Eğitim yardımı giderleri
.......... Belediyesi iştiraki olan .......... AŞ ile yapılan protokol neticesinde, yükseköğrenimlerini sürdüren kız öğrencilerin .......... AŞ’ye ait öğrenci yurdundaki konaklama bedellerinin, .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak, “eğitim yardımı” adı altında doğrudan şirkete aktarılması suretiyle, Belediye bütçesinden karşılanması sonucunda .......... -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
.......... Belediye Meclisi’nin ......tarih ve .....sayılı Kararı ile yürürlüğe giren .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin 1 inci maddesine göre bu Yönetmeliğin amacı aşağıdaki şekildedir:
“Bu Yönetmelik, .......... Belediyesi Stratejik Planında ‘Yoksul Aile Çocuklarının Eğitim-Öğretim Sürecinde Desteklenmesi’ stratejik amacına yönelik olarak hazırlanmış olan V.1.2.4 faaliyet numaralı proje uyarınca karşılıksız olarak yapılacak eğitim yardımının usul ve esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.”
İlişikli Ödeme Emri Belgelerine ekli olan ........Müdürlüğü’nün .... tarih ve ........ sayılı dilekçesinde “....... Destek” projesi kapsamında burs verilmesi düşünüldüğü ifade edilerek Başkanlık Makamından onay talep edilmiştir. Dolayısıyla, .......... Belediyesi bütçesinden yapılmış olan söz konusu eğitim yardımlarının usul ve esaslarına ilişkin olarak uygulanması gereken mevzuat hükümleri .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’dir.
Yönetmeliğin Kapsam başlıklı 2 nci maddesi,
“Madde 2- Bu Yönetmelik, .......... Belediyesi sınırları içerisinde ikamet eden ve yine .......... Belediyesi sınırları içerisindeki ilköğretim ve ortaöğretim okullarında eğitim veya ....... ilinde bulunan üniversitelerde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğretimi alan, yardıma muhtaç aile ve öğrenciler ile şehit çocuğu, yetim, öksüz ve özürlü(engelli) öğrencilere yapılacak eğitim yardımının miktarını, müracaat, değerlendirme ve ödeme ile ilgili usul ve esaslarını kapsar.” hükmünü havidir.
Yönetmeliğin İkinci Bölümü ise, eğitim yardımı kontenjanını, yardımın miktarını, ödeme zamanını ve bu hususların duyurulmasına ilişkin ilanı düzenlemektedir. Yönetmeliğin ilgili maddelerini kapsayan 2 nci bölümü aşağıya aynen alınmıştır:
“Eğitim Yardımı Kontenjanı
Madde 5- Her Kademedeki öğrencilere tahsis edilecek eğitim yardımları, bütçe imkânları ve .......... ilçesi sınırları içindeki öğrenci sayısına göre Eğitim Yardımı Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenir ve Belediye Başkanı’nın uygun görüşü ile kesinleşir.
Kontenjanların Duyurulması:
Madde 6- Eğitim Yardımı kontenjanları ve müracaat tarihleri, ilan, afiş, pankart, basın yayın araçları ve internet yoluyla okul, öğrenci ve ailelerine duyurulur.
Verilecek Eğitim Yardımı Miktarı:
Madde 7- Her kademedeki öğrenci bursları, ödenek imkânları doğrultusunda, Eğitim Yardımı Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenir ve Belediye Başkanının onayı ile kesinleşir.
Ödeme Zamanı:
Madde 8- Eğitim Yardımının başlangıcı, yardımdan yararlanacak öğrencinin okuduğu okulun öğretime başladığı tarihte başlar ve öğretim yılı sonunda kesilir.”
Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre, bir yükseköğrenim öğrencisinin eğitim yardımından faydalanabilmesi için,
a. Öğrencinin veya ailesinin .......... Belediyesi sınırları içerisinde ikamet ediyor olması,
b. ......... il sınırları içerisindeki üniversitelerde ön-lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora öğrenimi görmesi,
c. İhtiyaç sahibi olması,
Gerekmektedir.
Aynı Yönetmeliğin Eğitim Yardımı Ödemeleri başlıklı 18 inci maddesinde ise, “Eğitim Yardımı almaya hak kazananlara yapılacak ödemeler, aylık periyotlar halinde ve Eğitim Yardımı Değerlendirme Komisyonunun uygun göreceği şekillerden biriyle (Belediye Veznelerinden veya Banka Hesabından) nakit olarak ödenir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
.......... Belediyesi bütçesinden “eğitim yardımı” adı altında doğrudan .......... şirketine aktarılan .......... -TL tutarındaki kamu kaynağı ile ilgili olarak, yukarıda belirtilen Yönetmelik hükümlerine göre yapılan değerlendirilme sonucunda ortaya konulan Denetçi iddiasında,
Her mali yılda yapılacak eğitim yardımı için, ilgili eğitim yılında eğitim yardımı yapılacak öğrenci kontenjanının, her kademedeki öğrenciye ödenecek tutarın, müracaat tarihlerinin önceden belirlenerek Belediye Başkanının onayına sunulması ve onayı müteakip her çeşit ilan aracı kullanılarak duyurulması, başvuruların değerlendirilmesini müteakiben eğitim yardımı almaya hak kazananlara yapılacak ödemelerin de doğrudan kendilerine yapılması gerektiği,
Dolayısıyla, özel bir yurtta konaklayan öğrencilerin konaklama bedellerinin “eğitim yardımı” adı altında Belediye bütçesinden doğrudan işletmeci şirkete ödenmesi şeklindeki bir uygulamaya .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin cevaz vermediği,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Kamu Zararı başlıklı 71 inci maddesinde ise, görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalleri neticesinde, transfer niteliğindeki giderlerde yersiz ödemede bulunulmak suretiyle kamu kaynağında eksilmeye neden olunmasının kamu zararı olarak tanımlandığı,
Sonuç itibariyle, öğrencilerin yurt konaklama bedellerinin “eğitim yardımı” adı altında Belediye bütçesinden bir başka kuruluşa aktarılmasının .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin belirtilen hükümlerine aykırı olması sebebiyle kamu zararı niteliğinde olduğu,
Belirtilmiştir.
