Konu: Fazla Mesai
……………..bünyesinde görev yapan …………….. ilişkin fazla mesai ücreti ödemelerinde ilgili mevzuat hükümlerine aykırı uygulamalar sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,
666 sayılı KHK'nın 2 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 12 nci maddesinde,
"Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı dahil) toplamı net tutarının, ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında (yardımcı veya stajyerlikten uzman, müfettiş, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup idari görevlerde bulunanlardan anılan kadrolara yeniden atananlar dahil), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10 uncu ve geçici 15 inci madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunur. Uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemeler toplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek 10 uncu maddeye göre ödenmesi öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarına eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren bunların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre belirlenir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan unvanlı kadrolara atananların mali hakları ek 10 uncu maddeye göre ödenir."
hükmü yer almaktadır.
375 sayılı KHK'ya ekli II ve III sayılı cetvelde sayılan unvanlarda bulunanlar için 15.01.2012 tarihinden önce geçerli olan eski maaş sistemi ve bu tarihten sonra geçerli olan ve ücret ve tazminat unsurlarından oluşan yeni maaş sistemi olmak üzere ikili bir maaş sistemi ortaya çıkmıştır.
Yeni maaş sistemi, 375 sayılı KHK'nın ek 10 uncu maddesinde belirtildiği üzere ücret ve tazminat olmak üzere iki unsurdan oluşmaktadır. Ücret ve tazminat göstergeleri bulunulan kadrolara ve derecelere göre değişiklik göstermektedir.
15.01.2012 tarihinden önce 375 sayılı KHK'ya ekli II ve III sayılı cetvellerde sayılan unvanlarda bulunanlar açısından 375 sayılı KHK’nın Geçici 1 nci maddesi gereğince, kişilerin değişiklik nedeniyle hak kaybına uğramaması için 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre alması gereken maaş ile 666 sayılı KHK’ya göre hesaplanan maaş karşılaştırılarak yüksek olan tutar üzerinden ödeme yapılması gerekmektedir.
15.01.2012 tarihinden sonra ekli II ve III sayılı cetvellerde sayılan unvanlı kadrolara atananların mali haklarının (maaşlarının) ise yeni sistemden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan karşılaştırmalar sonucunda Ocak 2012 tarihi itibariyle 2 nci ve 3 üncü dereceden maaş alan Vergi Müfettişlerinin mali haklarının yeni sisteme, diğerlerinin ise eski sisteme tabi olması gerektiği ortaya çıkmıştır.
Buna göre ilgililere, uygulanmasına devam olunan mevzuat hükümlerine göre mali haklar kapsamında fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemeler toplamı net tutarının, herhangi bir nedenle ek 10 uncu maddeye göre ödenmesi öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarına eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren ki bu durum ilgililerin bulundukları derecelere göre tesbit edilmiştir, yeni sisteme göre mali haklarının ödenmesi gerekmektedir.
213 Sayılı VUK'un Ek 13 üncü maddesinin (b),(c), ve (d) bentleri uyarınca ödenen fazla çalışma ücretleri ise, 666 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek 12 nci maddede,
"...
2) 31.12.2011 tarihinden geçerli olmak üzere,
...
c) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Kanunun Ek 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile aynı fıkrada yer alan "Maliye Bakanı" ve "Yetkilidir" ibareleri,
...
yürürlükten kaldırılmıştır"
denilmek suretiyle, 31.12.2011 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmıştır.
Ancak yine 666 sayılı KHK'nın Geçici 15 inci maddesinde yer alan "Ek 12 nci maddenin ikinci fıkrasıyla 31/12/2011 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılan, ... 213 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri, ... ve 6085 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan hükümlerin uygulanmasına 31/12/2012 tarihine kadar devam olunur... Ek 10 uncu madde kapsamında ödeme yapılanlara bu ödemeler yapılmaz" hükmü ile bu maddenin uygulanması 31.12.2012 tarihine kadar ötelenmiş ve nihai olarak 31.12.2012 tarihinden itibaren VUK'un Ek 13 üncü maddesinin (b),(c), ve (d) bentleri uyarınca ödenen fazla mesai ücretleri kaldırılmıştır.
