Kira yardımı
Belediyede bütçesinden T.O.K.İ. yerine mevzuata aykırı olarak kira yardımında bulunulması neticesinde ........TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
....... Belediyesi ile TOKİ arasında .........bölgesinde kentsel dönüşüm çalışması yapıldığı, .....tarihinde Ön Protokol, ...... tarihinde ise Protokol imzalanarak sürecin yürütüldüğü ve bu süreçte ek protokoller de yapıldığı anlaşılmaktadır.
Protokole göre, kentsel yenileme alanlarında yer alan tüm yapı ve eklentilerin tasfiyesi, yıkımı ve molozların temizlenmesi ve TOKİ tarafından yapılacak ihale sonrası, müteahhitlere yer tesliminin her türlü işgalden arındırılmış olarak yapılmasının sağlanması yükümlülüğü Belediyeye bırakılmıştır.
“....... Kentsel Yenileme Projesi Muvafakat Senedi” nin 11’inci maddesinde, proje çerçevesinde kentsel dönüşüme konu alan üzerinde bulunan yapıların sahiplerine, TOKİ tarafından konutun teslimine kadar Belediyece kira yardımı yapılacağı belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı” başlıklı 73’üncü maddesinde,
“Belediye, belediye meclisi kararıyla, konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır….” denilmektedir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1’inci maddesinde,
“Bu Kanunun amacı, afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir” hükmü yer almakta olup,
Aynı kanunun “Tanımlar” başlıklı maddesinde “Riskli yapı”,
“Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıyı,
…
ifade eder” şeklinde belirtilmiştir.
“Tahliye ve Yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir.
(2) Uygulamanın gerektirmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilenler dışında olup riskli yapıyı kullanmakta olan kişilere de birinci fıkra hükümleri uygulanabilir. Bu kişiler ile yapılacak olan anlaşmanın, bunlara yardım yapılmasının ve enkaz bedeli ödenmesinin usul ve esasları Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir” hükümleri yer almaktadır.
6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin" "Kira Yardımı ve Diğer Yardımlar" başlığı madde 16 ncı maddesinin (1) nci bendinde, “Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine veya ilgili kurumca belirlenecek tarihe kadar, mümkün olması hâlinde geçici konut veya işyeri tahsisi, mümkün olmaması hâlinde ise, Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir. Kira yardımı aylık 600 Türk Lirasını, yardım süresi ise, 18 ay’ı geçemez. Aylık kira bedeli, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksi oranında güncellenir” denilmekte olup,
Aynı maddenin (8) inci bendinde ise, “İdare veya TOKİ, Kanun kapsamında yaptıkları uygulamalarda kendi bütçelerinden kira yardımı yapabilir” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 73’üncü maddesine göre gerçekleştirilen “.........Kentsel Yenileme (Gecekondu Dönüşüm) Projesi” kapsamında, .............Projesi Muvafakat Senedinin 11’inci maddesi uyarınca, söz konusu alan üzerinde bulunan yapıların sahiplerine, Belediye bütçesinden kira yardımı yapılmasının mevzuata aykırı bir yönü bulunmamaktadır.
Bu itibarla Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında, Belediye tarafından kira yardımı yapılması hususunda mevzuatına uygun olduğu anlaşılan .......TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.