlerinin kendi içinde ayrı olarak ele alınması, sözleşme hüküm uygulamalarının da ayrı ayrı yapılması anlamına gelmektedir. Yukarıda açılanan nedenlerle fiyat revizyonuna esas karşılaştırmaların da kendi içinde yapılması doğru olacağı için İddia da belirtilen donatı çeliği fiyatının revizyonu yapılmamıştır.
İşin sözleşmesinin 31.maddesi gereği revize fiyat uygulamasına yönelik;
Delme Tünel İş Grubu başlığı altında yer alan imalatlardan T-201 poz nolu Her Cins Sınıf ve Klastaki Zeminde Tünel Kazısı ile T-203 poz nolu Tünelde Püskürtme Betonu iş kalemlerine ait miktarlar, ihaledeki miktarlarına göre iş miktarında % 20 artışın meydana gelmesi ve bu artışın sözleşme bedelinin % 1’ini geçmesi nedenleri ile bahis konusu imalatların birim fiyatları revize edilmiştir.”
Denilmektedir.
Yapılan incelemede sanat yapıları iş grubu içinde Aç-kapa tünel başlığı altında kullanılsa da, revize fiyat uygulanması istenen iki birim fiyat (T -211/1 ve AT-104) arasında her hangi bir farklılığın bulunmadığı, aynı analiz, tarif ve fiyat ile aynı iş kalemi olduğu, sorumlularca da iki birim fiyatın birbirinden farklı imalatlar olduğuna dair bir savunma yapılmadığı görülmektedir.
Yapılan savunmalarda birim fiyat miktarının her bir iş grubu için ayrı hesap edilmesi gerektiği iddia edilmekte ise de sözleşmesinin revize fiyat uygulamasına yönelik 31.maddesinde açıkça “Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde…” revize fiyat yapılacağı belirtilmiş, her bir iş grubu için ayrı hesap edileceğine dair bir ibareye yer verilmemiştir. Dolayısıyla aralarında hiçbir fark bulunmayan bu iki birim fiyatın aynı iş kalemi olarak değerlendirilmesi ve sözleşme hükümlerine göre revize fiyat uygulamasına tabi tutulması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve gerekçeler doğrultusunda …………. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, oy birliğiyle karar verildi.