Özel hizmet tazminatı, gösterge, ek gösterge ve yan ödeme
...... tarih ve......sayılı İlamın......inci maddesinde, Asaleten atanma şartlarını taşımadığı halde .....tarih ve .....sayılı atama onayı ile Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanan ......’nın maaşının (özel hizmet tazminatı, gösterge, ek gösterge ve yan ödeme) bu kadro üzerinden ödenmesi sonucu oluşan ..... TL’nin, Üst Yönetici ..........’dan tek başına ödettirilmesine karar verilmiş, Sayıştay Temyiz Kurulunun.....tarih ve......tutanak sayılı kararı ile de tasdik edilmişti.
Bu defa, Üst Yönetici ..........(Belediye Başkanı) tarafından karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun ..........tarih ve ........tutanak sayılı bozma kararında özetle,
“Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2, 5, 7, 23, Geçici 1 nci maddeleri hükümleri, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 ve 51 nci maddeleri hükümleri, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükmü doğrultusunda, belediyelerdeki müdürlük kadrolarına atanabilmek için gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik gerekse Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen şartların yerine getirilmesinin gerektiği, bu şartların en önemlisinin aday memurların Yönetmelikte belirtilen genel ve özel şartları yerine getirmeleri, dört yıllık yüksekokul bitirmeleri ve görevde yükselme sınavında başarı göstermeleri olduğu, anılan Yönetmeliğin 21 inci maddesinde zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtilmiş olmasına rağmen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 inci maddesindeki düzenleme uyarınca bu düzenlemenin zabıta müdürü ve daire başkanlığı dışındaki kadrolara yapılacak atamalarla ilgili olduğu, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ve Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen genel ve özel şartları taşıması ve açılan sınavda başarılı olmalarının gerektiği, buna göre Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 5 inci maddesi ile belediye zabıta müdürlüğü kadrosuna atanabilmek için anılan Yönetmeliğin, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7nci maddesi ve Geçici 1 nci maddesi hükümleri gereğince 18/4/1999 tarihinden sonrası için fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olma şartının arandığı, oysa Belediye Başkanının 08.06.2012 tarih ve ....... sayılı atama onayı ile atanan ......’nın atama işleminin belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığının anlaşıldığı, adı geçen ilgilinin iki yıllık yüksekokul mezunu olması, yüksekokulu da 18.04.1999 tarihinden sonra bitirmiş olması nedenleri ile zabıta müdürlüğü kadrosuna asaleten atanmasının asilde aranan şartları taşımadığından ve aynı zamanda da bu atamanın yapılabilmesi için gerekli olan eğitim ve sınav şartlarının da yerine getirilmemiş olduğundan mümkün olmadığı ifade edilerek, her iki kadro için ödenen gösterge, ek gösterge, yan ödeme, özel hizmet tazminatı ve ek ödemeler arasındaki ..... yılında oluşan toplam farkın tazminine ilişkin Daire kararının tasdikine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik 18.4.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla,
a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda,
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
…………………..,
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.”,
“Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15 nci maddesinde,
“İl özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.”,
Geçici 2 nci maddesinde ise,
"Belediyeler, il özel idareleri ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki memurların görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde bir genel yönetmelik hazırlanarak yürürlüğe konulur." hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu hükümler uyarınca, İçişleri Bakanlığınca hazırlanan "Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik" 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin "Zabıta ve itfaiye personeli" başlıklı 21 inci maddesinde "(1) Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." ifadesi yer almakta olup, söz konusu Yönetmelik hükmünün işaret ettiği Belediye Zabıta Yönetmeliği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Belediye zabıta teşkilatının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş, daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
……………….
Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17 nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Diğer bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun konuya ilişkin “Derece Yükselmesinin Usul ve Şartları” başlıklı 68/B maddesinde,
“Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin,
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300'den az olanlar için en az 10 yıl,
c)3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında, 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ve Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel durumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin, Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.” denilmektedir. Zabıta müdürlüğü kadrosuna yapılan atama söz konusu madde hükmü doğrultusunda incelendiğinde, ..........’nın, 2200 ek göstergeli zabıta müdürü kadrosuna asaleten atandığı tarih olan 08.06.2012 tarihi itibarıyla zabıta müdürlüğünde 4 yıl 3 aylık hizmet süresi, iki yıllık yüksekokul mezunu olan aynı kişinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde öngörülen hizmet süresinin ise 13 yıl 7 ay olduğu, bu nedenle yapılan atama işleminin hukuka uygun olduğu görülmüştür.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda ....... Daire tarafından ..... ilamın ...... inci maddesi ile verilen tazmin hükmünü tasdik eden ........tarih ve ........ tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine mahal olduğuna ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen ...... ilamın ....... inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak dairesine tevdiine,” denilmekte olduğundan, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 incı maddesi yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin "Zabıta ve itfaiye personeli" başlıklı 21 inci maddesinde, "Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür." denilmektedir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin,“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş, daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
……………….
Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmesine ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17 nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. başka bir ifadeyle, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun konuya ilişkin “Derece Yükselmesinin Usul ve Şartları” başlıklı 68/B maddesinde,
“Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin,
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300'den az olanlar için en az 10 yıl,
c)3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında, 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ve Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel durumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin, Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.” denilmektedir.
Buna göre, Zabıta müdürlüğü kadrosuna yapılan atama anılan mevzuat hükmü doğrultusunda değerlendirildiğinde, adı geçen kişinin 2200 ek göstergeli zabıta müdürü kadrosuna asaleten atandığı tarih olan 08.06.2012 tarihi itibarıyla zabıta müdürlüğünde 4 yıl 3 ay süre ile (gerekli süre 2 yıl) çalıştığı, iki yıllık yüksekokul mezunu olan söz konusu kişinin toplam çalıştığı süre 13 yıl 7 ay olup, bu sürenin, 657 sayılı Kanunun 68/B maddesiyle öngörülen hizmet süresi (10 yıl) açısından yeterli olduğu, dolayısıyla, yapılan atama işleminin mevzuatına uygun yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, ........ TL’lik tazmin hükmünün Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ...........’nun uhdesinden kaldırılarak bu konuda beraatine,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.