İlgili kanun hükmünün son cümlesinden anlaşılacağı üzere, Ek 10 uncu madde hükümlerine (yeni maaş sistemine) göre maaş alan personele fazla mesai ücreti ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Ancak yapılan incelemelerde, 4 üncü derecede bulunan vergi müfettişlerinden 3 üncü dereceye atanan ve Ek 10 uncu madde hükümlerine (yeni maaş sistemine) tabi olan personele yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı biçimde fazla çalışma ücreti ödenmeye devam edildiği görülmüştür.
A) Yapılan incelemede 3 üncü dereceye atanan ve Ek 10 uncu madde hükümlerine (yeni maaş sistemine) tabi olan ………………….. için hesap edilen toplam ………………TL kamu zararı iddiasına ilişkin olarak, sorumlularca gönderilen savunma eki belgelerden kamu zararının, 15.06.2012 tarihi itibariyle Ek 10 uncu madde hükümlerine tabi olarak yeni maaş sistemine göre hesap edilen tutar ile ödenmemesi gereken fazla mesai ücretlerinin mahsuplaşmasının yapılarak yeniden hesaplandığı ve ………………-TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla ……….’nin,
-……………-TL’si için yapılan savunmalar yeterli görüldüğünden ilişilecek husus kalmadığına,
-………-TL’sinin ise faizi ile birlikte ………….. TL olarak ………………….. yevmiye alındı belgesi tahsil edildiği görüldüğünden ilişilecek husus kalmadığına,
Oybirliği ile,
B) ………………….’ya 2012 takvim yılında ödenen fazla mesai ücretinde ise mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Yapılan incelemelerde, 2 nci ve 3 üncü dereceden maaş alan ve “Grup Başkanı” olarak görev yapan personelin mali hak kıyaslaması yapılırken, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Ek 13 üncü maddesine göre Grup Başkanları için öngörülen ek ödemenin de kıyaslamaya dahil edildiği ve bunun sonucu olarak söz konusu Grup Başkanlarına eski sisteme göre mali haklarının ve fazla mesai ücretinin ödendiği görülmüştür.
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin genel gerekçesinde,
"Yapılan düzenlemeler ile kamu görevlilerinin mali hakları açısından mevcut adaletsizliklerin giderilmesi amaçlanmakta, mevcut çalışanların mali haklarında herhangi bir azalma ve mevcut statülerinde herhangi bir değişiklik öngörülmemektedir.'''
Geçici 12 inci madde gerekçesinde ise " 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenmesi öngörülen ek 10 uncu madde kapsamına girenlerin mevcut mali hakları korunmaktadır." denilmektedir.
Dolayısıyla hem Kanun'un genel gerekçesinde hem de madde gerekçesinde de açıkça belirtildiği üzere, adaletsizliklerin giderilmesi amacıyla getirilen ve mevcut çalışanların mali haklarında herhangi bir azalma öngörmeyen söz konusu hükmün yeni bir adaletsizliğe ve mevcut haklarda mali hak kaybına neden olması beklenemez. Kanun ve tebliğ düzenlemeleri dikkate alındığında maaş karşılaştırmasının amacının kişileri mağdur etmek değil, daha yüksek maaş tutarının hesaplandığı sistemden ödeme yapmak olduğu ortaya çıkmaktadır.
646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı kurulmuştur. Söz konusu KHK'nın 20 nci maddesinde göre, "Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, doğrudan Bakana bağlı olarak Başkan, Başkan Yardımcıları, Grup Başkanları ve Vergi Müfettişleri (Vergi Başmüfettişi, Vergi Müfettişi ve Vergi Müfettiş Yardımcısı) 'nden oluşur."
Görüldüğü üzere 646 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Vergi Müfettişliği” dışında “Grup Başkanlığı” unvanı getirilmiş ve bu göreve atanmanın belli şartları oluşturulmuş, farklı sorumluluklar yüklenmiş, bunun sonucu olarak Vergi Müfettişliği”nden farklı bir “Ek Ödeme” getirilmiştir.
