HAKEDİŞ
... Üniversitesinde, ... A.Ş. yükleniminde bulunan ... TL sözleşme bedelli “... Çevre Düzenlemesi” yapım işi mahallinde ... tarihinde gerçekleştirilen fiili ve fiziki denetim sonucunda, teknik şartname ve projede öngörülen “özel inş-1 korkuluk yapılması” imalatı yerine “lama ve profil demirlerden korkuluk yapılması” nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 25’inci maddesi ve “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 28’inci maddesi, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşlerin denetimi” ve “Yapı denetim görevlisinin yetkileri” başlıklı 14 ve 15 inci maddeleri ile sözleşme hükümleri uyarınca; kontrol teşkilatı, yüklenici ve alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin sözleşme ve eklerinde (proje, teknik şartname, mahal listesi, birim fiyat tarifleri vs.) belirlenmiş kural ve niteliklere uygun biçimde imal ve inşasından sorumludur.
Bununla birlikte, sözleşme ve eklerinde belirlenmemiş bile olsa genel olarak yapı tekniği ve mühendislik kuralları ile kamu makamlarınca belirlenen ve yayımlanan uyulması zorunlu standartlara ve yapı mevzuatına uygunluktan yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı ayrıca sorumludur. “... Çevre Düzenlemesi” yapım işi ile ilgili olarak denetçi gözetiminde yerinde yapılan fiili ve fiziki denetimler sonucunda kontrol teşkilatı tarafından imzalanıp tutanağa bağlanan “özel inş-1 korkuluk yapılması” imalatının sözleşme ve eklerine (proje, teknik şartname, mahal listesi, birim fiyat tarifleri vs.) uygun bir şekilde yapılmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde iş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılmasının kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak hususlar arasında sayıldığı ifade edilmiştir.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile yapım denetim görevlisinin (İnşaat Mühendisi) sorumluluğu bulunmaktadır.
Sorumlularca yapılan savunmalarda, projede yapımı öngörülen “özel inş-1 korkuluk yapılması” imalat kaleminin üst yönetimin kararı ile, önceki korkuluk uygulamalarıyla uyum sağlamak ve tüm çevre duvarlarında dışarıdan görünümün aynı olmasını temin etmek amacıyla değiştirildiği,
Yapılan bu değişiklik sonrasında öncelikle iki korkuluk arasındaki demir metraj farkının, kg biriminden “15.550.1202 Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” pozundan, kullanılan boya ve antipas miktarının ise m2 cinsinden hesaplanarak “15.540.1112 demir yüzeylere iki kat antipas, iki kat sentetik boya yapılması” pozundan hesaplandığı, bu hesaba göre ... TL’nin kesin hakedişten kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiği, ancak sorgu üzerine yapılan hesaplamanın hatalı olduğunun fark edildiği ve savunma ekinde ayrıntıları verilen “15.550.1202/A1 Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” analizinin yüklenici tarafından yerinde yapılan imalata uygulanarak yapılan imalat tutarının hesaplandığı, “15.550.1202/A1 Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” analizi de ihale dokümanına göre yapılması gereken imalata uygulanarak yapılması gereken imalat tutarının bulunduğu, bu hesaba göre kamu zararının ... TL olarak hesaplandığı ve söz konusu tutarın tahsil edildiği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, projede yapılması öngörülen ve yaklaşık maliyette birim fiyatı m2 üzerinden hesaplanan “özel inş-1 korkuluk yapılması” imalat kalemi yerine “15.550.1202/A1 Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” imalat kalemi, yapılması gereken imalat olarak ortaya konmuştur ve söz konusu analiz ihale dokümanında belirtilen 1002 metrelik imalata uygulandığında yapılması gereken imalat tutarı KDV dahil (%40 KDV tevkifatı da uygulanmak suretiyle) ... TL olarak hesaplanmıştır.
“15.550.1202/A Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması ” analizi ise yüklenici tarafından yerinde yapılan 1020 metrelik imalata uygulanmıştır. Bu hesaplamaya göre yüklenici tarafından yerinde uygulanan imalatın toplam bedeli KDV dahil (%40 KDV tevkifatı da uygulanmak suretiyle) ... TL olarak tespit edilmiştir.
Buna göre, yapılması gereken imalat tutarı ile yapılan imalat tutarı arasındaki fark ... TL olarak hesaplanmış ve bu tutar … tarih ve … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle tahsil edilmiştir.
Bu itibarla, ... A.Ş. yükleniminde bulunan ... TL sözleşme bedelli “... Çevre Düzenlemesi” yapım işi mahallinde ... tarihinde gerçekleştirilen fiili ve fiziki denetim sonucunda, Teknik Şartname ve projede öngörülen “özel inş-1 korkuluk yapılması” imalatı yerine “lama ve profil demirlerden korkuluk yapılması” nedeniyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği ileri sürülmekte ise de; kamu zararı tutarı olan ... TL’nin yüklenici firma tarafından … tarihinde üniversitenin ilgili hesabına yatırılarak ödendiği ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından da yatırılan bu tutarın … tarih … yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile gelir kaydı yapıldığı anlaşıldığından, tahsil edilen ... TL için ilişilecek bir husus kalmadığına ve tahsilatın ilama dercine, geriye kalan ve mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ... TL için ise savunmalar yerinde görüldüğünden ilişilecek bir husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy