Hizmet satın alma
Kurum tarafından .......... A.Ş.’den ........ihale tarih ve ...........TL sözleşme bedeli ile “.................” satın alınması ve bu hizmet nedeniyle katlanılan maliyetin büyük kısmının bütçeden karşılanması ile ilgili olarak,
Anayasa’nın 128’inci maddesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği, ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümlerinin saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 146’ncı maddesinde yukarıda yer alan Anayasa hükmüne benzer bir düzenlemeye yer verilmiş, 191’inci maddesinde ise Devlet Memurları için lüzum ve ihtiyaç görülen yerlerde çocuk bakımevi kurulabileceği, bunların kuruluş ve işletme esas ve usullerinin genel yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.
Bu kapsamda hazırlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelik” 08.12.1987 tarih ve 19658 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde yönetmelik uyarınca açılacak bakımevlerinin ilgili kurumda çalışan devlet memurlarının çocuklarına hizmet vereceği, yeterli boşluk olması durumunda diğer kurum personellerine de hizmet verilebileceği düzenlenmiş, çocuk bakımevlerinin ücretli olduğu, ücretin de her mali yılbaşında Maliye Bakanlığı’nca belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
Çocuk bakım yurtlarına ilişkin ikinci bir düzenlemeye 20.06.2012 tarih ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 30’uncu maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu maddede çocuk bakım yurtlarının kurulması veya dışarıdan hizmet alınması ve benzeri özel düzenleme gerektirebilecek konulara ilişkin usul ve esasların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda “Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik” 16.08.2013 tarih ve 28737 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmeliğin “Uygulamada Öncelik” başlıklı 5’inci maddesinde Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında öncelikle çalışanın tabi olduğu ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınacağı, kendi özel mevzuatlarında hüküm bulunmaması halinde çalışanlar açısından bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmış, oda ve yurtlarla ilgili bölümlerin uygulanmasında devlet memurları için 1987 yılında çıkarılan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelik” hükümlerinin saklı olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 13’üncü maddesinde yurt açma yükümlülüğü düzenlenmiş, İşverenlerin ortaklaşa yurt kurabilecekleri gibi, bu yükümlülüğü, kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla yapacakları anlaşmalarla da yerine getirebilecekleri ifade edilmiştir.
“Oda ve Yurtlardan faydalanacaklar” başlığını taşıyan 14’üncü maddede yurtlardan faydalanacak çocuklara sınırlama getirilmiş, buralardan kadın çalışanların çocukları ile erkek çalışanların annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş çocuklarının faydalanabileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmeliğin diğer maddelerinde yurtların yönetimi, denetimi, personeli, çocukların beslenmesi, muayenesi gibi hususlarda ayrıntılı açıklamalara yer verilmiş, işverene sadece yurt hizmeti sunma değil aynı zamanda bu yurtlarda verilecek hizmetleri kontrol etme sorumluluğu yüklenmiştir.
Konu hakkında üçüncü düzenleme Maliye Bakanlığı’nın 178 sayılı KHK ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’ndan aldığı yetkiye istinaden çıkardığı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’dir. Mezkur Tebliğ’in III. bölümünde kamu kurum ve kuruluşlarına ait kreş ve çocuk bakımevlerine kabul edilecek devlet memurları ile diğer kamu personelinin her çocuğu için aylık asgari 140,00 TL ücret alınacağı, asgari aylık ücretlerin kreş ve çocuk bakımevi hizmetlerinin karşılanmasında yeterli olmadığı durumlarda, kurum ve kuruluşların belirlenen ücretin üzerinde bedel tespit edebileceği ifade edilmiş, “Ortak Hususlar” başlıklı V. Bölümünün 1 ve 13’üncü maddelerinde ise kreş giderlerine bütçeden katkıda bulunulamayacağı, bunların her türlü giderlerinin (temizlik hizmeti alımı dahil) kreş ve çocuk bakımevlerinin kendi gelirlerinden karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde ...... tarih ve .......tarihli İdare Encümen Kararı ile Kurumda çalışan memur, sözleşmeli personel ve işçilere kreş ve anaokulu hizmeti verilmesi kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda Kurum tarafından kişi başı 620,00 TL + KDV ücretle “...........Hizmeti” satın alındığı, kurum personelinin çocuklarını .........dâhilindeki kreşlere gönderildiği, yüklenici firmanın da ilgili kreşlere ödemede bulunulduğu görülmüştür. Kurum tarafından söz konusu hizmet için KDV dâhil çocuk başına 731,60 TL ödenmesine rağmen, bu hizmetten yararlanan personelden çocuk başına ocak ayında 100,00 TL, diğer aylarda ise sadece 140,00 TL alındığı, geriye kalan tutarların bütçeden karşılandığı anlaşılmıştır.
Sorumlular savunmada özetle, “Annesinin bakım ve şefkatine muhtaç çocukların bakım ve gözetimi amacıyla çocuk bakım evleri kurulabileceği, gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda (Madde.191), gerekse Çocuk Bakımevi Yönetmeliklerinde düzenlenmiştir. Çocukların bakım ve gözetimi bir iş sağlığı ve güvenliği ihtiyacı olarak kabul edilerek 6331sayılı kanunda ve bu kanun uyarınca çıkartılan “Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılması Şartıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik” te düzenlenmiştir. Mezkûr yönetmelikle idarelere çocuk bakım yurtlarını bizzat kurup işletme imkânı verildiği gibi, hizmet alım suretiyle de çocuk bakım hizmetinin yaptırılması imkânı getirilmiştir” demektedirler.
Devlet memurlarının çocukları için açılacak kreş, bakımevi ve yurtlarda temel düzenleme 1987 yılında çıkarılan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Açılacak Çocuk Bakımevleri Hakkında Yönetmelik”tir. İlgili Yönetmelik hükümlerine göre bu kapsamda açılacak kreşlerden ücret alınması ve bu ücretin Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmesi bir zorunluluktur. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan ve yukarıda bahsedilen Tebliğ’de kreş giderlerine bütçeden katkıda bulunulmayacağı, bu tesislerin tüm giderlerinin kendi gelirleri ile karşılanması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla devlet memuru olan kişiler için açılacak yurt, kreş ve benzeri tesislerin tüm giderlerinin bu tesislerden istifade edenlerden alınması gerekmektedir. Tebliğ’de belirtilen asgari tutarların ilgili kişilerden alınarak kalanının bütçeden karşılanması mevzuata uygun görülmediğinden savunmaya katılmak mümkün görülmemektedir.
Bu itibarla, Kurum tarafından ....... A.Ş.’den .........ihale tarih ve ....... TL sözleşme bedeli ile “.......... Hizmeti” satın alınması ve bu hizmet nedeniyle katlanılan maliyetin büyük kısmının bütçeden karşılanması sonucu oluşan ........TL kamu zararının, 5018 sayılı Kanuna göre sorumlu olmadığı değerlendirilen gerçekleştirme görevlisi ve ihale komisyonu üyeleri sorumluluk tablosundan çıkartıldıktan sonra İlgili kararı alan İdare Encümeni Üyeleri ......(Daire Başkanı), .......(Genel Müdür Yardımcısı), .........(Daire Başkanı), .........(Genel Müdür V.), ........(1.Hukuk Müşaviri) ile Harcama Yetkilisi ve İdare Encümeni Üyesi .........(Daire Başkanı)’ a, müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren Aynı Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.