SPONSOR FİRMA REKLAM/TANITIM GELİRİ GENEL MÜDÜRLÜK PAYI (TESİS TRİBÜN ADININ DEĞİŞTİRİLMESİ)
Mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne ait olup 3289 sayılı Kanunun Ek-11 inci maddesi hükümleri doğrultusunda kullanım hakkı …………. Spor Kulübüne verilen tesisin tribün adının idare izni alınmadan değiştirilerek, tribüne reklam niteliğinde ad verildiği, yapılan sponsorluk sözleşmesi karşılığında adı geçen spor kulübünün tribüne isim verilmesi sonucu elde ettiği gelirin % 25’inin …………. Genel Müdürlüğü’ne bütçesine gelir kaydedilmesi gerektiği halde bu yükümlülüğün yerine getirilmediği görülmüştür.
3289 Sayılı Kanunun Ek–3 üncü maddesinde, sponsorlarca, sportif faaliyetlere, sporculara, spor kulüplerine, federasyonlara veya tesislere ayni ve nakdi yardım yapılabileceği,
Sponsorlara, ulusal ve uluslararası federasyonların reklam ve sponsorlukla ilgili hükümlerine aykırı olmamak şartı ile faaliyetin veya tesisin isim, reklam, tanıtım ve yayın hakları verilebileceği,
Sponsorluk ve reklamla ilgili esas ve usullerin, Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sponsorluk Yönetmeliğinin “Sponsorlara Verilebilecek Haklar “ başlıklı 9 uncu maddesinde,
“Sponsorlara, ulusal ve uluslararası federasyonların reklam ve sponsorlukla ilgili hükümlerine aykırı olmamak ve il müdürlüklerince pazarlanan reklam hakları saklı kalmak şartı ile faaliyet ve tesisle ilgili her türlü isim, reklam, tanıtım ve gerektiğinde yayın hakları ayrı ayrı veya bir paket halinde verilebilir.” hükmü yer almaktadır.
30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Gençlik Ve Spor Genel Müdürlüğü Tesislere Ad Verme Yönetmeliği”nde aynen,
“Tesis adının değiştirilmesi veya yeni ad ilave edilmesi
Madde 8-(1) Gençlik ve spor tesislerine başlangıçta bulundukları yerin adları verilebilir. Bu isimler, ileride, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla başka bir isimle değiştirilebilir.
(2) Genel Müdürlük mülkiyeti veya kullanımında iken gerçek ve tüzel kişilere belirli süreli kiralanan, sınırlı ayni hak tesis edilen veya bedelsiz olarak devir edilen tesislerin adları, Genel Müdürlüğün muvafakati alınmadan değiştirilemez. Bu şekilde devredilen tesislerin adlarının, reklam karşılığı veya sponsorluk kapsamında gerçek ve tüzel kişilerin isim, marka, logo ve benzerleri ile değiştirilmek veya tesis adlarına ilave edilmek istenmesi halinde,
a) Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak,
b) Kira, sınırlı ayni hak tesisi veya bedelsiz olarak devir süresini aşmamak,
c) Elde edilen reklam ve/veya sponsorluk gelirinin %25’inin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmesi şartıyla,
isim değişikliğine muvafakat verilebilir.
(3) İkinci fıkra hükmü gereğince Genel Müdürlük bütçesine gelir kaydedilen %25’lik payın, 3/5’i Genel Müdürlük, 2/5’i ise tesisin bulunduğu gençlik ve spor il müdürlüğünce amatör spor dallarının gelişmesi için harcanır.”,
Tesislere Ad verme veya değiştirilme usulü
Madde 9 – (1) Genel Müdürlük mülkiyeti ve/veya kullanımında bulunan tesislere verilecek adlar ile Genel Müdürlük mülkiyetinde veya kullanımında olup kulüplere, diğer kurum ve kuruluşlara devredilen, kiralanan, sınırlı ayni hak tesis edilen gençlik ve spor tesislerinin adları Genel Müdürün teklifi ve Bakanın onayı ile değiştirilebilir.” denilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükmü uyarınca, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Tesislere Ad Verme Yönetmeliğine göre gençlik ve spor tesislerinin adlarının,
- Genel Müdürlüğün muvafakati,
- Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak,
- Kira, sınırlı ayni hak tesisi veya bedelsiz olarak devir süresini aşmamak,
- Elde edilen reklam ve/veya sponsorluk gelirinin %25’inin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmesi,
- Genel Müdürün teklifi ve Bakanın onayı ,
Şartlarının sağlanması halinde, reklam karşılığı veya sponsorluk kapsamında harcamalarda bulunan gerçek ve tüzel kişilerin isim, marka, logo ve benzerleri ile değiştirilebileceği veya tesis adlarına ilave edilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Sözü edilen işlemler uygulamada şu şekilde yürütülmektedir: Spor tesislerinin isminin değiştirilmesi talepleri İl Müdürlüklerinin talepleri ve uygun görüşleriyle Spor Kuruluşları Daire Başkanlığına ulaşmaktadır. Başkanlık, söz konusu tesisin isminin değiştirilmesinin uygun olup olmadığını değerlendirmekte, uygun ise Genel Müdürün teklifi ile Bakanın onayına sunulmakta, Bakanın onayından sonra ilgili Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğüne bilgi verilmektedir.
