GECİKME CEZASI
………. Genel Müdürlüğünce ihale edilen, yüklenicisi ……… olan ve kontrollüğü …….. İl Müdürlüğü tarafından yapılan, “………. Yapım İşi”nin; sözleşmesine göre iş bitim tarihi itibariyle tamamlanamaması nedeniyle kesilen gecikme cezalarının, daha sonra yapılan iş artışları sebebiyle verilen süre uzatımları gerekçe gösterilerek yükleniciye iade edildiği görülmüştür.
……… inşaatına ait sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken tarih 27.05.2012’dir. Vaziyet planında yapılan değişiklikten kaynaklanan 21 günlük gecikme, süre uzatım komisyonu tarafından 15.05.2012 tarih ve ………. no.lu kararla ek süre olarak verilmiş ve bu süre iş bitim tarihine eklenerek yeni iş bitim tarihi olarak 17.06.2012 tarihi belirlenmiştir.
Yüklenici 17.06.2012 tarihi itibariyle taahhüdünü yerine getiremediği için bu tarihten sonra düzenlenen hakedişlerden, sözleşme hükümleri doğrultusunda gecikme cezaları kesilmiştir.
………. Genel Müdürlüğü 15.08.2012 tarih ve ………. sayılı iş artış oluruyla bazı imalatların %10 iş artışı kapsamında yaptırılmasına karar vermiştir. Süre uzatım ve ödenek aktarma komisyonu söz konusu iş artışı sebebiyle 18.09.2012 tarih ve ………. sayılı kararıyla 90 günlük ek süre vermiş ve bu süreyi iş artış olur tarihi olan 15.08.2012 tarihine ekleyerek yeni iş bitim tarihi olarak 13.11.2012 tarihini belirlemiş, 17.06.2012 – 03.08.2012 tarihleri arasında gerçekleştirilen, gecikmiş ifa niteliğindeki imalatlar nedeniyle 12 ve 13 no.lu hakedişlerden yapılan gecikme cezası kesintileri, ……. Genel Müdürlüğünün 01.10.2012 tarih ve ………. no.lu yazısıyla yükleniciye iade edilmiştir. Yapılan …….. TL tutarındaki ceza iadesi …….. yevmiye numarasıyla kayıtlara alınmıştır.
Sorumlularca yapılan benzer nitelikteki savunmalarda; iş artış olurunun geç yapılması sebebiyle iş bitim tarihinden itibaren gecikme cezası tatbik etmek zorunda kaldıkları, iş artışının geç yapılması sebebiyle 17.06.2012 – 15.08.2012 tarihleri arasında boşluk oluşmasında yüklenicinin sorumluluğu olmaması sebebiyle bu dönemde kesilen gecikme cezalarının iade edildiği ifade edilmiştir. Savunmalarda, iş artışının zamanında yapılabilmiş olması halinde gecikme cezasının kesilmesine gerek kalmayacağı belirtilmiştir.
Yapılan savunmalar doğrultusunda, işin zamanında tamamlanamamasında yüklenicinin sorumluluğunun olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Yüklenici her ne kadar iş süresince iş programıyla birebir uyumlu bir şekilde işi yürütememiş olsa da, işin tamamlanması gereken tarihte (17.06.2012) gerçekleşme oranı %96’lar seviyesindedir. Bu durum yüklenicinin yükümlülüklerini sözleşme süresi içinde yerine getirdiğini göstermektedir.
Nitekim 15.08.2012 tarihli iş artış oluruna konu imalatlara bakıldığında bazı imalatların iş artış oluru verilmeden önce yapılması gereken imalatlar olduğu görülmektedir. Örneğin “temel tabanına su izolasyonu amaçlı bohçalama yapılması” imalatı inşaatın temel seviyesindeyken yapılabilecek bir imalattır. İş bitim tarihinden sonra yapılan iş artış oluruyla (15.08.2012) daha önceden temel aşamasında yaptırılan imalata olur verilmiştir. İş artış oluru çıkmadan ilave imalat yapılması her ne kadar yanlış bir uygulama olsa da, yüklenicinin sözleşme süresi içinde bir kısım ilave imalatları yapabilmek için de zaman kaybetmesine neden olmaktadır.
İdarenin, iş artışını iş bitim tarihinden sonra yapmış olması nedeniyle iş bitim tarihi ile iş artış olur tarihi arasında bir boşluk meydana gelmiştir. Ancak işin gerçekleşme seviyesi göz önüne alındığında, savunmalarda öne sürülen “gecikmeden ve oluşan boşluktan yüklenicinin sorumlu olmadığı” iddiasının yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren yüklenicinin iş artışının geç yapılması sebebiyle kaybedilen zamandan sorumlu tutulması hakkaniyetle bağdaşmaz. Bu sebeple iş artışı sebebiyle kendisine verilen ek süre boyunca gecikme cezası kesilemeyeceği gibi iş bitim tarihi ve iş artış olur tarihi arasındaki dönem için de gecikme cezası kesilmesi uygun olmaz.
Bu itibarla mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ……. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.