....... Müdürlüğü ……… Tesislerinin karşısında yer alan, ……mülkiyetindeki arsanın (…….) otopark olarak kullanılarak gelir elde edildiği, ancak elde edilen gelirin …… bütçesine kaydedilmediği tespiti ile ilgili yapılan incelemede,
Sorumlularca, sosyal tesisler bünyesinde bulunan otoparktan elde edilen gelirlerin biri vadeli, diğeri vadesiz iki ayrı hesaba kaydedildiği belirtilmiştir. Bu hesaplar Denetçi tarafından da tespit edilmiş ve toplam tutarı …….. TL olarak belirlenmiştir.
Sorumlular, Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin (Sayı:2012-8) ilgili hükümleri gereğince, ……Tesislerinin müştemilatı olan otoparkın Tebliğ hükümlerine göre ……. Tesisleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, Tebliğ’de yer alan, “ İşletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunmaması” ilkesine uygun olarak sosyal tesis paralarının milli bankalarda muhafazası esasının getirildiğini, bu kapsamda otopark gelirlerinin de milli bankalarda muhafazasının ve harcamaların tesis giderleri için yapılmasının mevzuata uygun olduğunu ifade etmişlerdir.
Yargı raporunda ……… Tesisleri hesabı içerisinde söz konusu otopark gelirlerine ilişkin bir kayda rastlanılmadığını ifade edilmektedir.
Yine, söz konusu banka hesaplarının ……… tarihleri arasındaki işlemleri içerdiği belirlenmiştir. Oysa, sorumlularca gönderilen belgelerden, …….yılından itibaren söz konusu gelirlerin elde edildiği, ancak, ……..’dan ……..’e kadar olan döneme ait gelirlerin banka kayıtlarında bulunmadığı, bu tutarların kayıt dışı kullanılmış olduğu anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesin (i) fıkrasında “kamu geliri” tanımı şu şekilde yapılmıştır,
“… Kanunlarına dayanılarak toplanan vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay veya benzeri gelirler, faiz, zam ve ceza gelirleri, taşınır ve taşınmazlardan elde edilen her türlü gelirler … “,
5018 sayılı Kanunun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde,
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”,
5018 sayılı Kanun’un 50 nci maddesinde,
“Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.”
Denilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği söz konusu otopark gelirlerinin fiş, fatura gibi kanıtlayıcı belgelerle tutarının tespiti ve kayda alınması ve bir hesaba dahil edilmesi ve o hesaplarda takibi gerekmektedir.
2012 yılı Merkezi önetim Bütçe Kanununun “Kamu idarelerince işletilen sosyal tesisler” başlıklı 26 ncı maddesinde, “Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderleri, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanır…”hükmü yer almaktadır.
Yine, Maliye Bakanlığınca çıkarılan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin (Sayı:2012-8), “V-ORTAK HUSUSLAR” başlıklı bölümünün 1.sırasında, “Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır.” denilmiştir.
Bu itibarla, sosyal tesisler bünyesindeki otoparktan elde edilen gelirin sosyal tesisler hesabına kaydı ve orada izlenmesinde ve bu paranın işletmenin kendi ihtiyaçları için kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Sorumlularca, elde edilen bu gelirin sosyal tesisin ihtiyaçları için kullanıldığı ifade edilmektedir. Yine, bu gelirin mevzuata uygun olarak harcanmadığı hakkında da bir tespit yapılmamıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve gerekçelerle kamu zararı oluşmayan …………..TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Ancak söz konusu otopark gelirlerinin fatura, fiş gibi kanıtlayıcı belgelerle tutarının tespiti ve sosyal tesis hesapları içinde alınması ve sonucundan tarafımıza bilgi verilmesini teminen konunun ………….. yazılmasına,
(Üye ………’ün, 5018 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde,
“Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,..”,
6085 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde,
“l) Kamu kaynakları: Kamuya ait veya kamu gücü kullanılarak elde edilen gelirler, taşınır ve taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, para, alacak ve haklar, borçlanma suretiyle elde edilenler dahil her türlü değerler ile bağış ve yardımları,..” denilmek suretiyle Kamu Kaynağının tanımı yapılmıştır. Bu mevzuat hükümleri karşısında ………. Müdürlüğüne ait bir taşınmazın otopark olarak kullandırılmak suretiyle üçüncü kişilerden elde edilen gelirin “kamu kaynağı” kavramı dışında değerlendirilmesi mümkün görülmemektedir.
……yılından ……. yılına her hangi bir resmi hesaba dahil edilmeden, kayıt dışı olarak kullanıldığı anlaşılan ve ……. yılının Şubat ayında Sosyal tesislerin hesabı içine alındığı düşünülen otopark gelirlerinin, sosyal tesis hesaplarına dahil edildiği gerekçesiyle kamu zararına konu olamayacağı görüşü de yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve fiili durum karşısında geçerli bir sav olarak kabul edilemez.
Ayrıca, otopark olarak kullanılan arsanın, …….. Tesislerine tahsis edilmiş olan arsadan farklı bir fiziki mekânda olması, aradan bir ana cadde geçmesi, ayrı giriş ve çıkış bariyerleri olması nedeniyle sosyal tesislerin bir müştemilatı olarak kabul edilmesi de mümkün değildir. Zira, imar mevzuatında geçen müştemilat kavramı, bir ana yapının eklentisi olarak kabul edilebilecek kömürlük v.b yapıları ifade etmektedir. Oysa otopark olarak işletilen alan müstakil bir arsadır.
Yapılan incelemede söz konusu arsanın otopark olarak kullanılmasıyla elde edilmiş olan gelirlerin …… tarihi itibariyle ne …….. Müdürlüğü kurum hesabı içinde ne de sosyal tesisler hesabı içinde yer almadığı tespit edilmiştir.
Sorumlular söz konusu gelirlerin ve bu gelirlerden yapılan harcamalara ilişkin belgelerin bulunduğunu belirtmektedirler. Ancak sorgu konusu, …….. TL’nin kayıtlarına ya da kullanımına ilişkin olarak her hangi bir belge göndermemişlerdir. Savunma ile birlikte yalnızca iki adet (imzasız ve onaysız) tablo göndermişlerdir. Bu tablolardan biri “….. yılları arası otopark gelirleri”, diğeri “……Otopark Gelir Tablosu (……….)” başlığını taşımaktadır. Bu tablolar kamu hesabı niteliğinden uzak olduğu gibi hiçbir kanıtlayıcı niteliği bulunmamaktadır.
Bu gerekçelerle ……… Müdürlüğü Kurum Bütçesine gelir kaydedilmesi gerekirken, kaydedilmeyen ……… TL kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşılık,)
Oyçokluğu ile karar verildi.