…………. Spor Kulübü, …………. Genel Müdürlüğü muvafakatı ve Bakan onayı alınmadan, 20 Mayıs 2010 tarihinden itibaren mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne ait olan …………. Stadyumunun (tesisin bir parçası sayılan) …………. Tribünün adını “…………. Tribünü” olarak değiştirmiş, tribün adının değiştirilmesine ilişkin olarak adı geçen firma ile sözleşme imzalamış, sponsor firmanın reklam ve /veya tanıtımını yapmış ve karşılığında gelir elde etmiştir.
Bununla birlikte, …………. Stadyumunun (tesisin bir parçası sayılan) …………. Tribünün isminin değiştirilmesine ilişkin olarak herhangi bir tescil işleminin gerçekleştirilmemiş olduğu, mamafih söz konusu tribüne isim verilmesi sonucu elde edilen reklam ve/veya sponsorluk gelirinin % 25’inin …………. Genel Müdürlüğü bütçesine gelir kaydedilmesi gerektiği halde bu yükümlülüğün yerine getirilmediği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, …………. Spor Kulübüne devredilen tesis tribün adının değiştirilmesi sonucu Kulüp tarafından sponsor firmanın reklam ve /veya tanıtımından elde edilen gelirden % 25 Genel Müdürlük payının …………. Genel Müdürlüğü ya da Genel Müdürlük hesabına aktarılmak üzere İl Müdürlüğü hesabına yatırılması gerekmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, gençlik ve spor il ve ilçe müdürlüklerinin bütçe, muhasebe ile bilet ve hesap işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.”,
“Gelirlerin tahsilindeki sorumluluk” başlıklı 13 üncü maddesinde,
“Gelirlerin zamanında ve usulüne uygun olarak takip, tahakkuk ve tahsilinden illerde, il müdürü, ilgili şube müdürü, muhasebeci ve tesis amiri, ilçelerde ilçe müdürü, muhasebeci ve tesis amiri müştereken ve müteselsilen sorumludur.” denilmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Personel Görev, Yetki, Sorumluluk, Çalışma Usul ve Esasları Yönergesinin “Gençlik ve Spor İl Müdürü” başlıklı 7 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
7.10. Mevzuatı gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini ilgili şube müdürü ile birlikte yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun olarak yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmalinden doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 9 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
9.28. Mevzuat gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini sağlamak,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında usulüne yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 10 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
(…) 10.14. Genel Müdürlüğe ait taşınmazların ve kanunlarla belirlenen hakların, muafiyetlerin takibini yapmak,
10.22. Tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak,
10.23. Her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek,
10.32. İşletme Yönetmeliği gereğince işletme defterini tutmak, gelir ve gider kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmasını sağlamak, idari ve mali işler şubesiyle işbirliği yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Muhasebeci” başlıklı 17 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
17.4.Mevzuat uyarınca, müsabaka hâsılatının taksimi, il ve federasyon hisselerini ayırarak kayda geçirmek, göndermek ve diğer gelirlerin tahsilini sağlamak,
17.8.İl ve ilçe gelir ve alacaklarını ilgili mevzuat uyarınca takip ve tahsil etmek,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
Denilmek suretiyle illerde görev yapan Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü ile Muhasebecinin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir.
Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Gelirlerin tahakkuku, gelir ve alacakların takip ve tahsili” başlıklı 17 nci maddesinde,
İdare gelirlerinin tahakkuku, gelir ve alacakların takibi ve genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde bu gelir ve alacakların tahsil işlemlerinin, ilgili mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde, strateji geliştirme birimleri tarafından yürütüleceği,
İdarelerin işlemleri sonucunda, herhangi bir gelir tahakkuku veya gelir ve alacakların takip ve tahsilini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, gereğinin yapılması amacıyla ilgili birim tarafından strateji geliştirme birimlerine bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, İl Müdürlüklerinin tüzel kişiliği ve kendilerine özgü malvarlığı ve geliri bulunmadığından, İl Müdürlükleri ile ilgili personel (Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü, Muhasebeci ile Tesis Amiri) kendilerine Genel Müdürlük talimatıyla verilen görevlerin yerine getirilmesinden, hasılat, reklam, kira ve işletme ile ilgili Genel Müdürlüğe ait gelirlerin takip ve tahsil edilmesinden, tahsil edilen tutarların Genel Müdürlük hesabına yatırılmasından müteselsilen sorumludur.
