KİRA GELİRİ
…………. Genel Müdürlüğü mülkiyet ve/veya kullanımında olup Spor Toto Süper Lig ile PTT Birinci Lig Kulüplerinin maçlarını oynadığı stadyumlardan kira bedellerinin tahsil edilmediği görülmüştür.
3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 14’üncü maddesinde, her türlü işletme gelirleri ile kiralar, …………. Genel Müdürlüğü’nün gelirleri arasında sayılmıştır.
Spor Toto Süper Lig ve PTT Birinci Ligde mücadele eden spor kulüplerinin bazılarıyla yapılan sözleşmeler uyarınca, mülkiyeti …………. Genel Müdürlüğü’ne ait olan stadyumlar bir yıldan fazla süreli olarak spor kulüplerine kiralanmıştır. Uzun süreli kiralama yapmayan spor kulüplerinin ise, lig maçlarına ilişkin olarak her yıl için …………. Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen stat kiralamalarına ilişkin ücret tarifesinde yer alan maç başına kira ücretini yatırmaları gerekmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, gençlik ve spor il ve ilçe müdürlüklerinin bütçe, muhasebe ile bilet ve hesap işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.”,
“Gelirlerin tahsilindeki sorumluluk” başlıklı 13 üncü maddesinde,
“Gelirlerin zamanında ve usulüne uygun olarak takip, tahakkuk ve tahsilinden illerde, il müdürü, ilgili şube müdürü, muhasebeci ve tesis amiri, ilçelerde ilçe müdürü, muhasebeci ve tesis amiri müştereken ve müteselsilen sorumludur.” denilmektedir.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Personel Görev, Yetki, Sorumluluk, Çalışma Usul ve Esasları Yönergesinin “Gençlik ve Spor İl Müdürü” başlıklı 7 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
7.10. Mevzuatı gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini ilgili şube müdürü ile birlikte yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun olarak yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmalinden doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 9 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
9.28. Mevzuat gereğince illerin her türlü gelirinin zamanında ve usulüne uygun bir şekilde takip ve tahsilini sağlamak,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında usulüne yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü” başlıklı 10 uncu maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
(…) 10.14. Genel Müdürlüğe ait taşınmazların ve kanunlarla belirlenen hakların, muafiyetlerin takibini yapmak,
10.22. Tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak,
10.23. Her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek,
10.32. İşletme Yönetmeliği gereğince işletme defterini tutmak, gelir ve gider kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulmasını sağlamak, idari ve mali işler şubesiyle işbirliği yapmak,
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında ve usulüne uygun yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
“Muhasebeci” başlıklı 17 nci maddesinde,
“Görev ve yetkileri,
…
17.4.Mevzuat uyarınca, müsabaka hâsılatının taksimi, il ve federasyon hisselerini ayırarak kayda geçirmek, göndermek ve diğer gelirlerin tahsilini sağlamak,
17.8.İl ve ilçe gelir ve alacaklarını ilgili mevzuat uyarınca takip ve tahsil etmek,
…
Sorumlulukları,
Görevlerini ve kendisine verilen diğer işleri zamanında yapmakla yükümlüdür. Görevlerin yapılmasında, işin gereklerine, çalışma esaslarına, verimlilik ölçülerine, kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve emirlere aykırı davranışlardan, kasıt, ihmal ve ilgisizlikten doğacak sonuçlardan sorumludur.”,
Denilmek suretiyle illerde görev yapan Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü ile Muhasebecinin görev ve sorumlulukları belirtilmiştir.
Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Gelirlerin tahakkuku, gelir ve alacakların takip ve tahsili” başlıklı 17 nci maddesinde,
İdare gelirlerinin tahakkuku, gelir ve alacakların takibi ve genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde bu gelir ve alacakların tahsil işlemlerinin, ilgili mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde, strateji geliştirme birimleri tarafından yürütüleceği,
İdarelerin işlemleri sonucunda, herhangi bir gelir tahakkuku veya gelir ve alacakların takip ve tahsilini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, gereğinin yapılması amacıyla ilgili birim tarafından strateji geliştirme birimlerine bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, İl Müdürlüklerinin tüzel kişiliği ve kendilerine özgü malvarlığı ve geliri bulunmadığından, İl Müdürlükleri ile ilgili personel (Gençlik ve Spor İl Müdürü, İdari ve Mali İşlerden Sorumlu Şube Müdürü, Tesis ve İşletmelerden Sorumlu Şube Müdürü, Muhasebeci ile Tesis Amiri) kendilerine Genel Müdürlük talimatıyla verilen görevlerin yerine getirilmesinden, hasılat, reklam, kira ve işletme ile ilgili Genel Müdürlüğe ait gelirlerin takip ve tahsil edilmesinden, tahsil edilen tutarların Genel Müdürlük hesabına yatırılmasından müteselsilen sorumludur.
Diğer taraftan, tesislerin kulüplere kiralama, intifa hakkı tesisi veya bedelsiz tahsis yoluyla devredilmesi sözleşmeleri kulüpler ile Genel Müdürlük arasında düzenlendiğinden, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi halinde fesih dahil diğer hükümleri uygulama görevi de Genel Müdürlüğe aittir. İl müdürlükleri sadece sözleşme şartlarının yerine getirilmesi hususlarını denetlemekle ve Sözleşme şartlarının kulüplerce yerine getirilmemesi halinde durumu Genel Müdürlüğe tutanakla ve belgesi ile haber vermekle yükümlüdür.
Nitekim savunmalarda, “Sözü edilen gelirlerin takip ve tahsil edilmesi hususunda, ............. İl Müdürlükleri muhtelif tarihlerde çıkartılan genelgeler ile düzenlenen toplantı ve seminerlerle uyarılmıştır.” denilerek, İl müdürlüklerinin Genel Müdürlük adına gelirleri takip ve tahsil etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
Sorumlulardan ………….’ın savunmasında, 2013 yılından itibaren daire başkanı olarak görev yaptığı, dolayısıyla sorgu konusu yılda Açık Spor Tesisleri Şube Müdürü olarak görevde bulunduğu, Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğünün yürütmesi gereken işlerden sorumlu olmayacağı belirtilmekte ise de, adı geçen kişi her ne kadar hesap yılı olan 2012’de şube müdürü olarak görev yapıyor olsa da, 2013 yılı itibari ile Tesisler Daire Başkanı olarak görev yapmaya başladığından, daire başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğünün işlemlerinden ve önceki yıllarda tahakkuk ve tahsili gereken gelirlerin takibinden sorumlu olacağı hususu açıktır.
Sorumlulardan …………. göndermiş olduğu savunmasında sorumluluğun tespitine ilişkin olarak, Spor Genel Müdürlüğü İşletme Yönetmeliği hükümleri uyarınca sorgu konusu alacakların takibinin İl Müdürlükleri sorumluluğunda olduğunu ifade etmiş ise de,
Gerek …………. Genel Müdürlüğünce oluşturulmuş Hizmet Envanterinde gerekse 2012 yılı …………. Genel Müdürlüğü Faaliyet Raporunda …………. Genel Müdürlüğü birimleri ile yapacağı görevler yer almakta olup, burada,
“Gençlik hizmetleri ve spor il müdürlükleri kullanımında bulunan gençlik, spor saha ve tesisleri ile gelir getirici diğer gayrimenkullerin işletilmesiyle ilgili iş ve işlemlerin mevcut mevzuat çerçevesinde yürütülmesini sağlamak” ve “Reklam, yayın, giriş ücret ve esasları ile sponsorluk konularında gerekli talimatların hazırlanmasını sağlamak, bu bağlamda reklam, yayın ve sponsorlukla ilgili iş ve işlemleri yürütmek” Spor Genel Müdürlüğü Spor Kuruluşları Dairesi Başkanlığı ile anılan daire başkanlığına bağlı İşletmeler Şube Müdürlüğünün görevleri ile yapacağı iş ve işlemler arasında sayıldığından ………….’in sorumluluğun tespitine ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.
Sorumlulardan ………….’nun savunmasında, 19.03.2013 tarihinden itibaren şube müdürü olarak görev yaptığı, dolayısıyla sorgu konusu yılda görevde bulunmadığından sorumlu olmayacağı belirtilmekte ise de, Tesisler Şube Müdürleri, tesislerle ilgili sicil dosyası ve işletme defterinin tutulmasını sağlamak, her türlü kira, tahsis, reklam, işletme ve benzeri gelirleri ile ilgili işlemleri yürütmek ve kontrol etmek ile görevli olduğundan, herhangi bir tesis ve işletme ile ilgili olarak kendilerinin şube müdürü olarak görev yapmaya başlamadan önceki dönemlerde doğmuş olan alacakların takibini, şube müdürü olarak görev yapmaya başladıkları andan itibaren takip etmek, bu alacaklarının tahsilinin sağlanması için gerekli çalışmaları yürütmekten sorumlu olacakları açıktır.
Açıklanan gerekçeler doğrultusunda, gelirin genel müdürlük geliri olduğu, genel müdür ile görevlendirdiği personelin de bu işlemleri yapmakla mükellef olması dolayısıyla, Genel Müdür, Spor Genel Müdürlüğü Tesisler Dairesi Başkanı (Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, Genel Müdürlüğün mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ve/veya üzerindeki yapı ve tesislerin 1 yıldan fazla süreli olarak tahsisi, kiralanması ve irtifak hakkı tesisi işlemleri ile bunlara ilişkin protokollerden kaynaklanan gelirlerinin takibi), Spor Kuruluşları Daire Başkanı (Genel Müdürlük mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerin bir yıldan daha az süreli kira, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi veya tahsis yöntemlerinden biriyle üçüncü şahıslara devri ile bunlara ilişkin protokollerden kaynaklanan gelirlerinin takibi), Gençlik Hiz. ve Spor İl Md., Tesisler/İşletmeler Şb. Md., İdari ve Mali İşler Şb. Md. ve Muhasebeci 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’nci maddesi, 5018 sayılı Kanunun 8, 9 ve 11’inci maddeleri ile Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gelirlerin tahakkuk ve tahsilinden sorumludurlar.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı başlıklı 71 inci maddesinde, “Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
…
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
Esas alınır.
…” denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesine göre çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17/d maddesinde de, kamu zararının, İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edileceği belirtilmektedir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar uyarınca, …………. Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı tarafından …………. Genel Müdürlüğü mülkiyet ve/veya kullanımında olup Spor Toto Süper Lig ile PTT Birinci Lig Kulüplerinin maçlarını oynadığı stadyumlardan tahsil edilmesi gereken toplam …………. TL kira alacağının,
…………. Kulüplerinden,
olmak üzere toplam …………. TL’sinin, hesap yılı olan 2012 senesi içinde tahsil edildiği anlaşıldığından, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle,
…………. Kulüplerinden,
olmak üzere toplam …………. TL’si, zamanaşımı süresi içinde tahsil edilmiş olduğundan, Sayıştay yargılaması açısından kamu zararı oluşmayan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
Yasal işlemlerin başlatılmış olduğu anlaşılmakla birlikte muhasebe kayıtlarında alacak tahakkukunun yapıldığına veya tahsilata ilişkin bir belge gönderilmeyen kalan …………. TL 2012 yılı kurum geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, bu nedenle belirtilen kamu görevlilerine sorumluluk atfetmek de mümkün olmadığından, Sayıştay yargılaması açısından henüz kamu zararı niteliğini kazanmamış olan …………. TL ile ilgili olarak da ilişilecek bir husus bulunmadığına,
.............,
(Üye ………….’... , “Söz konusu kamu zararının …………. TL’si tahsil edilmiş olduğundan bu miktar için ilişik kalmamıştır. Söz konusu tahsilatın ilamda gösterilmesi, henüz tahsil edilmediği anlaşılan kalan …………. TL’nin ise sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi uygun olur.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
Karar verildi.