ÜCRETSİZ TAHSİS
…………. Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan,
A) …………. Spor Salonu’nun, 21.01.2012 tarihinde “4. Olağan Kongre” düzenlenmesi amacıyla …………. Teşkilatına,
B) …………. Spor Salonu’nun, 20.04.2012 tarihinde “Kutlu Doğum Programı” düzenlenmesi amacıyla …………. Derneğine,
C) …………. Spor Salonu’nun, 13.04.2012 tarihinde “Kutlu Doğum Programı” düzenlenmesi amacıyla …………. Derneğine,
mevzuata aykırı şekilde ücretsiz tahsis edildiği görülmüştür.
09/12/2005 tarih ve 26018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü İşletme Yönetmeliği’nin,
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü taşra teşkilatının kullanımında bulunan her türlü gençlik ve spor tesisi, büfe, atölye, misafirhane ve sporcu kamp eğitim merkezi, sağlık merkezi, otopark, çay ocağı, kafeterya ve benzeri yerlerin bakımı, kullanımı, tahsis ve işletilmesi ile reklam ve yayınlarla ilgili usul ve esasları kapsar.”,
“Tahsis ücretlerinin tahsili” başlıklı 11’inci maddesinde,
“Ücretsiz tahsisler hariç, organize edilecek her türlü gençlik ve spor faaliyetleri ile toplantı, eğitim, kültür ve sanat faaliyetleri için ücret ve teminat alınmadan sözleşme yapılmaz.”,
“Tahsislerde alınacak teminat ve pay” başlıklı 12’nci maddesinde,
“(…)
Gençlik ve spor faaliyetlerine tahsisler ile reklam karşılığı yapılan işler hariç, her türlü reklam, tahsis, işletme ve kiralarla ilgili sözleşmelerden doğan gelirler dışında federasyon hizmetlerindeki sürat ve verimliliği artırmak, amatör sporcuların muayene ve tedavi giderleri ile amatör sporun geliştirilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü spor araç, gereç ve malzeme alımlarında kullanılmak üzere sözleşme bedeli üzerinden ayrıca % 5 oranında pay alınır. Bu pay emanet hesabına alınarak Genel Müdürlüğün saymanlık hesabına aktarılır.”,
“Tahsis ücret tarifelerinin tespiti” başlıklı 15’inci maddesinde,
“Tahsis ücret tarifeleri, il başkanlığınca oluşturulan bir komisyon tarafından her yıl Aralık ayı içerisinde tespit edilerek bir sonraki yıl süresince uygulanır.”,
“Ücretsiz tahsisler” başlıklı 18’inci maddesinde,
“Gençlik spor saha ve tesisleri aşağıdaki hallerde ücretsiz tahsis edilebilir:
a) Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlığın faaliyetlerine.
b) Milli bayramlara.
c) Tesisin bulunduğu il ve ilçenin kurtuluş-kuruluş günü kutlamalarına.
d) (Değişik: RG-17/05/2007-26525) Kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve okulların bilet satışı yapılmayan ve herhangi bir şekilde gelir elde edilmeyen faaliyetlerine.
e) Doğal afetler nedeniyle zarar görenler ile engelliler yararına düzenlenen faaliyetlere.
f) Gençlik ve spor kulüplerinin bilet satışı yapılmayan ve herhangi bir şekilde gelir elde edilmeyen faaliyetlerine.
g) Öğrencilere.
h) Gaziler, şehit ve gazi dul ve yetimleri yararına düzenlenen faaliyetlere.
i) 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki kişiler yararına düzenlenen faaliyetlere.