Diğer taraftan, tesislerin kulüplere kiralama, intifa hakkı tesisi veya bedelsiz tahsis yoluyla devredilmesi sözleşmeleri kulüpler ile Genel Müdürlük arasında düzenlendiğinden, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi halinde fesih dahil diğer hükümleri uygulama görevi de Genel Müdürlüğe aittir. İl müdürlükleri sadece sözleşme şartlarının yerine getirilmesi hususlarını denetlemekle ve Sözleşme şartlarının kulüplerce yerine getirilmemesi halinde durumu Genel Müdürlüğe tutanakla ve belgesi ile haber vermekle yükümlüdür.
Nitekim savunmalarda, “Sözü edilen gelirlerin takip ve tahsil edilmesi hususunda, …………. İl Müdürlükleri muhtelif tarihlerde çıkartılan genelgeler ile düzenlenen toplantı ve seminerlerle uyarılmıştır.” denilerek, İl müdürlüklerinin Genel Müdürlük adına gelirleri takip ve tahsil etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
Sorumlulardan ………….’ın savunmasında, 2013 yılından itibaren daire başkanı olarak görev yaptığı, dolayısıyla sorgu konusu yılda Açık Spor Tesisleri Şube Müdürü olarak görevde bulunduğu, Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğünün yürütmesi gereken işlerden sorumlu olmayacağı belirtilmekte ise de, adı geçen kişi her ne kadar hesap yılı olan 2012’de şube müdürü olarak görev yapıyor olsa da, 2013 yılı itibari ile Tesisler Daire Başkanı olarak görev yapmaya başladığından, daire başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğünün işlemlerinden ve önceki yıllarda tahakkuk ve tahsili gereken gelirlerin takibinden sorumlu olacağı hususu açıktır.
Sorumlulardan ………….’ın savunmasında, 13.02.2013 tarihinden itibaren şube müdürü olarak görev yaptığı, dolayısıyla sorgu konusu yılda görevde bulunmadığından sorumlu olmayacağı belirtilmekte ise de, Tesisler Şube Müdürleri, tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak, her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek ile görevli olduğundan, herhangi bir tesis ve işletme ile ilgili olarak kendilerinin şube müdürü olarak görev yapmaya başlamadan önceki dönemlerde doğmuş olan alacakların takibini, şube müdürü olarak görev yapmaya başladıkları andan itibaren takip etmek, bu alacaklarının tahsilinin sağlanması için gerekli çalışmaları yürütmekten sorumlu olacakları açıktır.
Açıklanan gerekçeler doğrultusunda, gelirin genel müdürlük geliri olduğu, genel müdür ile görevlendirdiği personelin de bu işlemleri yapmakla mükellef olması dolayısıyla, Genel Müdür, Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanı (Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, Genel Müdürlüğün mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ve/veya üzerindeki yapı ve tesislerin 1 yıldan fazla süreli olarak tahsisi, kiralanması ve irtifak hakkı tesisi işlemleri ile bunlara ilişkin protokollerden kaynaklanan gelirlerinin takibi), Gençlik Hiz. ve Spor İl Md., Tesisler/İşletmeler Şb. Md., İdari ve Mali İşler Şb. Md. ve Muhasebeci 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’nci maddesi, 5018 sayılı Kanunun 8, 9 ve 11’inci maddeleri ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gelirlerin tahakkuk ve tahsilinden sorumludurlar.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
Esas alınır.
…” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17/d maddesinde de, kamu zararının, İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar uyarınca, mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne ait olup 3289 sayılı Kanunun Ek-11 inci maddesi hükümleri doğrultusunda kullanım hakkı …………. Spor Kulübüne verilen tesisin tribün adının idare izni alınmadan değiştirilmesi sonucu kulüp tarafından sponsor firmanın reklam ve / veya tanıtımından elde edilen gelir üzerinden tahsil edilmesi gereken …………. TL tutarındaki %25 Genel Müdürlük payına ilişkin olarak yasal işlemlerin başlatılmış olduğu anlaşılmakla birlikte muhasebe kayıtlarında alacak tahakkukunun yapıldığına veya tahsilata ilişkin bir belge gönderilmeyen …………. TL 2012 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliğini kazanmamış olan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
………….,
(Üye ………….’…, “…………. TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildi.