OTOPARK İŞLETİLMESİ SONUCU ELDE EDİLEN GELİR GENEL MÜDÜRLÜK PAYI
Mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne ait olan …………. Stadı yanında bulunan binanın …………. Spor Kulübü tarafından yıkılarak otopark yapılması konusunda …………. Genel Müdürlüğü ile …………. Spor Kulübü arasında 2005 yılında imzalanan sözleşme uyarınca, söz konusu otoparkın …………. Spor Kulübü tarafından işletilmesi sonucu elde edilen gelirlerden …………. Genel Müdürlüğü’ne aktarılması gereken % 20 Genel Müdürlük payının aktarılmadığı görülmüştür.
Anılan Sözleşmenin “Kullanım Hakkı Tesis Edilecek Mahal” başlıklı 5 inci maddesinde,
“İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Zühtüpaşa Mahallesi, Fenerbahçe Şükrü Saraçoğlu Stadı yanında bulunan 97 pafta, 1133 ada, 63 nolu parselde kayıtlı 197 m2’lik taşınmaz ile üzerinde bulunan 3 katlı yığma binayı kapsar.”,
“Ödemeler” başlıklı 14 üncü maddesinde,
“(…)
b) Kulüp UEFA kriterlerine ve 3194 sayılı İmar Kanuna uygun olarak yapılması gereken otopark projesi tamamladıktan sonra stadın otopark ihtiyacı amaçlı kullanılacaktır. Üçüncü şahıslara kiralanmak, işletme hakkı devredilmek veya Kulüp tarafından işletilmek suretiyle ticari amaçla kullanılmayacaktır. Söz konusu projenin tamamlanmasını takiben böyle bir ihtiyaç ortaya çıktığında Genel Müdürlükten izin alınmak suretiyle sportif amaçlara zarar verilmeksizin işletmeye açılması mümkün olabilecektir. Bu durumda karşılıklı olarak anlaşma yapmak suretiyle işletme gelirlerinden pay alınacak olup Genel Müdürlüğün payı otoparkın yıllık brüt gelirinin % 20’sinden az olmayacaktır.”,
Sözleşmenin Feshi başlıklı 20 nci maddesinde ise,
“Kulübün bu sözleşmede yer alan maddi yükümlülükleri ile tahahütlerine aykırı davranışlarının tespiti halinde, Genel Müdürlük tarafından 30 günlük süre verilir. 30 günlük sürede bu aykırılıklar giderilmediği taktirde, Genel Müdürlük sözleşmeyi feshedebilir.”
Denilmektedir.
Yukarıda yer verilen sözleşme hükümleri uyarınca, …………. Spor Kulübü tarafından 2012 yılında …………. Stadı çevresindeki otopark işletilmesi işinden elde edilen gelirden % 20 Genel Müdürlük payının …………. Genel Müdürlüğü ya da Genel Müdürlük hesabına aktarılmak üzere İl Müdürlüğü hesabına yatırılması gerekmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, gençlik ve spor il ve ilçe müdürlüklerinin bütçe, muhasebe ile bilet ve hesap işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.”,
“Gelirlerin tahsilindeki sorumluluk” başlıklı 13 üncü maddesinde,
“Gelirlerin zamanında ve usulüne uygun olarak takip, tahakkuk ve tahsilinden illerde, il müdürü, ilgili şube müdürü, muhasebeci ve tesis amiri, ilçelerde ilçe müdürü, muhasebeci ve tesis amiri müştereken ve müteselsilen sorumludur.” denilmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Personel Görev, Yetki, Sorumluluk, Çalışma Usul ve Esasları Yönergesinin “Gençlik ve Spor İl Müdürü” başlıklı 7 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
7.10. Mevzuatı gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini ilgili şube müdürü ile birlikte yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun olarak yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmalinden doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 9 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
9.28. Mevzuat gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini sağlamak,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında usulüne yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 10 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
(…) 10.14. Genel Müdürlüğe ait taşınmazların ve kanunlarla belirlenen hakların, muafiyetlerin takibini yapmak,
10.22. Tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak,
10.23. Her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek,
10.32. İşletme Yönetmeliği gereğince işletme defterini tutmak, gelir ve gider kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmasını sağlamak, idari ve mali işler şubesiyle işbirliği yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Muhasebeci” başlıklı 17 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
17.4.Mevzuat uyarınca, müsabaka hâsılatının taksimi, il ve federasyon hisselerini ayırarak kayda geçirmek, göndermek ve diğer gelirlerin tahsilini sağlamak,
17.8.İl ve ilçe gelir ve alacaklarını ilgili mevzuat uyarınca takip ve tahsil etmek,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
Denilmek suretiyle illerde görev yapan Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü ile Muhasebecinin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir.
Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Gelirlerin tahakkuku, gelir ve alacakların takip ve tahsili” başlıklı 17 nci maddesinde,
İdare gelirlerinin tahakkuku, gelir ve alacakların takibi ve genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde bu gelir ve alacakların tahsil işlemlerinin, ilgili mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde, strateji geliştirme birimleri tarafından yürütüleceği,
İdarelerin işlemleri sonucunda, herhangi bir gelir tahakkuku veya gelir ve alacakların takip ve tahsilini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, gereğinin yapılması amacıyla ilgili birim tarafından strateji geliştirme birimlerine bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, İl Müdürlüklerinin tüzel kişiliği ve kendilerine özgü malvarlığı ve geliri bulunmadığından, İl Müdürlükleri ile ilgili personel (Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü, Muhasebeci ile Tesis Amiri) kendilerine Genel Müdürlük talimatıyla verilen görevlerin yerine getirilmesinden, hasılat, reklam, kira ve işletme ile ilgili Genel Müdürlüğe ait gelirlerin takip ve tahsil edilmesinden, tahsil edilen tutarların Genel Müdürlük hesabına yatırılmasından müteselsilen sorumludur.
Diğer taraftan, tesislerin kulüplere kiralama, intifa hakkı tesisi veya bedelsiz tahsis yoluyla devredilmesi sözleşmeleri kulüpler ile Genel Müdürlük arasında düzenlendiğinden, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi halinde fesih dahil diğer hükümleri uygulama görevi de Genel Müdürlüğe aittir. İl müdürlükleri sadece sözleşme şartlarının yerine getirilmesi hususlarını denetlemekle ve Sözleşme şartlarının kulüplerce yerine getirilmemesi halinde durumu Genel Müdürlüğe tutanakla ve belgesi ile haber vermekle yükümlüdür.
Nitekim savunmalarda, “Sözü edilen gelirlerin takip ve tahsil edilmesi hususunda, …………. İl Müdürlükleri muhtelif tarihlerde çıkartılan genelgeler ile düzenlenen toplantı ve seminerlerle uyarılmıştır.” denilerek, İl müdürlüklerinin Genel Müdürlük adına gelirleri takip ve tahsil etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
Sorumlulardan ………….’ın savunmasında, 2013 yılından itibaren daire başkanı olarak görev yaptığı, dolayısıyla sorgu konusu yılda Açık Spor Tesisleri Şube Müdürü olarak görevde bulunduğu, Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğünün yürütmesi gereken işlerden sorumlu olmayacağı belirtilmekte ise de, adı geçen kişi her ne kadar hesap yılı olan 2012’de şube müdürü olarak görev yapıyor olsa da, 2013 yılı itibari ile Tesisler Daire Başkanı olarak görev yapmaya başladığından, daire başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğünün işlemlerinden ve önceki yıllarda tahakkuk ve tahsili gereken gelirlerin takibinden sorumlu olacağı hususu açıktır.
Sorumlulardan ………….’ın savunmasında, 13.02.2013 tarihinden itibaren şube müdürü olarak görev yaptığı, dolayısıyla sorgu konusu yılda görevde bulunmadığından sorumlu olmayacağı belirtilmekte ise de, Tesisler Şube Müdürleri, tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak, her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek ile görevli olduğundan, herhangi bir tesis ve işletme ile ilgili olarak kendilerinin şube müdürü olarak görev yapmaya başlamadan önceki dönemlerde doğmuş olan alacakların takibini, şube müdürü olarak görev yapmaya başladıkları andan itibaren takip etmek, bu alacaklarının tahsilinin sağlanması için gerekli çalışmaları yürütmekten sorumlu olacakları açıktır.
Açıklanan gerekçeler doğrultusunda, gelirin genel müdürlük geliri olduğu, genel müdür ile görevlendirdiği personelin de bu işlemleri yapmakla mükellef olması dolayısıyla, Genel Müdür, Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanı (Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, Genel Müdürlüğün mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ve/veya üzerindeki yapı ve tesislerin 1 yıldan fazla süreli olarak tahsisi, kiralanması ve irtifak hakkı tesisi işlemleri ile bunlara ilişkin protokollerden kaynaklanan gelirlerinin takibi), Gençlik Hiz. ve Spor İl Md., Tesisler/İşletmeler Şb. Md., İdari ve Mali İşler Şb. Md. ve Muhasebeci 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’nci maddesi, 5018 sayılı Kanunun 8, 9 ve 11’inci maddeleri ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gelirlerin tahakkuk ve tahsilinden sorumludurlar.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
Esas alınır.
…” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17/d maddesinde de, kamu zararının, İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar uyarınca, Mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne ait olan …………. Stadı yanında bulunan binanın …………. Spor Kulübü tarafından yıkılarak otopark yapılması konusunda …………. Genel Müdürlüğü ile …………. Spor Kulübü arasında 2005 yılında imzalanan sözleşme uyarınca, söz konusu otoparkın …………. Spor Kulübü tarafından işletilmesi sonucu elde edilen gelirler üzerinden tahsil edilmesi gereken …………. TL tutarındaki % 20 Genel Müdürlük payına ilişkin olarak yasal işlemlerin başlatılmış olduğu anlaşılmakla birlikte muhasebe kayıtlarında alacak tahakkukunun yapıldığına veya tahsilata ilişkin bir belge gönderilmeyen …………. TL 2012 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliğini kazanmamış olan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
………….,
(Üye ………….’…, “…………. TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildi.