Baro üyelik aidatı ödemesi
........ Belediyesinde görevli avukatların baro üyeliklerinden kaynaklanan baro üyeliği aidatlarının, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun Ek 1 inci maddesindeki düzenlemeye uygun olarak, kendileri tarafından ödenmesi gerektiği halde, Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu ………….-TL tutarında kamu zararına neden olunduğu konusuyla ilgili olarak,
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun Ek 1 inci maddesinde, “Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli olarak avukatlık görevinde çalışanların baro levhasına yazılmaları isteklerine bağlıdır. Ancak bunlar hakkında bu kanunun avukatlık mesleğine kabul ve ruhsatname verilmesine ilişkin hükümleri aynen uygulanır. Bunlar, görevlerinin gereği olan işleri yaparken baro levhasına kayıtlı avukatların yetkileriyle haklarına sahip ve onların ödevleriyle yükümlüdürler. Baroya kaydını yaptırmayan avukat, çalıştığı yer barosuna bilgi verir.
Yukarıdaki fıkra uyarınca baro levhasına yazılmak istemediklerini bildiren adayların, sadece avukatlık mesleğine kabullerine ve adlarına ruhsatname düzenlenmesine karar verilerek kanunda öngörülen diğer işlemler, aynen yerine getirilir.
Birinci fıkrada sözü edilen görevlerden ayrılma halinde, avukatlık mesleğinin yapılabilmesi, baro levhasına yazılmakla mümkündür.
Bu kanunun avukatlar hakkında öngördüğü disiplin işlem ve cezaları, bu maddede sözü edilen avukatlar hakkında da avukatın sürekli görev yaptığı yer barosunca uygulanır." denilmektedir.
1136 sayılı Avukatlık Kanununda, genel olarak, avukatlık mesleğini yapabilmek için baro levhasına yazılma ve aidat ödeme mükellefiyeti getirildikten sonra, anılan hüküm ile kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde görevli avukatların baro levhasına yazılmaları isteğe bağlı tutulmuştur. Diğer ifade ile avukatlık mesleğini yerine getirmek için baro levhasına yazılma ve aidat ödeme zorunlulukları bulunmamaktadır.
Bu nedenle, kendi istekleri ile baro levhasına yazılan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri avukatlarının baro aidatlarının bu kurum ve kuruluşlar ile iktisadi teşebbüslerin bütçelerinden ödenmesi mümkün görünmemektedir.
Uygulamada ise, ........ Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğü bünyesinde çalışan ……..avukatın baro üyeliğinden kaynaklanan ve kendilerine ait bulunan aidatlarının kurum bütçesinden ödenmesi suretiyle ………..-TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır.
Her ne kadar sorumlular, savunmalarında, Sayıştay …... Dairesi tarafından …. ve ….. yılı hesaplarına ilişkin olarak düzenlenmiş olan Yargılamaya Esas Raporlarda aynı şekilde yer alan konu hakkında verilen tazmin kararının gerekçesi olarak, 1136 sayılı Kanunun 657 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki bir tarihte yürürlük kazanmış olmasının 657 sayılı Yasanın ilgili düzenlemesini ortadan kaldırmış olması hususunun gösterildiğini, oysa, Sayıştay Dergisinin 72 nci sayısında yayımlanan “Türk Hukuk Sisteminde Normlar Hiyerarşisi ve Sayıştay Denetimine Etkileri” isimli çalışmada da işaret edilmiş olduğu gibi, birden fazla kanunun düzenlediği bir hususta hangi kanun hükmünün uygulanacağının belirlenmesinde ilk kriterin “yürürlük tarihi” değil, “genel kanun-özel kanun” ayrımı olduğunu, bu bağlamda bir değerlendirme yapıldığında ise, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun, avukatlık ruhsatına sahip avukatlar bakımından “genel” bir kanun olduğunun açıkça görüleceğini, dolayısıyla ........ Belediyesi’nde memur kadrosunda görev yapan avukatlar için de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu “özel kanun” niteliğinde olduğunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı maddesinde, Avukatlık Hizmetleri Sınıfının, özel kanunlarına göre avukatlık ruhsatına sahip, baroya kayıtlı ve kurumlarını yargı mercilerinde temsil yetkisini haiz olan memurları kapsadığının belirtildiğini, dolayısıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan avukatlar için baro levhasına kayıtlı olmanın bir zorunluluk haline getirilmiş olduğunu, diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun konu ilgili düzenlemelerinin çelişmekte olduğunu, bu durumda, memur kadrosunda görev yapan avukatlar için “özel kanun” niteliğinde olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini,
Bu itibarla, kurum avukatlarının baro aidatlarının kurum bütçesinden ödenmesinin Kanundan doğan bir zorunluluk olduğunu,
Belirtmiş iseler de, ….. ve …… yılı hesapları için verilen tazmin kararında, her ne kadar, “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 14.07.1965 tarihinde yürürlüğe girmiş bir Kanundur. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ise 19.03.1969 tarihinde yürürlüğe konmuş avukatlık mesleğini düzenleyen daha yeni bir Kanundur. Nitekim Avukatlık Kanunu’nun Ek l inci maddesi, 08.05.1984 tarih ve 3003 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile ilgili Kanuna eklenmiş olan ve Kamu Kurumlarında çalışabilecek avukatların durumunu düzenleyen özel bir düzenlemedir.” denilmiş ise de, bu ifadeden, konuyla ilgili olarak, 1136 sayılı Kanunun mu yoksa 657 sayılı Kanunun mu uygulanması hususunda “yürürlük tarihi” kriterine göre tercihte bulunulduğu sonucunun çıkarılması mümkün görünmemektedir. Söz konusu ifade, sadece açıklayıcı mahiyette bir bilgi olarak Kararlar da yer almıştır. Aksine, bu Kararlar da, hangi kanun hükmünün uygulanacağının belirlenmesinde ki temel kriterin genel kanun-özel kanun” ayrımına göre belirlendiği özellikle vurgulanmıştır. Dolayısıyla, savunmaların kabulüne imkan bulunmamaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, Kamu zararı, “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmış ve “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,” hususu da kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler arasında sayılmıştır. Dolayısıyla, bu kriter esas alındığında, yapılan bu mevzuata aykırı ödemeler ile kamu zararına neden olunduğu aşikardır.
Bu itibarla, ........ Belediyesi Hukuk İşleri Müdürlüğünde görevli sekiz avukata ait baro üyelik aidatlarının Kurum bütçesinden ödenmesi sonucu sebep olunan ………….TL tutarındaki kamu zararının Gerçekleştirme Görevlisi …………… (……………….) ile Harcama Yetkilisi …………….. (……………)’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.