Anıt ve heykel yapımının doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilmesi
Anıt ve heykel yapımının, "sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması" gerekçesiyle, doğrudan temin usulü kapsamında gerçekleştirilmesi suretiyle hukuka aykırı işlem yapılmasıyla ilgili olarak,
22.01.2002 tarih ve 24648 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinde,
"(...)
Doğrudan temin: Bu Kanunda belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usulü,
(...)"
ifadesi,
"Doğrudan Temin" başlıklı 22 nci maddesinde,
"Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
(...)
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
(...)
Bu maddeye göre yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve 10 uncu maddede sayılan yeterlik kurallarını arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir. "
hükmü yer almaktadır.
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun “Tanımlar” başlıklı 1/B maddesinde,
“a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,
… ifade eder” denilmekte olup,
“Güzel Sanat Eserleri” başlıklı 4 üncü maddesinde,
“Güzel sanat eserleri, estetik değere sahip olan,
1. Yağlı ve suluboya tablolar, her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafi,
2. Heykeller, kabartmalar ve oymalar,
3. Mimarlık eserleri,
4. El işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları,
5. Fotoğrafik eserler ve slaytlar,
6. Grafik eserler,
7. Karikatür eserleri,
8. Her türlü tiplemelerdir.
Krokiler, resimler, maketler, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılması, düşünce ve sanat eserleri olmak sıfatlarını etkilemez” hükmü bulunmaktadır.
Yapılan incelemede, ..........temalı heykelin 4734 sayılı Kanun'un 22/b maddesi kapsamında yaptırıldığı görülmüştür.
Sorumlular savunmada, sorguya konu edilen anıt ve heykele ait tasarımların işin yaptırıldığı şirkete ait olduğunu, bu nedenle de hak sahibi şirketin ürettiği eserlerin 4734 sayılı Kanun'un 22/b maddesi kapsamında satın alındığını, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre alımın doğrudan temin usulüyle yapılmasının gerekli olduğunu ifede etmişlerdir.
Bu itibarla, Anıt ve heykel yapımının, "sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması" gerekçesiyle, doğrudan temin usulü kapsamında gerçekleştirilmesi 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre yapılan tasarımlarında başkaları tarafından yapılması eser sahibinin haklarıyla da bağdaşmayacağı için, "sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hak” olarak değerlendirilmesi icap ettiğinden yapılan hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna .......oybirliğiyle karar verildi.