ECRİMİSİL BELİRLENMESİ
................... mahallesinde ................... sayılı taşınmaz mal üzerinde bulunan K................... bünyesindeki ................... Girişindeki Kantin yerinin................... Sağlık Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı arasında akdedilen Protokolün yürürlüğe girdiği 15.06.2011 tarihinden itibaren ihale edilmeksizin işlettirilmesi neticesinde ................... İşletmesinin gelir kaybına uğratıldığı ve anılan tarihten itibaren ...................’den ecrimisil tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Sağlık Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı arasında 15.06.2011 tarihinde akdedilen Protokolün “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde,
“Bu protokolün amacı, mülkiyeti Hazineye ait/Hazine ile hisseli/üst yapı Hazineye ait ya da zemini Hazineye ait olup, Sağlık Bakanlığına tahsisli olan yerler ile Sağlık Bakanlığınca kiralanmış ve kira bedelleri merkezi yönetim bütçesinden karşılanan hastane ve birinci basamak sağlık kurumlarındaki ticari amaçla kullanılması mümkün olan bölümlerinin (söz konusu taşınmazların Aile Hekimlerine kiralanması dâhil) olmak üzere Sağlık Bakanlığı tarafından Döner Sermaye İşletmeleri eliyle işletilmesi veya işlettirilmesine ilişkin esas ve usullerin belirlenmesidir.
Bu protokol, ek listelerde yer alan hastaneler kapsamındaki ticari üniteler ile protokolün imzasından sonra Sağlık Bakanlığınca oluşturulacak ticari üniteleri kapsar. Protokolün yürürlüğe girmesinden sonra işbu protokol kapsamındaki hastane ve birinci basamak sağlık kurumlarından herhangi birisinin faaliyetine son verilmesi halinde bu kurum protokol eki listelerden çıkarılacaktır. Ancak söz konusu kurumun faaliyetinin kısmen dahi olsa devam etmesi veya sadece ticari ünitenin kapatılması yada yerinin değiştirilmesi durumunda liste kapsamından çıkarılmayacaktır. Bu protokolün yürürlüğe girmesinden sonra Sağlık Bakanlığınca oluşturulacak yeni üniteler de protokol kapsamına dahil olacaktır.”
“Kiralama” başlıklı 5 inci maddesinde,
“Protokol kapsamındaki yerler 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerince kiraya verilecektir. Ancak bu yönetmelik kapsamındaki yapılacak kiralamalarda, Maliye Bakanlığı birimlerince yapılacağı belirtilen tüm iş ve işlemler Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerince yerine getirilir”
“Tesislerin İşletilmesi” başlıklı 7 nci maddesinde,
“Protokol kapsamındaki yerler Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerince bizzat işletileceği gibi, kiraya verilmek suretiyle üçüncü kişilere de işlettirilebilir. Bu yerlerin bedel karşılığında işlettirilmesi esas olup, Sağlık Bakanlığınca bedelsiz olarak kullandırılmayacaktır.
Protokol kapsamındaki yerlerin Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmelerince kiraya verilmesinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınacaktır.
Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri ile üçüncü kişiler arasında düzenlenen sözleşmenin bir örneği, sözleşmenin düzenlenmesinden itibaren 1 ay içerisinde ilgili birimler tarafından Defterdarlığa gönderilecektir.
Protokolün taraflarca imzalandığı tarihte devam eden sözleşmeler, sözleşme süresi sonuna kadar aynı şartlarla Sağlık Bakanlığı tarafından Defterdarlığa gönderilecektir.
Protokol kapsamındaki yerlerin gerektiğinde tahliyesi Sağlık Bakanlığınca yapılacaktır.” hükümleri yer almaktadır.
................... mahallesinde ................... sayılı taşınmaz mal üzerinde bulunan ................... Kantin yeri için ................... ile ................... tarihlerini kapsayacak şekilde ................... yıllık sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin ................... tarihinde sona ereceği dikkate alınarak söz konusu ...................’lik taşınmaz için milli emlak birimlerince ................... tarihinde ihaleye çıkılmış ve bu ihalede ................... TL teklif verilmesine karşın, talipliler ihale şartlarını yerine getirmediğinden sözleşme imzalanamamıştır. Yine, milli emlak birimlerince ihale sonuçlandırılamadığından ................... tarihinden ................... tarihine kadar ...................’den ecrimisil tahsil edilmiştir.
................... tarihinden itibaren ticari alanların işletilmesi veya işlettirilmesine ilişkin yetki ve sorumluluk ................... Kurumu Yönetimine geçmiştir. Bu çerçevede yapılması gereken işlem, söz konusu ticari alanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ihale işlemlerinin gerçekleştirilmesiydi. Ancak yapılan incelemede, söz konusu ticari alan için ihale işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunun “İhale usullerinin neler olduğu” başlıklı 45 inci maddesinde,
“a) Kapalı teklif usulü, b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, c) Açık teklif usulü,
d) Pazarlık usulü, e) Yarışma usulü.
İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir.”
2886 sayılı Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “İhale Usulleri” başlıklı 27 nci maddesinde ise,
“Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde, a) Kapalı teklif usulü, b) Açık teklif usulü, c) Pazarlık usulü, uygulanır.” denilmekte olup, hangi usulün hangi durumlarda uygulanacağı gerek Kanun gerekse Yönetmelikte açık ve net bir biçimde izah edilmiştir.
Bununla beraber ................... tarihinde İdarece oluşturulan Kira İşlemine Esas Kıymet Takdir Komisyonu söz konusu ticari alan için ................... TL bedel takdir etmiş ancak belirlenen bu bedel için ilgili firma ile sözleşme dahi imzalanmamıştır. Kira İşlemine Esas Kıymet Takdir Komisyonunca takdir edilen ancak ilgili firma tarafından imzalanmayan bu komisyon kararının hukuk literatüründe hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağı aşikârdır. Yani bu komisyon kararının firma tarafından bağlayıcılığı olmadığı gibi ihale mevzuatı açısından da bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Hal böyleyken İdarece oluşturulan komisyon tarafından belirlenen ................... TL’nin dahi tahsili gerçekleştirilebilmiş değildir. İlgili firmadan ................... tarihinden itibaren tahsil edilebilmiş herhangi bir gelir yoktur. Ayrıca adı geçen firmanın ................... itibariyle ödenmemiş toplam ................... TL elektrik, su ve ısınma gideri borcu da bulunmaktadır.
Yukarıda bahsettiğimiz durum, döner sermaye işletmesinin gelir kaybına neden olmuş halen de olmaktadır. Bu çerçevede yapılması gereken işlem, Ecrimisil tespit ve takdir edilmesidir. Ecrimisil takdir ve tespit edilmesine ilişkin yasal düzenlemeler ise,
2886 sayılı Kanunun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75 inci maddesinde,
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli işgalden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli işgalin kusuru aranmaz”
(Ek cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli işgal tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır.
İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.
…”
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde,
“Fuzuli işgal (İşgalci): Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişileri,
Ecrimisil: Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın (Mülga ibare: RG-10/4/2011-27901) (…) İdarece talep edilen tazminatı,
“Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklı 84 üncü maddesinde,
“(Değişik:RG-10/4/2011-27901) Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir.
(Değişik:RG-10/4/2011-27901) Ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
Kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlarda sözleşmenin bitiminden sonra kullanımın devam etmesi hâlinde, varsa sözleşme veya resmî senetteki hükme göre işlem yapılır. Aksi takdirde işgalciler hakkında ecrimisil tespit, takdir ve tahsilatı yapılır.
…”
Ecrimisil ihbarnamesinin tebliği ve itiraz, Ecrimisilin kesinleşmesi, vade tarihi ve tahsili ve tahliye konuları ile ilgili Yönetmeliğin 86, 87 ve 89 uncu maddelerinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Yapılan tespit çalışmasında...................’lik ticari alan için ................... -TL ecrimisil tespit edilmiştir. Ayrıca 336 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliği’nin “Ecrimisilde İndirim” başlıklı 11 inci maddesinin (a) bendinde yer alan “ilgilisine tebliğ edilen ve itiraz süresi olan otuz günü geçmeyen ecrimisillere itiraz edilmemesi şartıyla yüzde yirmi indirim uygulanır” hükmü gereğince tespit edilen ecrimisil tutarına öngörülen indirim (%20) uygulanmıştır. Bu indirim neticesinde nihai ecrimisil bedeli ................... -TL olmuştur. Ecrimisil olarak belirlenen bu tutarın, ................... numaralı banka dekontu ile tahsil edildiğinden bu tutar için ilişik kalmadığına ve yapılan tahsilatın ilama dercine,
Ödenmeyen elektrik, su ve ısınma giderlerine ilişkin ................... -TL’lik kamu zararının ise, ................... numaralı banka dekontu ile tahsil edildiğinden bu tutar için de ilişik kalmadığına ve yapılan tahsilatın ilama dercine oybirliğiyle,
Karar verildi.