Gecikme cezası, iş programına uygun olmayan ve yeni birim fiyatlı imalatın fiyat farkı
.........yükleniminde yapılan ........İşi’ne ait 7 nolu hakedişte geriye dönük süre uzatımı verilerek süreaşımı sebebiyle yapılan kesintinin iade edilmesi, fiyat farkı hesaplanırken iş programına uyulmaması ve işin devamı sırasında ihtiyaç duyulan yeni birim fiyatların hatalı tespit edilmesi sonucu .........TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,
A)İşe ilişkin Sözleşmenin 18. maddesinde ise,
“ Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”
denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin, “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29 uncu maddesinde,
(1) İşin, sözleşmesinde belirlenen zamanda tamamlanıp geçici kabule hazır hale getirilmemesi durumunda, gecikilen her takvim günü için sözleşmesinde öngörülen günlük gecikme cezası uygulanır.
(2) Sözleşmesinde belirtilen mücbir sebepler ve/veya idarenin sebep olduğu hallerden dolayı, işte sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi halinde, durum idarece incelenerek işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre uzatılır.
(3) Yüklenicinin, sürenin uzatılmasını gerektiren hallerin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde, idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından usulüne göre düzenlenmiş belgelerle mücbir sebebin meydana geldiğini tevsik etmesi zorunludur. Yüklenici bildiriminde, iş üzerinde gecikmeye yol açtığını düşündüğü sebeplerin ayrıntılarını, işin süresinin ne kadar uzatılması gerektiğini belirtecektir. Uzatılacak sürenin tespiti o anda mümkün değilse bunun da sebeplerini ayrıca belirtecek, durumun netlik kazanmasından sonra istediği süre uzatımını da ayrı bir yazı ile derhal bildirecektir. Ancak idarenin sebep olduğu süre uzatımını gerektiren gecikmelerde, yüklenicinin yirmi gün içinde yazılı bildirimde bulunma şartı aranmaz.
(4) Zamanında yapılmayan yazılı bildirimler dikkate alınmaz ve yüklenici müracaat süresini geçirdikten sonra süre uzatımı talebinde bulunamaz. Mücbir sebeplerin devamı sırasında yapılacak bildirim, yirmi gün öncesinden geçerli olmak üzere dikkate alınabilir.
(5) İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan hüküm uyarınca, idarenin kendisinden kaynaklanan kusur sebebiyle ....... sayılı süre uzatım kararı ile işin süresi uzatılarak gecikme cezası olarak tahsil edilen ........TL’nin yükleniciye iade edilmesiyle ilgili olarak savunmada belirtilen bilgi ve belgelerden bir kamu zararının oluşmadığı anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına, iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
B) ........İşi ile ilgili olarak, fiyat farkı hesaplanırken iş programına uyulmaması ile ilgili olarak yapılan incelemede,
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar Hakkında Karar’ın “İş programı ve ödenek dilimi” başlıklı 7 nci maddesinde,
“(1) Sözleşme imzalandıktan sonra iş kalemlerinin, aylık imalatın, ihzaratın ve yıllık ödenekler ile bunların aylara dağılımını gösteren ayrıntılı bir iş programı hazırlanarak idarenin onayına sunulur.
……..
(4) 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır. Bu kapsamda revize edilen iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde ikinci fıkraya göre işlem yapılır.
………”
Anılan hükümden anlaşıldığı üzere, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanırken ilk veya revize iş programının esas alınması gerekmektedir.
Savunmada, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar Hakkında Karar’ın 7 nci maddesinin 4üncü fıkrası hükmü uyarınca süre uzatımı sebebiyle yeni iş bitim tarihine göre hesaplandığı belirtilmiştir. Ancak, hesaplamada revize iş programı dikkate alınmadığından savunmayı kabul etme imkanı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, fiyat farkı hesaplanırken ödenek dilimi ve iş programı dikkate alınarak hesaplanması gerekirken revize iş programına uyulmaması sonucu oluşan .......TL nin, Gerçekleştirme Görevlisi ........... , Harcama Yetkilisi ......., Diğer Sorumlular ............’dan,
Müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
.....TL’lik ödeme ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere,
Oybirliğiyle,
C) .......İşi ile ilgili olarak, işin devamı sırasında ihtiyaç duyulan yeni birim fiyatların hatalı tespit edilmesi sonucu ........TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,
31.12.2012 tarih ve 24980/3 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7/h maddesinde, “Birim fiyat sözleşmelerde, sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve yapılması idarece istenen bir iş kalemi için işin devamı sırasında yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, hazırlandığı uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek bulunan fiyatı, iş kaleminin miktarı ile çarpılır ve bulunan tutar hakedişteki sözleşme birim fiyatları ile yapılan işler sütununa dâhil edilerek yeni iş kaleminin sözleşme bazında bedeli yükleniciye ödenir. Bu iş kalemine ait fiyat farkı ise, uygulama ayının indeksleri üzerinden hesaplanarak bulunur.” denilmektedir.
Anılan hüküm uyarınca, işin devamı sırasında idarece yapılması istenen yeni bir iş kalemi için birim fiyat yapılması gerektiğinde, bu fiyat, hazırlandığı uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Bu yeni birim fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek bulunan fiyatı, iş kaleminin miktarı ile çarpılıp bulunan tutar hakedişteki sözleşme birim fiyatları ile yapılan işler sütununa dâhil edilir. Bu iş kalemine ait fiyat farkı ise, uygulama ayının indeksleri üzerinden hesaplanarak ayrıca ödenmesi gerekir.
Uygulamada, uygulama ayının rayiç ve şartlarına göre tespit edilen yeni birim fiyat, birim fiyat (Pn) katsayısına bölünmeyerek hem uygulama ayı fiyatıyla imalat bedeli, hem de uygulama ayının indeksleri üzerinden fiyat farkı verilerek mevzuata aykırı olarak bir nevi mükerrer uygulama ayı fiyat farkının verilmesi sonucu oluşan .......... TL’nin, Gerçekleştirme Görevlisi .........., Harcama Yetkilisi .........., Diğer Sorumlular ........’dan,
Müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
.......... TL’lik ödeme ile ilgili olarak kamu zararı oluşmadığından ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere,
Oybirliğiyle karar verildi.