Sosyal yardım
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14 üncü maddesine ve ........ Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliği hükümlerine göre, kendilerine Belediye tarafından sosyal yardım yapılması mümkün olmayan kimselere, Belediyenin sosyal yardım amaçlı ayrılmış ödeneklerinden yardım yapılması sonucunda …………….-TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
Belediyelerin Görev Yetki ve Sorumlulukları 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 ve 15 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan madde hükümlerinde, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla, belediyelerce yerine getirilmesi öngörülen görevler ve sorumluluklar ile belediyelerin yetkileri sayılmış ve belediyelerin görev, sorumluluk ve yetki alanının belediye sınırlarını kapsadığı açıkça ifade edilmiştir.
Öte yandan, ........ Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği'nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi, Yönetmeliğin amacını, yoksunluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engellilere bütçe imkanları dahilinde yapılacak aynî ve nakdi yardımlara dair usul ve esasları düzenlemek olarak belirlemiştir.
Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde ise, “ Bu Yönetmelik belediye sınırları içinde belediyece yapılacak sosyal yardımlar ile bu yardımlardan faydalananları ve faydalanacak durumda olanları kapsar.”denilmiştir.
Yönetmelikte, Sosyal yardımlardan yararlanma hakkı, 6 ncı madde ile, şu şartları taşıyanlara tanınmıştır, “(1) Aşağıda belirtilen kişilerin belediyece yapılacak sosyal yardımlardan yararlanmaya hakkı vardır:
a) Belediye sınırları içerisinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler,
b) (...)
(2) Sosyal yardımların yapılmasında temel amaç ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ona yardımcı olunmasıdır.
(...)”
Yönetmeliğin 7 ve 8 inci maddelerinde ise başvuru ve başvuruda istenecek belgeler düzenlenmiştir. Buna göre, Yönetmelik kapsamındaki sosyal yardımlardan yararlanmak isteyenlerin başvuruları sırasında kendilerinden,
a) Nüfus cüzdanı sureti veya kimlik fotokopisi,
b) Mernis veri tabanında yer alan ve T.C. Kimlik numarası ile ilişkilendirilmiş bulunan kimlik paylaşım sisteminden (KPS) temin edilecek yerleşim yeri belgesi,
c) Yardıma muhtaç olduğuna dair fakirlik ihtiyaç ilmühaberi,
d) Diğer makam ve kişilerden alınacak Müdürlükçe lüzum duyulan bilgi ve belgeler,
e) Müracaat eden kişinin kendisinin, eşinin, çocuklarının, annesinin ve babasının müzmin veya ölümcül rahatsızlık durumları bulunanlar ile ameliyat ve uzun süreli tedavi görenler veya görmesi gerekenlerden bunları belgeleyen evraklar veya bu durumda olduklarını ifade eden sağlık kurulu raporu,
f) Doğal afetlere uğrayanlar için durumunu belgeleyen yetkili resmi kurumlardan alınacak rapor,
İsteneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümler ile ilişkli tutulan ödeme emri belgesi ile eklerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, yapılan yardımlarda, başvuru sahiplerinden bazılarının fakirlik ilmühaber belgesinin başvuru evrakında bulunmadığı, bazılarının ise ........ ilçesinde oturmadığı, bazı başvuru evrakında ise, ne fakirlik ilmühaberine ne de yerleşim yeri belgesine rastlanmadığı, dolayısıyla, Belediye sınırları içerisinde ikamet etmeyen veya fakirlik ilmühaberi olmayan başvuru sahiplerine yardım yapılmasının Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmış olmakla birlikte, söz konusu kişilere yapılan yardımlar neticesinde kamu zararına neden olunmadığı görünmemektedir. Şöyleki,
Sorumluların yaptığı savunmalardan ve savunma eki olarak gönderilmiş olan belgelerden de anlaşılacağı üzere, söz konusu sosyal yardımlar özel durumlara yöneliktir. Örneğin, kanser tedavisi gören ve bu tedavi sürecinde, sosyal güvenlik kurumu tarafından karşılanmayan ilaçlara gereksinim duyan bir kişinin söz konusu ilaçlarının bedeli Belediye bütçesinden karşılanmıştır. Diğer yardımların konusu da, yine aynı şekilde mutlaka tedarik edilmesi gereken ilaçlar için yardımda bulunulması şeklindedir. Bu durumların ise, insancıl bir yaklaşım olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup sosyal dayanışmanın gereği olarak yardım da bulunulduğu aşikardır. Bu kişilerin fakirlik ilmühaberinin bulunmamasının yardıma engel teşkil etmeyeceğinin kabulü gerekir. Bu yaklaşımın ise, hayatın olağan akışına ve mantığına uygun olduğu açık bir husustur.
Bu itibarla, ........ Belediyesi bütçesinden yapılan söz konusu sosyal yardımlar sonucunda kamu zararı oluşmadığından, …………………..-TL tutarındaki sosyal yardım konusunda ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.