Vekalet ücreti
Belediyede 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca boş bulunan müdür kadrolarına vekalet eden personele, mevzuatın gerektirdiği şartları taşımamalarına rağmen vekalet ücreti ödenmesi neticesinde .......TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şatları” başlıklı 86. maddesinde “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır…”
denilmiş ve aynı kanunun “Vekalet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175. maddesinde “Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur…” hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu hükümler uyarınca Belediyenin boş müdürlük kadrolarına vekalet eden memur personele, vekalet aylığı ödenebilmesi, vekilin asilde aranan şartları taşımasına bağlıdır.
02.11.2011 tarih ve 28103 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 666 Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen 30.06.1989 tarih ve 20211 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9. maddesinin (5) inci fıkrasında, “Birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz” hükümleri yer almaktadır.
Son olarak Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9. maddesinin (2) inci fıkrasının (b) bendinde “Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere” vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatların ödenemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, Belediyede boş bulunan müdürlük kadrolarına vekalet eden personele, asilde aranan şartları taşımamalarına rağmen, vekalet ettikleri kadrolara ilişkin vekalet aylığının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Anayasa Mahkemesinin Kararları” başlıklı 153 üncü maddesinde, “Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamaz.
Anayasa Mahkemesi bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tamamını veya bir hükmünü iptal ederken, kanun koyucu gibi hareketle, yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde hüküm tesis edemez.
…
İptal kararları geriye yürümez.
Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu hükümler uyarınca Anayasa Mahkemesi’nin herhangi bir Kanun veya Kanun Hükmünde Kararnamenin bir veya birkaç maddesini ya da tümünü Anayasa’ya aykırılık gerekçesi ile iptal etmesi halinde, iptal edilen hüküm veya hükümlerin yürürlükte bulunduğu dönemde menfi olarak etkilenen gerçek ve tüzel kişiler, Mahkeme’nin iptal kararı üzerine geçmişe dönük hak talebinde bulunamayacaklardır. Diğer taraftan, herhangi bir kanun hükmüne ilişkin yeni bir düzenleme içeren bir kanun hükmü, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal kararı ile ortadan kaldırıldığında, iptal edilen konuda yeni bir kanuni düzenleme yapılmadan herhangi bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, Belediyede 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca boş bulunan müdür kadrolarına vekalet eden personele, mevzuatın gerektirdiği şartları taşımamalarına rağmen vekalet ücreti ödenmesi neticesinde oluşan ....... TL kamu zararın,
.......TL’si, ......tarih ve ...... numaralı tahsilat makbuzu ile ahizi ........’dan tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
....... TL’ sinin,.Harcama Yetkilisi .......ve Gerçekleştirme Görevlisi ........’e,
........Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Daire Başkanı ....... ve Üye ...........'ın, “Rapor maddesinde, boş bulunan müdürlük kadrolarına yapılan vekaleten atamalarda, asilde aranan şartları taşımadığı halde vekalet ücreti ödenmesi nedeniyle meydana gelen kamu zararının, sorumlulara ödettirilmesi talep edilmiştir.
Ancak raporda, mevzuata göre asilde aranan şartların neler olduğu ve vekâleten atanan personellerin, bu şartlardan hangilerini taşımadığı ortaya konulmadan, on farklı müdürlükte vekâleten görev yapan personele, asilde aranan şartları taşıyanlara bu görevleri nedeniyle bir ödeme yapılabilmesini öngören mevzuata aykırı ödeme yapıldığı gerekçe gösterilmek suretiyle sonuca ulaşılmıştır.
Rapora göre, 10 adet müdürlükte vekâleten atama söz konusudur. Mevzuatta, bu müdürlüklere atanacak asil personellerin tamamı için aynı şartlar öngörülmemiş olabilir. Örneğin, mevzuatta, zabıta müdürlüğüne asil olarak atanmak için öğrenim durumu farklı, fen işleri müdürlüğü için farklı düzenlemiş olabilir. Konu bu yönü ile ortaya konulmadan, bütün vekillerin asilde aranan şartları taşımadığı ön kabulüyle bir sonuca gidilmesi hukuken mümkün değildir. Bu nedenle, eksik düzenlenen rapor maddesinin hüküm dışı bırakılarak grubuna iade edilmesi gerekir.” yönündeki ayrışık görüşlerine karşı,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.