Pazarlık usulü ile araç kiralama
.......... Belediyesi tarafından 4734 sayılı Kanunun 21/c maddesine göre “Pazarlık usulü” ile gerçekleştirlen “..........aracı kiralama işi” nde, 4734 sayılı Kanunda temel ihale usulleri olarak sayılan usullere göre ihale yapılabilmesi için yeterli süre bulunduğu ve ihale konusu işin Kanunun 21/c fıkrası hükümlerine göre yaptırılabilmesi için ise aranan şartlar oluşmadığı halde, söz konusu Kiralama İşi’nin 4734 sayılı Kanunun 21/c maddesine göre “Pazarlık usulü” ile gerçekleştirilmesi sonucunda, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden olan rekabet ve saydamlığın sağlanması, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması prensiplerinin ihlal edilmesi suretiyle Kamu İhale Kanununa muhalefet edildiği ve dolaysıyla kamu zararına sebebiyet verebilecek bir ortama yol açıldığı konusuyla ilgili olarak,
Söz konusu işin ihale dosyası incelendiğinde ......Müdürlüğü’nün ...... tarih ve ......sayılı yazısı ile Başkanlık Makamından, halihazırda başkanlık makamı hizmetinde kullanılan .........kiralama ihalesinin 31.12.2013 tarihi itibariyle sona ereceği, bu itibarla 01.01.2013 tarihinden geçerli olmak üzere ve ......ay süreyle....... binek aracın kiralama işinin 4734 sayılı Kanunun 21/c maddesi hükmü uyarınca hizmet alımı yoluyla karşılanabilmesi için onay talep edildiği görülmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Pazarlık usulü başlıklı 21 inci maddesinin c) bendi aşağıya aynen alınmıştır:
“Madde 21- Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:
…
c) Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.
…”
İlgili fıkra hükmünden anlaşılacağı üzere, üzere pazarlık usulünün uygulanabilmesi için,
-Savunma ve güvenlikle ilgili özel bir durumun ortaya çıkması,
-Bu hal nedeniyle ihalenin ivedilikle yapılmasının zorunluluk arz etmesi
koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Savunma ve güvenlikle ilgili beklenen, planlı, mutat olayların bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Maddede geçen “özel durumların ortaya çıkması” koşulu, savunma ve güvenliği etkileyen, rutin dışı, somut bir olayın varlığını gerektirmektedir.
Yapılan açıklamalar ve belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ortaya konulan Denetçi iddiasında, Başkanlık Makamına gönderilen yazının tarihinin 20/07/2012 olduğu ve müteakip ihale sonucunda işin 01/01/2013 tarihinde başlayacağı birlikte değerlendirildiğinde, ihalenin ivedilikle yapılmasını gerektirecek savunma ve güvenliği etkileyen, rutin dışı ve somut bir durumun oluşmadığı, Kanunda belirlenen temel ihale usullerinden birini uygulamak için yeterli zamanın bulunduğu,
Sorguda da belirtildiği üzere, 5018 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5 inci ve Görevlilerin ceza sorumluluğu başlıklı 60 ıncı maddelerindeki düzenlemeler ile söz konusu ihalede görevli olan kişilere belli sorumlulukların yüklendiğini ve bu sorumluluklarının gereğini yerine getirmeyen görevlilere uygulanacak olan yaptırımların belirlendiği,
İhale dosyası incelendiğinde, söz konusu iş için , 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hükümleri doğrultusunda, ilan yapılmaksızın ve 3 istekliden teklif alınarak ihalenin sonuçlandırıldığının görüldüğü, ancak, olay ve mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde 4734 sayılı Kanunda temel ihale usulleri olarak sayılan usullere göre ihale yapılabilmesi için yeterli süre bulunduğu, ihale konusu işin Kanunun 21/c fıkrası hükümlerine göre yaptırılabilmesi için ise aranan şartların oluşmadığının görüldüğü, hal böyle iken, pazarlık usulü ile söz konusu hizmet satın alınması sonucunda, 4734 sayılı Kanuna muhalefet edilerek, Kanunun temel ilkelerinden olan rekabet ve saydamlık, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine uyulmamak suretiyle kamu zararına sebebiyet verebilecek bir ortama yol açıldığı,
İfade edilmiştir.
Ancak belirtilen Denetçi iddiasına katılmak mümkün görünmemektedir. Sorumlular tarafından yapılan savunmalar ve savunma eki olarak gönderilen belgelerin esas alınarak yapılan inceleme sonunda anlaşılacağı üzere, Denetçi tarafından yapılmış olan,“sözü edilen ..... kiralama ihalesinin gerçekleştirilme ve işe başlama tarihlerine yer verilmek suretiyle, ihale tarihi ile işe başlanma tarihleri arasındaki yaklaşık 5 ay bulunduğu, bu itibarla “ihalenin ivedilikle yapılmasını gerektirecek savunma ve güvenliği etkileyen rutin dışı ve somut bir durumun oluşmadığı” tespitinin yerinde olmadığı görülmektedir. ....araç kiralama usulü, normal ....... araç kiralama prosedüründen farklıdır. Kiralanmaya hazır ...... araç bulunmasında güçlükler olması sebebiyle, ......araç ihtiyaç sahibinin siparişi üzerine hazırlanmaktadır. Bir başka ifade ile, ihalenin gerçekleştirildiği tarih ile işin gerçekleştirilme tarihi arasındaki süre, normal .... araca .... giydirilmesi için gerekli süredir. Dolayısıyla, .......... Belediyesi hizmetlerinde kullanılmak üzere “.......... kiralama işi” kapsamında yapılan araç kiralama işinin 4734 sayılı Kanunu’nun 21/c maddesi hükmü uyarınca Pazarlık Usulüyle gerçekleştirilmiş olmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, “...........kiralama işi”nin 4734 sayılı Kanunun 21/c fıkrası hükümlerine göre yaptırılmasının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından, konu hakkında olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Üye.......... ’un, “Söz konusu araç kiralama işinin 4734 sayılı Kanunun 21/c fıkrası hükümlerine göre yaptırılması, Denetçi raporunda belirtildiği şekliyle, mevzuatına aykırıdır. 4734 sayılı Kanuna muhalefet edilerek, Kanunun temel ilkelerinden olan rekabet ve saydamlık, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine uyulmamak suretiyle kamu zararına sebebiyet verebilecek bir ortama yol açılmıştır. Bu durum, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel ilkeler başlıklı 5 inci maddesindeki,“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmünün ihlali anlamına geldiğinden, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Hesap verme sorumluluğu başlıklı 8 inci ve aynı Kanunun Üst yöneticiler başlıklı 11 inci maddesine uygun olarak, ilgili sorguda sorumluluğu tespit edilmiş olan Gerçekleştirme Görevlileri .......... ,.......... , ve .......... , ile Harcama Yetkilisi .......... , ile tespit edilecek diğer sorumlular hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel ilkeler başlıklı 5 inci maddesi hükmünün ihlali sonucu ortaya çıkan bu sorumlulukları dolayısıyla gerekli soruşturma ve incelemenin yapılması ve aynı Kanunun Görevlilerin ceza sorumluluğu başlıklı 60 ıncı maddesinde belirtilen yaptırımların uygulanmasının temini maksadıyla konunun .........Bakanlığı yazılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı, çoğunlukla karar verildi.