Kişilerin yasal değişiklik nedeniyle hak kaybına uğramaması için 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre alması gereken maaş ile 666 sayılı KHK’ya göre hesaplanan maaş karşılaştırılarak yüksek olan tutar üzerinden ödeme yapılması gerekmekte ve bu bağlamda “Vergi Müfettişliği” görevinde bulunanlara getirilen ek ödemenin mali hakların hesaplanmasında dikkate alınması gerektiği gibi, belli idari sorumlulukları da taşıyan “Grup Başkanlığı” görevinde bulunanlara getirilen ilave ek ödemenin de bu karşılaştırmada dikkate alınması 666 sayılı KHK ile getirilen düzenlemenin amacına uygun olacaktır.
Bu gerekçelerle, 2 nci ve 3 üncü dereceden maaş alan ve “Grup Başkanı” olarak görev yapan personelin, 666 sayılı KHK'nın 2 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 12 nci maddesi hükmü uyarınca, mali hak kıyaslaması yapılırken 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun Ek 13 üncü maddesine göre Grup Başkanları için öngörülen ek ödemenin de hesaba dahil edilmesi ve bunun sonucu olarak söz konusu Grup Başkanlarına eski sisteme göre mali haklarının ve fazla mesai ücretinin ödenmesinin mevzuata aykırı olmadığına ve buna bağlı olarak da mevzuata uygun olduğu anlaşılan ……………..TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
(…………….’in,
646 sayılı KHK’nın birinci maddesi ile 178 sayılı KHK ya eklenen Ek 29 uncu maddenin üçüncü fıkrasında :
“Grup Başkanları, görevlendirme tarihi itibarıyla Vergi Müfettişi kadrosunda bulunan, kamudaki hizmet süresi toplamı on yılı aşan ve bu sürenin en az sekiz yılında Vergi Müfettişi olarak görev yapmış olanlar arasından görevlendirilir.” denilmiştir.
Görüleceği üzere 178 sayılı KHK Ek Madde 29’da “Grup Başkanlığı”nın görevlendirme olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla bu unvanın bir görev unvanı olduğu açıktır.
Ayrıca 11/07/2011 tarih ve 27990 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 646 sayılı KHK’nın eki 1 sayılı liste ile VDK için ihdas edilen kadrolarda da grup başkanlığı kadrosu bulunmamaktadır.
666 sayılı KHK'nın 2 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 12 nci maddede aynen,
“… fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı dahil) toplamı net tutarının, ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, …” denilmek suretiyle bu kıyaslamanın sadece kadroya bağlı mali haklar üzerinden yapılması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Yapılan karşılaştırmalar sonucunda ise Ocak 2012 tarihi itibariyle 2 nci ve 3 üncü dereceden maaş alan Vergi Müfettişlerinin mali haklarının yeni sisteme, diğerlerinin ise eski sisteme tabi olması gerektiği ortaya çıkmıştır.
Grup Başkanlığı bir görev unvanı olup kadro unvanı değildir. Dolayısıyla Grup Başkanlığı görevi için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Ek 13’üncü maddesinde yapılan değişiklik uyarınca Grup Başkanlarına yapılan ek ödemenin mali hak kıyaslamasına dahil edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan bu kişilerin maaşlarının yeni sisteme göre ödenip ilave olarak 213/Ek 13 üncü maddesinde Grup Başkanları için öngörülmüş ek ödemeden yararlandırılmaları da mümkün değildir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunun Ek 13 üncü maddesi bu kişiler açısından artık mülgadır. Dolayısı ile 2. dereceden maaş ödenen ilgilinin grup başkanları için öngörülen ek ödemeden ve fazla mesai ücretinden yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, 2 inci derecede bulunan ilgiliye, 666 sayılı KHK’nın öngördüğü sistemde mali hak ödemesi yapılması gerekirken yürürlükte olan eski sisteme göre mali haklarının ödenmesi nedeniyle, fazla mesai ücreti olarak hesabı ve ayrıntısı yer alan ………….-TL kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşlerine karşılık),
oyçokluğu ile karar verildi.