Gayrimenkul sermaye iradı
Belediye tarafından yapılan bina kiralamalarına ilişkin, kira bedellerinin ödenmesi sırasında gerçekleştirilmesi gereken gayrimenkul sermaye iradı kesintisinin yapılmaması sonucunda .........TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94. maddesinde,
“Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar” denilmiş, aynı maddenin 5. fıkrasının (A) bendinde, “70’inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden (2009/14592) sayılı B.K.K. ile %20 oranında)” gelir vergisi kesintisi yapılmasına hükmedilmiştir. Bu çerçevede belediyeler, kanunun 70. maddesinde belirtilen mal ve hakları kiralamaları karşılığında yaptıkları ödemeler dolayısıyla %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak durumundadırlar.
Kanunun yukarıda sözü edilen maddesinde belirtilen “Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi” başlıklı 70. maddesinde,
“…
1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir.), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı,
2. Voli mahalleri ve dalyanlar,
3. Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen, mütemmim cüzileri ve teferruatı ile bilumum tesisatı, demirbaş eşyası ve döşemeleri,
4. Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar
…” gibi unsurlar sayılmıştır. Sayılan bu unsurlar, kiralanması durumunda ödenen kira bedelleri dolayısıyla 94. maddenin 5. fıkrasının işaret ettiği gelir vergisi tevkifatının yapılmasını gerektiren unsurlardır.
Yapılan incelemede Belediye tarafından çeşitli maliklerden kiralanan gayrimenkullere ilişkin yapılan kira ödemelerinden kanunun öngördüğü kesintilerin yapılmadığı anlaşılmıştır. Sorumluların savunmalarında belirttikleri, kira bedellerinin protokol ile net rakam üzerinden ödeneceğinin belirlenmesi, tevkifat yapılacak olsa ödenecek kira bedellerinde artış olacağından kamu zararından söz edilemeyeceği gibi hususların, kanunun öngördüğü tevkifat mecburiyetine bir etkisi yoktur.
Bu itibarla, Belediye tarafından yapılan bina kiralamalarına ilişkin, kira bedellerinin ödenmesi sırasında gerçekleştirilmesi gereken gayrimenkul sermaye iradı kesintisinin yapılmaması sonucunda oluşan ....... TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi .............., Gerçekleştirme Görevlisi .......... ile Muhasebe Yetkilisi ..........’ya müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.