Sosyal denge tazminatı
Belediye ile .......Sendikası (........) arasında 18.11.2011 tarihinde imzalanan ve 31.03.2014 tarihine kadar geçerli olan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca yapılan ödemelerde, 10.01.2013 ila 31.03.2014 tarihleri arasında müdür pozisyonunda bulunanlara, sözleşmede yazılı tutardan fazla iyileştirme zammı (sosyal denge tazminatı) ödenmesi ve sözleşmeye göre Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramında ödenmesi gereken ikramiyelerin bu tarihler gelmeden önce tüm yıla bölünmek suretiyle 2014 yılının Ocak, Şubat ve Mart aylarında ödenmesi neticesinde .....TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15. maddesinde, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir” denilmektedir.
4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32. maddesinde “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir…” denilmekle birlikte aynı kanunun Geçici 14. Maddesinde “15/03/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzer adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde, üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz” hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu Geçici 14 üncü maddenin son bölümünde yer alan düzenleme ile idarelere, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmede, yeni yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, daha önceki sözleşmeler ile sağlanan aylık ödemenin altında kaldığı durumlarda, 31.12.2015 tarihine kadar idarelerin uygulayacakları sözleşmelerde, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmeye göre ödenen ortalama aylık tutarın tavan aylık olarak esas alınabileceği yetkisi verilmiştir. Daha sonra yapılan sözleşmedeki tavan tutar, önceki sözleşmede öngörülen ortalama kazançtan daha düşük ise, bu durumda idarelere, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmeye göre ödenen, ortalama aylık tutarı tavan olarak esas alabilme yetkisi verilmektedir. Bununla birlikte verilen bu yetki, hiçbir zaman bir önceki sözleşmede, toplu sözleşme ile belirlenen tutarın üstünde bir tutar belirlenmişse, yeni imzalanacak sözleşme ile önceki sözleşmedeki tutarın artırılması anlamına gelmemektedir. Başka bir deyişle, 31.12.2015 tarihine kadarki dönemde, yenilenen sözleşme ile ünvanlar itibariyle ilgili personele ödenen meblağ, toplu sözleşme ile belirlenen tavan tutardan yüksek ise, yüksek olan bu tutarların da artırılması mümkün değildir. Diğer taraftan aynı dönemde, bir önceki sözleşmede ünvanlar itibariyle öngörülen sosyal denge tazminatı tutarı, yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutardan düşük ise, bu defa yeni yapılacak sözleşmede öngörülebilecek en yüksek tutar, toplu sözleşmede belirlenen tavan tutar kadar olabilecektir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre imzalanan ve 2014 ile 2015 yıllarını kapsayan toplu sözleşmede ise yerel yönetim hizmet koluna ilişkin tazminat tavanı ünvanlar itibariyle, müdürler için aylık ......TL, diğer memur personel için ise aylık ....... TL olarak tespit edilmiştir.
Mezkur tarihte yürürlükte bulunan sözleşme ve 4688 sayılı Kanuna göre imzalanan toplu sözleşme beraber değerlendirildiğinde 2014 yılı için müdürlerin ......TL, memurların ise ......TL aylık sosyal denge tazminatı alabilecekleri ortaya çıkmaktadır.
Rapora konu edilen ikramiye ödemelerinin 12 aya bölünmek suretiyle ödenmesi hususunda, mevzuatın belirlediği tavan tutardan daha yüksek miktarda sosyal denge tazminatı ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır. Bununla birlikte, müdürler için ödenen ikramiye ile ilgili aylara isabet eden ödemelerin tavan tutarı aşmamasından ötürü raporda belirtilen bu tutarların kamu zararı oluşturmadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, Toplu İş Sözleşmesi uyarınca yapılan ödemlerde, 10.01.2013 ila 31.03.2014 tarihleri arasında memurlara, sözleşmede yazılı tutardan fazla iyileştirme zammı (sosyal denge tazminatı) ödenmesi ve sözleşmeye göre Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda ödenmesi gereken ikramiyelerin bu tarihler gelmeden önce tüm yıla bölünmek suretiyle 2014 yılının Ocak, Şubat ve Mart aylarında ödenmesi neticesinde,
Müdür personele ödenen ve kamu zararı oluşmayan ..... TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
Mevzuata aykırı olarak ödenen ....... TL kamu zararının,
...Harcama Yetkilisi ......ve Gerçeklestirme Görevlisi ..........'a
maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
Karar verildi.