Ancak, Denetçi tarafından yapılmış olan bu değerlendirmeye katılmak mümkün görünmemektedir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, her nekadar savunmalarda, söz konusu ödemelerin, .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine göre değil, Belediyenin Sosyal yardımlar için ayırdığı ödeneklerden karşılandığı ifade edilmiş ise de, ilişikli Ödeme Emri Belgelerinden görüleceği üzere, bahse konu ödemenin Belediyenin 830.05.04.02.01 Eğitim Amaçlı Diğer Transferler detay kodunda kaydedilen ödenekleri kullanılmak suretiyle karşılandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yapılan bu yardımların .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığının kabulü gerekir.
.......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde ise, “Bu Yönetmelik, .......... Belediyesi sınırları içerisinde ikamet eden ve yine .......... Belediyesi sınırları içerisindeki ilköğretim ve ortaöğretim okullarında eğitim veya......ilinde bulunan üniversitelerde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğretimi alan, yardıma muhtaç aile ve öğrenciler ile şehit çocuğu, yetim, öksüz ve özürlü (engelli) öğrencilere yapılacak eğitim yardımının miktarını müracaat, değerlendirme ve ödeme ile ilgili usul ve esaslarını kapsar.” denilmektedir. Yönetmeliğin bu hükmüne göre değerlendirildiğinde, .......... Belediyesi tarafından yapılan bu yardımlar ile, yükseköğrenim görmekte olan maddi durumu yeterli olmayan kız öğrencilerin yurt sorununun çözümüne katkıda bulunmanın amaçlandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, yapılan bu yardımlar, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak yapılmıştır. Ayrıca, söz konusu kız öğrenci yurdunun %99,6’sının da .......... Belediyesi’ne ait bulunan bir kamu şirketi olan .......... A.Ş.’ne ait bulunduğu ve söz konusu ödemenin de taraflar arasında yapılan protokole istinaden .......... A.Ş.’ne yapıldığı göz önüne alındığında, yapılan bu yardımların altyapısı önceden hazırlanmış olan sosyal belediyecilik anlayışının bir sonucu olduğuda görülmektedir.
Diğer taraftan, .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği’nin Nakdi Yardım başlıklı 13 üncü maddesinde, “(…) ödemeler ilgililer adına çek düzenlemek suretiyle bankadan yapılır.” düzenlemesine yer verilmiş olmasına rağmen, yapılan yardımların, ilgili öğrenciler yerine öğrenci adına yurt sahibi kuruma çek düzenlemek suretiyle ve banka üzerinden yapılmış olmasının, Yönetmelik hükmüne uygun olmamakla birlikte, öğrencinin bir başka ihtiyacını öne alarak, yurt bedelini ödememesi ve bu nedenle bir mağduriyet yaşamamasına yönelik bir tedbir niteliğinde olduğu anlaşıldığından, yapılan uygulamanın iyi niyetli bir uygulama olduğu düşünülmektedir.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan .......... -TL tutarındaki .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği çerçevesinde yapılan eğitim yardımı ödemesiyle ilgili olarak, ilişilecek husus bulunmadığına,
Üye .......... ’un, “5102 sayılı Kanunun 2 nci maddesindeki, “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu, yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir.
Genel bütçeli daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, bütçenin transfer tertibinden yardım alan kuruluşlar, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme kapsam ve programına alınmış, hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tâbi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler, kamu bankaları, kanunlarla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurumlar ile kurul/üst kurullar ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (…) (1) birinci fıkrada belirtilen yüksek öğrenim öğrencilerine burs, kredi ve nakdî yardım adı altında herhangi bir ödeme yapamazlar, ilgili mevzuatları gereği burs, kredi verilmesini öngördükleri yüksek öğrenim öğrencilerini, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna bildirirler.” şeklindeki düzenlemeye göre, belediyelerin yüksek öğretim öğrencilerine burs kredi ve nakdi yardım adı altında herhangi bir ödeme yapmaları mümkün değildir. Kız öğrenci yurduna, öğrencilerin barınma giderlerini karşılamak amacıyla, öğrenciler adına yapılan ödemelerde nakdi yardım niteliğindedir. Ayrıca, .......... Belediyesi Eğitim Yardımı Yönetmeliği hükümlerine uyulmadan, muhtaçlıkları belgelendirilmeyen öğrencilere eğitim yardımı yapılması da mümkün değildir. Bu itibarla oluşan kamu zararının, Denetçi görüşündeki gerekçelere de uygun olarak, sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı, oyçokluğuyla karar verildi.