Belediye mülkiyetindeki taşınmazın bedelsiz olarak İl Özel İdaresine devri
............... Belediyesi tarafından, Belediyenin mülkiyetinde bulunan ............ adresindeki taşınmazın.........Müdürlüğü tarafından öğretmenevi olarak kullanılmasının sağlanması amacıyla, bedelsiz olarak, İl Özel İdaresi’ne tahsis edilmesi sonucunda .....................TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75 inci maddesinde, "Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
...
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.
...” denilmektedir.
Denetçi iddiasında, yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne göre, belediyeler, tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına, bağlı kuruluşlara ve belediye şirketlerine devir veya tahsis edilen taşınmazların, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamayacağı belirtilmiş ve .............. Belediyesi tarafından, mevzuat hükmüne aykırı olduğu halde, söz konusu taşınmazın İl ..........Müdürlüğünce sosyal tesis olarak (öğretmenevi) kullanılmak üzere, bir devir protokolü çerçevesinde, bedelsiz olarak .................... İl Özel İdaresine tahsis edilmesi sonucunda, .................. Belediyesi tarafından mahrum kalınan muhtemel kira gelirleri olarak, .........................TL tutarında kamu zararına neden olunduğu ifade edilmiştir. Diğer taraftan, yine Denetçi görüşünde, söz konusu taşınmazın, öğretmenevi tarafından restaurant olarak işletildiğinin tespit edildiği de belirtilmiştir.
Söz konusu bedelsiz tahsis sonrasında neden olunduğu iddia olunan ......................TL tutarındaki kamu zararı ise, Denetçi tarafından, İl Özel İdaresine bedelsiz olarak tahsis edilmiş olan taşınmazların emsal rayiç kira bedellerinin,...........Ticaret Odasından ve ...................Ticaret Odası ve Emlakçılar Meslek Esnaf Odasından, yazılı olarak istenmesi ve bu yerlerin bildirdiği rayiç kira bedellerinin ortalaması alınmak suretiyle belirlenmiştir. (.................. Ticaret Odasının belirlediği kira bedeli: ................. TL, ................. Esnaf Meslek Odası Başkanlığı’nın belirlediği kira bedeli : ....................... TL, 2013 yılı toplam kira bedeli : ......................................TL)
Ancak, Denetçi tarafından yapılan bu tespitlere katılmak mümkün görünmemektedir. Yapılan tahsis mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilmiş olan tahsistir ve dolayısıyla da herhangi bir kamu zararına neden olunmamıştır. Şöyle ki, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, 75/d maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazların, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamayacağı belirtilmiş olmakla birlikte, söz konusu taşınmazın öğretmenevi olarak kullanılmasının, sosyal tesis olarak kullanıldığı şeklinde değerlendirilmesi, hatalı bir değerlendirmedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, sorumlular tarafından yapılan savunmalardan ve savunma eki olarak gösterilen belgelerden de anlaşılacağı üzere, İmar planında çok amaçlı park ve meydan alanında kalan ve mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı bulunan Öğretmen Evi binasının boşaltılıp yıkılmasına karşılık ................... Belediye Meclisinin .....tarih ve ......sayılı kararı ile mülkiyeti .................... Belediyesi Tüzel Kişiliğine ait .................. adresinde bulunan binanın İl .........Müdürlüğünce Eğitim, Kültür ve Sosyal Hizmetlerinde kullanılmak üzere .................İl Özel İdaresine tahsisi, ......... tarihli ...................Belediye Başkanı ..................... ile ....................Valisi .................arasında imzalanan tahsis protokolünün gereği olarak gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla söz konusu tahsis, ilgili protokolden de anlaşılacağı üzere, tahsis edilen gayrimenkulün aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmasına yönelik olarak üzere yapılmıştır.
Diğer taraftan, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulmuş olan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Evleri, Öğretmen Evi ve Akşam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin (c) bendinde, Kurum tanımlaması yapılmış ve “Kurum” ibaresinden, “öğretmen evleri/öğretmen evi ve akşam sanat okulları, öğretmen lokalleri ve sosyal tesislerinin” anlaşılması gerektiği ifade edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinde de “Kurum”un amacı ve görevleri açıklanmıştır. Bahsedilen 5 inci madde aynen,
“ A) Kurumun amacı: Öğretmenlerin, Bakanlık merkez ve taşra teşkilâtı personelinin,
a) Meslekî ve kültürel gelişmelerine,
b) Hizmet içinde ortaya çıkacak eğitim ihtiyaçlarının giderilmesine,
c) Davranış ve işbirliği içerisinde olmalarına,
d) Birbirleri ile tanışmalarına, kaynaşmalarına ve dayanışmalarına,
e) Sosyal ve moral ihtiyaçlarının karşılanmasına,
f) Aileleri ve çevreleri ile sürekli ve olumlu ilişkiler içinde bulunmalarına,
g) Öğretmenler günü kutlamalarına,
h) Ölüm ve hastalık hallerinde dayanışma içinde olunmasına,
katkı sağlamaktır.
B) Kurum, amaçlarının yanı sıra aşağıdaki görevleri de yerine getirir.
a) Hizmet içi eğitim faaliyetlerine eğitim merkezi veya yardımcı birim olarak gerekli desteği sağlamak,
b) Hizmet içi eğitim faaliyetlerine katılanların kültürel ve çevre gezilerine, faaliyetlerin açılış ve kapanış törenlerine, benzeri organizasyonların yürütülmesine yardımcı olmak,
c) Öğretmenlere yönelik olarak, öğretim yöntem ve teknikleri ile diğer meslekî konularda kurslar, paneller, çalışma toplantıları düzenlemek,
d) İşletmelerde meslek eğitimi uygulaması kapsamında meslekî ve tekniköğretim okul ve kurumları öğrencilerinin beceri eğitimi yapmalarına katkı sağlamak.
C) Kurum, yukarıda belirtilen amaç ve görevlerini, kendi bütçe imkanları ve/veya aktarılan kaynaklar ölçüsünde yerine getirir.” denilmiştir. Yönetmeliğin belirtilen hükümlerinden de anlaşılacağı üzere öğretmenevleri, sadece sosyal tesis statüsünde olan yerler olmayıp aynı zamanda sosyal, kültürel ve bir takım eğitim faaliyetlerin yürütüldüğü yerlerdir.
Dolayısıyla, söz konusu taşınmazın tahsisi mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilmiş olup aynı zamanda da, tahsis işlemini takiben aslî görev ve hizmetlerinin dışında kullanılması gibi bir durum da söz konusu değildir.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan tahsis işlemi ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Üye .................... ve Üye ................ ’un, “İl ........ Müdürlüğüne öğretmenevi olarak kullanılmak üzere tahsis edilmiş olan taşınmazın restaurant olarak işletilmesinin 5393 sayılı Kanunun 75 inci maddesi 1 inci fıkrası d bendine aykırı olduğu açık bir husustur. Bu itibarla, Denetçinin kamu zararı tespiti yerindedir. Oluşan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi şeklinde karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı, çoğunlukla karar verildi.