Ancak, ücretsiz olarak tahsis edilen spor saha ve tesislerinde söz konusu faaliyetler dolayısıyla yapılacak zorunlu giderleri (elektrik, su, yakıt, personel ve benzeri) karşılamak üzere ücret alınır.” ,
“Usulsüz tahsis” başlıklı 19’uncu maddesinde,
“Bu Yönetmelik hükümleri dışında ücretsiz tahsis yapılması halinde, tahsisi yapan ve yapılması için emir verenlerden tahsis ücreti ve varsa meydana gelen hasar bedeli faiziyle birlikte tahsil edilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, adı geçen parti ve derneklere söz konusu etkinlikler için bedelsiz tahsis yapılması mümkün görülmemektedir. Mezkur Yönetmeliğin 15’inci maddesi gereğince oluşturulan komisyon marifetiyle, söz konusu spor salonlarının 2012 yılında geçerli olacak tahsis bedeli, tahsis mevsim ve saatleri dikkate alınmak suretiyle …………. TL olarak belirlenmiş olup, Yönetmeliğin 12’nci maddesi uyarınca tahsislerde sözleşme bedeli üzerinden alınacak %5 pay ile birlikte, görevlendirilen personel için …………. TL, ring pist podyum vb. araç gereçlerin kurulup sökülmesi için …………. TL ve parke üzerine serilecek örtü için de …………. TL’nin ücrete ilave edilmesi gerekmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, gençlik ve spor il ve ilçe müdürlüklerinin bütçe, muhasebe ile bilet ve hesap işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.”,
“Gelirlerin tahsilindeki sorumluluk” başlıklı 13 üncü maddesinde,
“Gelirlerin zamanında ve usulüne uygun olarak takip, tahakkuk ve tahsilinden illerde, il müdürü, ilgili şube müdürü, muhasebeci ve tesis amiri, ilçelerde ilçe müdürü, muhasebeci ve tesis amiri müştereken ve müteselsilen sorumludur.” denilmektedir.
…………. Spor Salonu’nun, 13.04.2012 tarihinde “Kutlu Doğum Programı” düzenlenmesi amacıyla …………. Derneğine ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle …………. TL tutarındaki gelirin tahsil edilmemesi hususunda sorumlulardan …………. (Kaymakam) ile …………. (İlçe Müdürü) göndermiş oldukları ortak nitelikteki savunmalarında, bu etkinliğin Diyanet İşleri Başkanlığı ve dolayısıyla ilçe müftülükleri aracılığıyla düzenlendiğini, katılımcılardan herhangi bir ücret alınmadığını, bu nedenle de, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü İşletme Yönetmeliği’nin 18’inci maddesi çerçevesinde gerçekleştirilen bedelsiz tahsis işleminde hata bulunmadığını, tahsis edilen tesiste idare personeli çalıştırılmadığını, montaj-söküm ve temizlik işlerinin etkinliği düzenleyenlerce yapıldığını,
Bildirmişlerdir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü İşletme Yönetmeliğinin 18’inci maddesi (d) fıkrası hükmü uyarınca, gençlik spor saha ve tesislerinin, Kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve okulların bilet satışı yapılmayan ve herhangi bir şekilde gelir elde edilmeyen faaliyetlerine ücretsiz tahsis edilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Dolayısıyla Diyanet İşleri Başkanlığı talimatıyla İl ve İlçe müftülüklerince program düzenlenmesi halinde, bu etkinliklerden ücret alınmaması şartıyla adı geçen Yönetmeliğin 18’inci maddesine göre bedelsiz tahsis mümkün olacaktır. Savunmalarda gerçekleştirilen organizasyonun bedelsiz olduğu, kamu yararına düzenlendiği, Diyanet İşleri Başkanlığı öncülüğünde yapıldığı, ilçe müftülüğü personelinin de bilabedel görev aldığı belirtilmekte ise de, …………. Derneği tarafından düzenlenen söz konusu etkinliğin anılan Yönetmeliğin 18’inci maddesinde sayılan “ücretsiz tahsis” yapılabilecek faaliyetler kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, savunmalarda tahsis edilen tesiste idare personeli çalıştırılmadığı, montaj-söküm ve temizlik işlerinin etkinliği düzenleyenlerce yapıldığı belirtildiğinden savunmanın bu kısmı yerinde görülmüş olup, sorgu konusu tutardan bu bedellerin düşülmesi gerekmektedir.
…………. Spor Salonu’nun, 21.01.2012 tarihinde “4. Olağan Kongre” düzenlenmesi amacıyla ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle …………. TL,
…………. Spor Salonu’nun, 20.04.2012 tarihinde “Kutlu Doğum Programı” düzenlenmesi amacıyla …………. Derneğine ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle de …………. TL olmak üzere toplam …………. TL tutarındaki gelirin tahsil edilmemesi hususunda sorumlulardan …………. (Kaymakam) göndermiş olduğu savunmasında özetle, tahsis ücretinin belirlenmesi, tahakkuk edilmesi ve denetlenmesi ile ilgili bir yetkisi ve görevinin bulunmadığını, sadece değerlendirilme ve onay konusunda yetkilendirilmiş olduğunu, tahakkuk ve tahsil işleminin ilgili memurlar aracılığıyla yapılması gerektiğinden sorumlusunun da onlar olduğunu bildirmiştir.
Sorumlulardan …………. (İlçe Müdürü) göndermiş olduğu savunmasında özetle, işlemin Kaymakamlığın talimatı altında gerçekleştirdiğini, sorguda kamu zararı olarak ifade edilen tutarın zimmetine geçmediğini, bu nedenle de aslında kamu zararı oluşmadığını ifade etmiştir.
Her iki savunmada da yapılan işlemin mevzuata uygun olduğuna dair bir açıklama bulunmamaktadır. Savunmalarda ağırlık sorumluluk üzerindedir. Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü İşletme Yönetmeliği'nin 9’uncu maddesinde, gençlik spor saha ve tesislerinin gençlik ve spor faaliyetlerini aksatmayacak şekilde, tesisin fizik yapısı ve saha içi dokusunu korumak kaydıyla, zaruret duyulan her türlü kongre, toplantı ve faaliyetlere İlçe Başkanı (Kaymakam) tarafından alınacak olur ile tahsis edilebileceği ifade edilmektedir. Kaymakamın haberi olmadan bedelsiz tahsis işleminin yapılmış olması idari soruşturma gerektiren bir husustur. Anılan İşletme Yönetmeliğinin 19’uncu maddesine göre Yönetmelik hükümleri dışında ücretsiz tahsis yapılması halinde, tahsisi yapan ve yapılması için emir verenlerden tahsis ücreti ve varsa meydana gelen hasar bedelinin faiziyle birlikte tahsil edilmesi gerektiğinden gerek tahsisi yapan ilçe müdürünün gerekse tahsis olurunu veren Kaymakam’ın bedelsiz tahsis nedeniyle sorumluluğu bulunmaktadır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
Esas alınır.
…” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17/d maddesinde de, kamu zararının, İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar uyarınca, …………. Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan,
A) …………. Spor Salonu’nun, 21.01.2012 tarihinde “4. Olağan Kongre” düzenlenmesi amacıyla ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle …………. TL,
B) …………. Spor Salonu’nun, 20.04.2012 tarihinde “Kutlu Doğum Programı” düzenlenmesi amacıyla …………. Derneğine ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle de …………. TL,
olmak üzere tahsil edilmesi gereken toplam ………….TL’nin,
A) bendindeki tahsis bedelinin …………. TL’si, …………. ,
B) bendindeki tahsis bedelinin de …………. TL’si, …………. banka dekontları ile,
olmak üzere …………. TL’si, zamanaşımı süresi içinde tahsil edilmiş olduğundan, Sayıştay yargılaması açısından kamu zararı oluşmayan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
Muhasebe kayıtlarında alacak tahakkukunun yapıldığına veya tahsilata ilişkin bir belge gönderilmeyen kalan …………. TL 2012 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliğini kazanmamış olan …………. TL ile ilgili olarak da ilişilecek bir husus bulunmadığına,
…………. ,
(Üye ………….’…, “Söz konusu kamu zararının …………. TL’si tahsil edilmiş olduğundan bu miktar için ilişik kalmamıştır. Söz konusu tahsilatın ilamda gösterilmesi, henüz tahsil edilmediği anlaşılan kalan …………. TL’nin ise sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
C) …………. Spor Salonu’nun, 13.04.2012 tarihinde “Kutlu Doğum Programı” düzenlenmesi amacıyla …………. Derneğine ücretsiz tahsis edilmesi nedeniyle tahsil edilmesi gereken …………. TL tutarındaki gelirin …………. TL’sine ilişkin olarak yapılan açıklamalar yerinde görüldüğünden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle,
Muhasebe kayıtlarında alacak tahakkukunun yapıldığına veya tahsilata ilişkin bir belge gönderilmeyen kalan …………. TL 2012 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliğini kazanmamış olan …………. TL ile ilgili olarak da ilişilecek bir husus bulunmadığına,
………….,
(Üye ………….’…, “…………. TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildi.