Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigorta primine esas işveren hissesi
........... Belediyesi tarafından ............ Şti’ne ihale edilmek suretiyle yaptırılan ...............TL + KDV ihale bedelli “........... İlçesi Dahilindeki .................İşi” nde,
A-) Söz konusu .........İşinde meydana gelen ................TL tutarındaki iş artışından 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca yapılması gereken binde 9,48 oranındaki damga vergisi kesintisinin yapılmaması sonucunda ..............TL tutarında kamu zararına neden olunduğu,
B-) İhale tarihinde % 2,5 olan Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının % 2 olarak değiştirilmiş olmasına rağmen asgari ücret fiyat farkı hesabının, değişiklik tarihi itibariyle eski oran olan %2,5 üzerinden hesaplanarak hakediş ödemesinde bulunulması sonucu .............TL tutarında kamu zararına neden olunduğu,
C-) İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmasına bağlı olarak prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı hazine tarafından karşılandığı halde, Yükleniciye tam olarak ödenen sigorta primlerinden, hazinece tarafından karşılanan bu tutarların düşülmemesi sonucunda .............TL tutarında kamu zararına neden olunduğu,
D-) İhale tarihinde % 2,5 olan Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim oranının % 2 olarak değiştirilmiş olmasına bağlı olarak, Yüklenici firma tarafından .....Kurumu'na Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim oranının %2 olarak hesaplamalara dahil edilmesi suretiyle prim ödemesinde bulunulduğu halde,........Belediyesi tarafından Yüklenici firmaya % 2,5 oranı üzerinden prim ödemesi yapılması sonucunda ................TL tutarında kamu zararına neden olunduğu,
Konularıyla ilgili olarak,
A-) 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun’un,
1 inci maddesi,
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.”,
3 üncü maddesi,
“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.
Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.”,
8 inci maddesinde ise,
“Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.” ,
14 üncü maddesi ise,
“Kağıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır.
Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır,”,
Hükümlerini ihtiva etmektedir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun “I. Akitlerle ilgili kâğıtlar” bölümünün “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar” kısmımın “1 inci sırasında,
“Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler (2013 yılı için binde 9,48)”düzenlemesi bulunmaktadır.
Buna göre, Yüklenicilere ihale edilmek suretiyle yaptırılan işlerde meydana gelen iş artışlarından 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun (I/A-1) sırasına göre binde 9,48 oranında Damga Vergisi alınması gerekmektedir. Uygulamada ise, ............... Belediyesi tarafından ..........Şti’ne ihale edilmek suretiyle yaptırılan .................TL+KDV ihale bedelli “............ İlçesi Dahilindeki ................İşi” nde, gerçekleştirilen .................TL tutarındaki keşif artışlarından binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisinin yapılmaması suretiyle.............TL tutarında (................TL) kamu zararına yol açılmıştır.
B) Hizmet Alımı Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde “İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla,
a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda, asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” denilmektedir.
İhale tarihi itibariyle % 2,5 olarak belirlenmiş olan Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının 01.09.2013 tarihinden itibaren 5510 sayılı kanunun 51 inci maddesi uyarınca tüm işyerlerinde % 2’lik sabit bir oran olarak uygulanmaya başlanılması üzerine, bu tarihten itibaren, yüklenici firmaya ödenecek olan hakkedişlerdeki asgari ücret fiyat farkı hesabında, Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının % 2 olarak uygulanması gerekmektedir.
Uygulamada ise, Yüklenici firmaya ödenen hakedişlerde yapılan asgari ücert fiyat farkı hesabında, Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının % 2 yerine %2,5 olarak hesaplamalara dahil edilmesi sonucunda ................TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır.
C) İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmıştır. Engelli personel çalıştırılmasından kaynaklanan prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı hazineden karşılanması durumunun dikkate alınmadığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesinin altıncı fıkrasında, "Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır." hükmü bulunmaktadır.
Öncelikle belirtmek gerekirki, personel sayısına yer verilen hizmet alım ihalelerinde eğer çalışan kişi sayısı elli veya üzerinde ise yüzde üç özürlü çalıştırılması zorunludur. Bu kurala uymayan kişiler hakkında idari para cezası müeyyidesi uygulanacaktır. Bu cezayla ilgili işlemler .......Kurumu tarafından yapılmaktadır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesinin altıncı fıkrasına göre, engelli çalıştırılması durumunda işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanmaktadır. Hakediş hesaplamalarında bu durumun dikkate alınmasını gerekmektedir.
Söz konusu İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmasına bağlı olarak prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı hazine tarafından karşılandığı halde, uygulamanın, Yükleniciye tam olarak ödenen sigorta primlerinden, ihale kapsamında çalıştırılan engelli işçilere ait olan ve hazine tarafından karşılanan tutarların düşülmemesi şeklinde yapılması sonucunda ..............TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır.
D) Söz konusu “........... İlçesi Dahilindeki ..............İşi”nde İhale tarihi itibariyle % 2,5 olan Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı, 01.09.2013 tarihinden itibaren, 5510 sayılı kanunun 51 inci maddesi uyarınca tüm işyerlerinde % 2’lik sabit bir oran olarak uygulanmaya başlanılmıştır. İhale tarihinde % 2,5 olan Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim oranının % 2 olarak değiştirilmiş olduğu için, Yüklenici firma tarafından, değişiklik tarihi olan 01.09.2013 tarihi itibariyle, .......Kurumu'na Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim oranının %2 olarak hesaplamalara dahil edilmesi suretiyle prim ödemesinde bulunulmuştur. Oysa, ihale tarihinde bu oranın %2,5 olması sebebiyle .............Belediyesi tarafından Yüklenici firmaya % 2,5 oranı esas alınarak hesaplanmış bir şekilde prim ödemesi yapılmıştır. Bu uygulama ile, Yüklenicinin haksız kazanç elde ettiği aşikardır. Belediye açısından ise bu kamu zararı niteliğindedir. Dolayısıyla, aradaki farkın Yükleniciye yapılan hakedişlerden kesilmesi gerekmektedir. Uygulamada ise, söz konusu kesintilerin yapılmaması sonucunda ................ TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır.
Dolayısıyla, söz konusu ihalede, yapılan bu hatalı uygulamalar sonucunda, ................TL tutarında (A+B+C+D)=(................TL) kamu zararına neden olunmuştur. Ancak, sorumlular tarafından gönderilen ortak nitelikteki savunmada, ..............TL tutarındaki kamu zararının tahsil edildiği bildirilmiştir.
Bu itibarla, ..................TL tutarındaki kamu zararı .....tarih ve ... ve .....nolu muhasebe işlem fişleri ile Ahiz ............. Şti.’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oybirliğiyle karar verildi.