KİRA, REKLAM VE SPONSORLUK GELİRİ İDARE PAYI
…………. Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olup …………. İl Müdürlüğü tasarrufundaki, …………. mevkiinde bulunan “Lokal, Yüzme Havuzu, Tenis Kortları, İdare Binası ve Müştemilatı”nın işletilmesi karşılığında elde edilen gelir üzerinden …………. Kulübü Derneği’nden tahsil edilmesi gereken %50 İdare payının tahsil edilmediği görülmüştür.
…………. İl Müdürlüğü ile …………. Kulübü Derneği (Kulüp) arasında 31.01.1993 tarihinde akdedilen Protokol ile mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne, tasarruf hakkı İl Müdürlüğüne ait olan …………. mevkiinde bulunan “Lokal, Yüzme Havuzu, Tenis Kortları, İdare Binası ve Müştemilatı” 10 yıllığına Kulübe kiraya verilmiştir.
Protokolün 20’nci maddesinde, “Tesisin 3. şahıslara kiraya verilmesi yasak olmasına rağmen, tesisin herhangi bir bölümünün kiraya verilmesine mecburiyet hasıl olması halinde kulüp, durumu başkanlık kanalı ile Genel Müdürlüğe bildirecek ve uygun görülmesi halinde gerekli işlemi yapacaktır. Bu tarzdaki kiralamalar halinde veya hangi suretle olursa olsun 3. şahısların tesislerden yararlanması için kulübe vereceği ücretin %50’sini “Brüt Gelir üzerinden” Kulüp İdareye vermeyi kabul ve taahhüt eder. Bu durum kulübün kira bedelini değiştirmez.” denilmektedir.
2012 yılında Kulüp, hem kira geliri hem de bahse konu tesislerde düzenlemiş olduğu müsabakalardan sponsorluk ve reklam geliri ile tesislerin 3. kişilerce kullanılması sonucu tesis geliri elde etmiş olmasına rağmen mezkur protokol uyarınca İdareye herhangi bir ödeme yapmamıştır. Kulübün bu kapsamdaki gelirleri şöyledir:
Restoran kira geliri: …………. TL, tenis shop kira geliri: …………. TL, kort kullanım ve sağlık kulübü geliri: …………. TL, reklam geliri: …………. TL ve sponsorluk geliri: …………. TL olmak üzere toplam …………. TL’dir.
Bu itibarla, bahse konu protokol uyarınca kulübün 2012 yılında elde ettiği toplam …………. TL kira, reklam ve sponsorluk gelirinin %50’si olan …………. TL’nin tahakkuk ettirilerek yasal süresi içerisinde de tahsil edilmesi gerekmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, gençlik ve spor il ve ilçe müdürlüklerinin bütçe, muhasebe ile bilet ve hesap işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.”,
“Gelirlerin tahsilindeki sorumluluk” başlıklı 13 üncü maddesinde,
“Gelirlerin zamanında ve usulüne uygun olarak takip, tahakkuk ve tahsilinden illerde, il müdürü, ilgili şube müdürü, muhasebeci ve tesis amiri, ilçelerde ilçe müdürü, muhasebeci ve tesis amiri müştereken ve müteselsilen sorumludur.” denilmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Personel Görev, Yetki, Sorumluluk, Çalışma Usul ve Esasları Yönergesinin “Gençlik ve Spor İl Müdürü” başlıklı 7 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
7.10. Mevzuatı gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini ilgili şube müdürü ile birlikte yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun olarak yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmalinden doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 9 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
9.28. Mevzuat gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini sağlamak,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında usulüne yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 10 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
(…) 10.14. Genel Müdürlüğe ait taşınmazların ve kanunlarla belirlenen hakların, muafiyetlerin takibini yapmak,
10.22. Tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak,
10.23. Her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek,
10.32. İşletme Yönetmeliği gereğince işletme defterini tutmak, gelir ve gider kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmasını sağlamak, idari ve mali işler şubesiyle işbirliği yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Muhasebeci” başlıklı 17 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
17.4.Mevzuat uyarınca, müsabaka hâsılatının taksimi, il ve federasyon hisselerini ayırarak kayda geçirmek, göndermek ve diğer gelirlerin tahsilini sağlamak,
17.8.İl ve ilçe gelir ve alacaklarını ilgili mevzuat uyarınca takip ve tahsil etmek,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
Denilmek suretiyle illerde görev yapan Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü ile Muhasebecinin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir.
Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Gelirlerin tahakkuku, gelir ve alacakların takip ve tahsili” başlıklı 17 nci maddesinde,
İdare gelirlerinin tahakkuku, gelir ve alacakların takibi ve genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde bu gelir ve alacakların tahsil işlemlerinin, ilgili mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde, strateji geliştirme birimleri tarafından yürütüleceği,
İdarelerin işlemleri sonucunda, herhangi bir gelir tahakkuku veya gelir ve alacakların takip ve tahsilini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, gereğinin yapılması amacıyla ilgili birim tarafından strateji geliştirme birimlerine bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, İl Müdürlüklerinin tüzel kişiliği ve kendilerine özgü malvarlığı ve geliri bulunmadığından, İl Müdürlükleri ile ilgili personel (Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü, Muhasebeci ile Tesis Amiri) kendilerine Genel Müdürlük talimatıyla verilen görevlerin yerine getirilmesinden, hasılat, reklam, kira ve işletme ile ilgili Genel Müdürlüğe ait gelirlerin takip ve tahsil edilmesinden, tahsil edilen tutarların Genel Müdürlük hesabına yatırılmasından müteselsilen sorumludur.
Diğer taraftan, tesislerin kulüplere kiralama, intifa hakkı tesisi veya bedelsiz tahsis yoluyla devredilmesi sözleşmeleri kulüpler ile Genel Müdürlük arasında düzenlendiğinden, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi halinde fesih dahil diğer hükümleri uygulama görevi de Genel Müdürlüğe aittir. İl müdürlükleri sadece sözleşme şartlarının yerine getirilmesi hususlarını denetlemekle ve Sözleşme şartlarının kulüplerce yerine getirilmemesi halinde durumu Genel Müdürlüğe tutanakla ve belgesi ile haber vermekle yükümlüdür.
Nitekim savunmalarda, “Sözü edilen gelirlerin takip ve tahsil edilmesi hususunda, …………. İl Müdürlükleri muhtelif tarihlerde çıkartılan genelgeler ile düzenlenen toplantı ve seminerlerle uyarılmıştır.” denilerek, İl müdürlüklerinin Genel Müdürlük adına gelirleri takip ve tahsil etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
Esas alınır.
…” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17/d maddesinde de, kamu zararının, İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar uyarınca, …………. Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olup …………. mevkiinde bulunan “Lokal, Yüzme Havuzu, Tenis Kortları, İdare Binası ve Müştemilatı”nın işletilmesi karşılığında elde edilen gelir üzerinden …………. Kulübü Derneği’nden tahsil edilmesi gereken …………. TL tutarındaki %50 İdare payının,
…………. TL’si, zamanaşımı süresi içinde tahsil edilmiş olduğundan, Sayıştay yargılaması açısından kamu zararı oluşmayan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
Savunmalardan kalan tutarın Kulüp ile İl Müdürlüğü arasında yapılan protokol uyarınca 2014 Ocak-Haziran aylarında aylık olarak ödeneceği anlaşılmakla birlikte, muhasebe kayıtlarında alacak tahakkukunun yapıldığına veya tahsilata ilişkin bir belge gönderilmeyen kalan …………. TL 2012 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliğini kazanmamış olan …………. TL ile ilgili olarak da ilişilecek bir husus bulunmadığına,
………….,
(Üye ………….’…, “Söz konusu kamu zararının …………. TL’si tahsil edilmiş olduğundan bu miktar için ilişik kalmamıştır. Söz konusu tahsilatın ilamda gösterilmesi, henüz tahsil edilmediği anlaşılan kalan …………. TL’nin ise sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildi.