MEVDUAT-GELİR KAYBI
Kurum mevduatının bulunduğu bankalardan tahsis edilen araçlara ilişkin istenilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, Kuruma, …………. Bankasının 3, …………. Bankasının ise 1 adet binek araç tahsis ettiği ve bu araçlara ilişkin tüm giderleri karşıladıkları, bankaların kurumların bulundurdukları mevduat nedeniyle ilgili kuruma herhangi bir menfaat temin etmesi ya da herhangi bir giderini karşılamasının mümkün olmadığı, bunun yerine mevduata faiz vermesi ya da vermiş olduğu mevduat faiz oranını artırması gerektiği şeklindeki iddiaya ilişkin yapılan incelemede,
Banka hesaplarının işleyiş yöntemi …………. Bankası ile yapılan 02.07.2008, 05.04.2010 ve 27.04.2012 tarihli protokoller ile …………. Bankası ile yapılan 04.11.2005, 21.10.2011 tarihli protokollerle belirlenmiştir.
Mezkur protokollerde kurumca yapılacak olan havale, EFT, ödeme ve çekle ilgili bankacılık işlemleri ile ilgili düzenlemelere yer verildiği gibi,
…………. Bankası ile yapılan protokollerin 7. maddesinde,
“Banka tarafından kuruluşa çalışmalarının verimliliği ölçüsünde bazı ihtiyaçlarının giderilmesi için çeşitli harcamalarda bulunabilecektir.”
…………. Bankası ile yapılan protokollerin 4-c fıkrasında,
“Kurumun iş bu protokol kapsamında Banka aracılığı ile yapacağı operasyonel iş ve işlemelerin sağlıklı ve etkin şekilde sürdürülebilmesini teminen çeşitli ihtiyaçlar için talep edebileceği ayni ve nakdi harcamalar fatura karşılığı olması kaydıyla banka tarafından karşılanabilecektir”
gibi bankaların kurum için çeşitli harcamalar yapabileceklerine dair hükümlere de yer verilmiştir.
Konuyla ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde ise,
5441 sayılı Bankacılık Kanunu 144. maddesinde,
“Bakanlar Kurulu, bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azami faiz oranlarını, katılma hesaplarında kar ve zarara katılma oranlarını, özel cari hesaplar dahil bu maddede belirtilen işlemlerde sağlanacak diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir. Bakanlar Kurulu, bu yetkilerini Merkez Bankasına devredebilir”,
22 Kasım 2006 tarih ve 26354 sayılı RG’de yayınlanan 2006/11188 sayılı Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları İle Özel Cari Hesaplar Dahil Bu İşlemlerden Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkındaki BKK’nın “Diğer Menfaatler” başlıklı 4. maddesinde,
“Mevduata faiz dışında katılma hesaplarına ise kar payı dışında menfaat temin edilmez.
…………”
Denilmektedir.
Daha sonra 2006/11188 sayılı BKK’nın “Diğer Menfaatler” başlıklı 4. maddesinde, 30.04.2007 tarih ve 2007/12069 sayılı BKK ile (12 Mayıs 2007 tarih ve 26520 Sayılı Resmî Gazete) değişiklik yapılmış ve aşağıdaki hüküm getirilmiştir,
“16/10/2006 tarihli ve 2006/11188 sayılı Kararnamenin eki "Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları ile Özel Cari Hesaplar Dahil Bu İşlemlerde Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında Karar"ın 4 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Mevduata faiz dışında, katılma hesaplarına ise kâr payı dışında menfaat temin edilemez. Mevduat ve katılım fonu sahipleri lehine verilecek özel sigorta teminatı ve operasyonel işlemlerin tamamlanması için gereken tutarın ödemeden önce belirli bir hesaba yatırılması haricinde belirli bir mevduat veya katılım fonu bakiyesinin bankada tutulması zorunluluğunun bulunmaması kaydıyla maaş ödeme ve/veya belirli hizmetlerin sunulması kapsamında yapılan protokoller uyarınca anlaşma yapılan kurumlara ve/veya kurum çalışanlarına sağlanacak ayni veya nakdi menfaatler bu düzenlemenin dışındadır."
07.05.2012 tarih ve 28285 sayılı RG’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinin Diğer Menfaatler Başlıklı 7. maddesinde,
“(1) Kurumlar mali kaynaklarının değerlendirilmesinde faiz veya kar payı dışında ayni ya da nakdi herhangi bir menfaat temin edemez.
(2) Kurumların aylık ve ücret ödemeleri ile faaliyetleri kapsamında bankalara yaptırdıkları tahsilat ve ödeme işlemlerine ilişkin olarak sağladıkları havale, elektronik fon transferi (EFT), para transferi ve benzeri bankacılık hizmetleri için ortaya çıkan ücret ve hizmet bedellerinin banka tarafından üstlenilmesine ilişkin olarak yapılan protokoller bu kapsamda değerlendirilmez.
(3) Bu tebliğin yürürlük tarihinden önce yapılmış olan protokoller sürelerinin bitimine kadar uygulanmaya devam olunur.”
Denilmek suretiyle bu tebliğin yürürlük tarihi olan 07.05.2012 tarihinden önce yapılmış olan protokollerin sürelerinin bitimine kadar uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı tebliğin 13 üncü maddesinde,
“Bu tebliği yayımı tarihinde yürürlüğe girer.”
Hükmü yer almaktadır.
Benzer hükümler 11.09.2013 tarih ve 28762 sayılı RG’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinin “Diğer Menfaatler Başlıklı” 7. maddesinde de bulunmaktadır.
Banka hesaplarının işleyiş yönteminin …………. Bankası ile yapılan 02.07.2008, 05.04.2010 ve 27.04.2012 tarihli protokoller ile …………. Bankası ile yapılan 04.11.2005, 21.10.2011 tarihli protokollerle belirlendiği Yargılamaya Esas Raporda ifade edilmektedir.
Bu durumda …………. Bankası ile yapılan son protokol 27.04.2012 tarihli, …………. Bankası ile yapılan son protokol ise 21.10.2011 tarihli olup, 07.05.2012 tarih ve 28285 sayılı RG’de yayınlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinin yürürlük tarihi olan 07.05.2012 tarihinden öncesine ait olduğundan söz konusu protokoller sürelerinin bitimine kadar uygulanabilecektir.
Diğer taraftan, 07.05.2012 tarih ve 28285 sayılı RG’de ve 11.09.2013 tarih ve 28762 sayılı RG’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğlerinin yürürlüğe girdikleri tarihten sonra yapılan protokollerin ise bu tebliğ hükümlerine aykırı hükümler içermemesi gerekmektedir.
11.09.2013 tarih ve 28762 sayılı RG’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinin, “Diğer hususlar” başlıklı 12 inci maddesinde,
“ ……….
(2) Kurumlar bankalarla yapacakları protokollerde bu Tebliğ hükümlerine uygun düzenlemeler yapmakla yükümlüdür.”,
Söz konusu tebliğlerin “Sorumluluk” başlıklı 9 uncu maddesine göre,
“Bu tebliğ kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkilileri ve muhasebe yetkilileri, bu Tebliğ hükümlerini yerine getirmekte yükümlü olup tebliğ hükümlerine aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen müteselsilen sorumludurlar.”
Denilmektedir.
Bu itibarla Yargılamaya Esas Raporda konu edilen Kurum ile adı geçen Bankalar arasındaki protokollerin 07.05.2012 tarih ve 28285 sayılı RG’de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin 7 inci maddesi hükmü gereği sürelerinin bitimine kadar uygulanmaya devam olunacağından, kamu zararı oluşmayan …………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, (Üye ………….’ın, konunun adı geçen protokollerin tarafı olan Bankalar yönünden de incelenmesi, yapılan protokollerin yasal dayanakları ve uygulamaları yönünden kamunun menfaatine aykırı hususların bulunup bulunmadığının denetlenmesi için adı geçen Bankaları inceleyen Denetim Grubuna muhtıra verilmesi gerekir, şeklindeki ayrışık görüşüne karşılık) oyçokluğu ile karar verildi.