Kreş ücreti
Belediye Kreş Müdürlüğüne bağlı olarak hizmet sunan kreşlere çocuklarını kayıt ettiren memur ve işçilerden mevzuata göre alınması gereken asgari ücret tutarının alınmaması neticesinde ......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
Uluslararası Çalışma Örgütünün değişik tarihlerde gerçekleştirdiği Genel Konferanslarında kabul edilen ve Türkiye Büyük Millet Meclisince de birer kanunla onaylanmasının uygun bulunması üzerine tasdik edilen sözleşmelerle, kamu hizmetlerinde çalışanların örgütlenme hakkı ve istihdam koşullarının belirlenme yöntemleri konularında bazı hakların sağlanması yoluna gidildiği görülmektedir. Her ne kadar Anayasamızın 90. maddesinin son fıkrası uyarınca, usulüne uygun olarak yürürlüğe konmuş uluslararası antlaşmalar kanun hükmünde olup bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamamakta ise de, söz konusu sözleşme ile sağlanan hakların hayata geçirilmesi, ancak bu husustaki mevzuat hükümlerinde gerekli değişikliklerin yapılması ve uygulama esaslarının belirlenmesi halinde mümkün olabilecektir.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun “Toplu Sözleşmenin Kapsamı” başlıklı 28 inci maddesinin (1) inci fıkrasında “Toplu sözleşme, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, ......... Belediyesi ile Sendika arasında imzalanan sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşmede, Belediyenin açacağı kreş veya anaokullarından, Belediyede çalışan memur ve işçilerin çocuklarının ücretsiz yararlanacağı, bu suretle, Kreş hizmetinden yararlanmayan memurların maaşlarına da her çocuk için .........TL ilave yapılacağına yer verilmiştir. 4688 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 28 inci maddesi uyarınca Toplu Sözleşmenin kapsamı belirlenirken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde Kamu Görevlilerine sağlanan mali ve sosyal haklar hakkında sözleşmeye hüküm konulabileceği belirtilmiştir. Madde metninin sonunda yer alan “diğer mali ve sosyal haklar” ifadesi, yine 657 sayılı Kanunda yer almakla birlikte 28 inci maddede sayılmayan mali ve sosyal haklara atıf yapmaktadır. Kaldı ki “Kreş Yardımı” nın 4688 sayılı Kanunun 28 inci maddesi çerçevesinde sosyal bir hak olarak değerlendirilmesi ve bu konuda sosyal denge sözleşmesine hüküm konulması, Devlet Memurları Mevzuatında mali ve sosyal hak olarak yer almayan pek çok ödeme kaleminin, keyfi olarak, idareler ile sendikalar arasında imzalanacak sözleşmelere konulabilmesine imkan vererek mevzuata aykırılıklara neden olacaktır.
Kaldı ki, 4688 sayılı Kanunun 28 inci maddesine istinaden imzalanmış toplu sözleşmede bu tür ödemelerin karşılanacağına ilişkin düzenleme mevcut değildir. Aynı Kanunun 32 nci maddesine göre imzalanabilecek ve toplu sözleşme mahiyetinde olmayan sosyal denge sözleşmesinde, genel toplu sözleşmede kararlaştırılan tavan tutarın altında kalmak üzere değişik adlarda ödeme yapılabilirse de bunda da 32 nci madde koşulları ile tavan tutarın aşılması mümkün değildir.
15.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve Belediyelerin bünyesinde bulunan kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden yararlanacaklardan alınacak hizmet bedellerinin tespitine ve elde edilen gelirlerin kullanımına ilişkin esas ve usulleri düzenleyen Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “III - Kreş ve Çocuk Bakımevleri Ücretleri” bölümünde, “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kreş ve çocuk bakımevlerine kabul edilecek Devlet memurları ile diğer kamu personelinin her çocuğu için aylık bakım ücreti asgari 140,00 TL olarak tespit edilmiştir” denilmek suretiyle kreşlere çocuklarını kayıt ettirecek Kamu Personelinin ödemekle yükümlü olduğu tutar belirlenmiştir. Belediyede çalışan memur ve işçilerden, Belediye bünyesinde faaliyet gösteren kreşe kayıt ettirdikleri çocuklarının her biri için, yukarıda belirtilen Tebliğ uyarınca 140,00 TL tahsil edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, Belediye Kreş Müdürlüğüne bağlı olarak hizmet sunan kreşlere çocuklarını kayıt ettiren memur ve işçilerden mevzuata göre alınması gereken asgari ücret tutarının alınmaması neticesinde oluşan ve ayrıntılı hesabı tabloda gösterilen ...... TL kamu zararının, sözleşmeyi imzalayan sıfatıyla harcama talimatını veren Üst Yönetici .......ve Harcama Yetkilisi .........’ye müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.