Sosyal yardım giderleri
Yurtdışında dil eğitimi görmek amacıyla yardım talep eden .......... TC Kimlik Numaralı .......... 'e, .......... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre sosyal yardım yapılması mümkün olmadığı halde, Belediyenin sosyal yardım amaçlı ayrılmış ödeneklerinden yardım yapılması sonucunda .......... -TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
.......... Belediye Meclisinin ...... tarih ve ......sayılı Kararı ile yürürlüğe giren .......... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliğinin Amaç başlıklı 1 inci maddesi, Yönetmeliğin amacını, yoksunluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engellilere bütçe imkanları dahilinde yapılacak aynî ve nakdi yardımlara dair usul ve esasları düzenlemek olarak belirlemiştir.
Öte yandan, aynı Yönetmeliğin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik belediye sınırları içinde belediyece yapılacak sosyal yardımlar ile bu yardımlardan faydalananları ve faydalanacak durumda olanları kapsar.” denilmiştir.
Yönetmelikte Sosyal yardımlardan yararlanma hakkı, 6 ncı madde ile, şu şartları taşıyanlara tanınmıştır:
“Aşağıda belirtilen kişilerin belediyece yapılacak sosyal yardımlardan yararlanmaya hakkı vardır:
a) Belediye sınırları içerisinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler,
b) (...)
(2) Sosyal yardımların yapılmasında temel amaç ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ona yardımcı olunmasıdır.
(...)"
Mezkur Yönetmeliğin Sahte ve yanıltıcı bilgi verilmesi ve belge düzenlenmesi başlıklı 9 uncu maddesinde ise “Sahte ve yanıltıcı bilgi ve belge düzenlemek ve vermek suretiyle yardım alan kişilerin tespiti halinde ödenen nakdi ve ayni yardımlar ilgililerden kanuni faizi ve rayiç bedeli ile tazmin edilir. Bu konuda ilgililer bilgilendirilir ve gerekirse kendilerinden yazılı taahhütname alınabilir.” hükmü bulunmaktadır.
Ödeme emri belgesine ekli belgeler arasında Belediyenin sosyal yardımlarından faydalanmak amacıyla başvuru yapan şahsın, .......... Üniversitesi .......... Bölümünde ......burslu olarak okuduğu, dil eğitimi amacıyla yurtdışına gitmek istediği ve bu amaçla yardım talep ettiğini ifade eden başvuru dilekçesi de görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümler ile ilişkli tutulan ödeme emri belgesi ile eklerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, Denetçi Raporunda da belirtildiği üzere, .......... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliğine göre, Belediyenin sosyal yardımlarındaki temel amacın, ihtiyaç sahiplerinin hayatlarını idame ettirebilmeleri için gereken asgari şartları sağlayabilecek yardımda bulunmak olduğu anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Belirtilen Yönetmelikte, sosyal yardım yapılabilecek kişiler “Belediye sınırları içerisinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler” olarak tanımlanmış ve sosyal yardımların yapılmasında temel amacın ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorununun çözümünde yardımcı olunması olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, özel üniversitede burslu olarak okuyan ve dil eğitimini sürdürmek amacıyla yurtdışına gidebilecek durumda olan ve başvuru evrakları arasında da, gerçeği yansıtmadığı halde, adına düzenlenmiş Fakirlik İlmühaberine yer verilmiş olan şahsın sosyal yardımlardan yararlanmaya hakkı olanlar arasında düşünülerek kendisine yardım yapılmasının belirtilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu aşikardır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesinde, kamu zararının tanımı yapıldıktan sonra, transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması ve mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması hususlarının kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler arasında sayılmıştır. Bu tanımlama ya göre bir değerlendirme yapıldığında, sosyal yardımlardan faydalanma hakkı olmayan kişiye sosyal yardım yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, belirtilmesi gereken diğer bir konu da şudur, Söz konusu ödeme emri belgesini, Gerçekleştirme görevlisi olarak, hizmet alımı yoluyla belediyede istihdam edilen .......... şirketi personeli imzalamıştır. Ancak, .......... şirket personelinin hukuken gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilmesine imkan bulunmamaktadır. Bu durumda, ödeme emri belgesinde Gerçekleştirme Görevlisinin imza eksikliği söz konusudur ve bu eksiklik sebebiyle, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 61 inci maddesinin, “Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde,
a) Yetkililerin imzasını,
b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,
c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,
d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,
Kontrol etmekle yükümlüdür.
Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.” şeklindeki kaleme alınmış hükmü gereğince, Muhasebe Yetkilisi .......... bu ödemelerden sorumlu tutulmuştur.
Bu itibarla, sosyal yardımlardan yararlanma hakkı olmayan şahsa Belediyenin sosyal yardım amaçlı ayrılmış ödeneklerinden yardım yapılmak suretiyle neden olunan .......... -TL tutarındaki kamu zararının Gerçekleştirme Görevlileri .......... , .......... ,Muhasebe Yetkilisi .......... ile Harcama Yetkilisi .......... ’na müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle karar verildi.